IV SA/Wr 460/13

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 17 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium Rektora postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazała, że jest studentką pozostającą na utrzymaniu rodziców. Jedynym żywicielem rodziny jest ojciec, który otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] zł brutto. Natomiast matka została pozbawiona prawa do renty i obecnie otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych, który do końca [...] 2013 r. wyniósł [...] zł brutto, a przez okres kolejnych trzech miesięcy wyniesie [...] zł brutto. Miesięczne rachunki związane z utrzymaniem, w tym czynsz i woda wynoszą [...] zł. Koszt wynajmu mieszkania związany ze studiami poza miejscem zamieszkania wynosi [...] zł. Pozostałe środki obejmują koszty wyżywienia, kupno biletu miesięcznego. Do wniosku tego dołączyła wydruk komputerowy z konta bankowego zawierający jedną operację z dnia [...] obejmującą kwotę [...] zł przelaną z rachunku bankowego uczelni wyższej. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 20 sierpnia 2013 r. wezwano skarżącą do nadesłania dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej, tj. zaświadczenia o wysokości jej dochodu za ostatnie dwa miesiące i innych osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, zaświadczenia potwierdzającego rejestrację powyższych osób w urzędzie pracy z prawem do zasiłku lub bez tego prawa wraz ze wskazaniem ich zawodu wyuczonego lub uprawnień zawodowych, decyzji przyznającej jej i członkom rodziny świadczenia z pomocy społecznej za ostatnie półrocze, wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych za ostatnie dwa miesiące i rachunków bankowych osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, zeznania podatkowego wnioskodawczyni i wspomnianych osób, określenia wartości posiadanych ruchomości oraz do nadesłania wyjaśnienia czy korzysta z pomocy osób trzecich i posiada zdolność kredytową, w jakiej wysokości byłaby w stanie uiści wpis sądowy i dlaczego nie korzysta z uniwersyteckiej pomocy materialnej, a ponadto do sprecyzowania i udokumentowania aktualnych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem. W zarządzeniu tym pouczono skarżącą, że powyższe dokumenty i wyjaśnienia należy nadesłać w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. W przeciwnym wypadku wniosek zostanie rozpoznany na podstawie dokumentów złożonych wraz z formularzem. Z potwierdzenia odbioru wynika, że zarządzenie to zostało doręczone dorosłemu domownikowi, matce skarżącej, w dniu [...]. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie. Natomiast w dniu [...] uiściła wpis sądowy w kwocie 200 zł. Przepis art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, które na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie nadesłała ona dokumentów źródłowych wymienionych, we wspomnianym wyżej, zarządzeniu referendarza sądowego z dnia 20 sierpnia 2013 r. Powyższe nie pozwala na ocenę jaka jest rzeczywista sytuacji materialna skarżącej i jej rodziców, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i czy w związku z tym jest w stanie ponieść koszty sądowe mogące wystąpić w niniejszej sprawie, obejmujące wpis od skargi 200 zł oraz ewentualne przyszłe koszty sądowe np. wpis od zażalenia 100 zł lub wpis od skargi kasacyjnej 100 zł. Nie przeczy temu fakt, iż skarżąca w formularzu podała w jakiej wysokości brutto otrzymuje miesięczne wynagrodzenie za pracę jej ojciec oraz w jakiej wysokości brutto matka pobiera zasiłek dla bezrobotnych. Wątpliwości tych nie usuwa również fakt, iż skarżąca w formularzu określiła, iż miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny wynoszą [...] zł. Natomiast koszt wynajmu mieszkania związany ze studiami poza miejscem zamieszkania wynosi [...] zł. Skarżąca nie nadesłała bowiem dokumentów źródłowych potwierdzających aktualną wysokość tych wydatków. W świetle powyższego złożony wraz z formularzem wydruk komputerowy z konta bankowego zawierający jedną operację z dnia [...]., obejmujący kwotę [...] zł, przelaną z rachunku bankowego uczelni wyższej nie pozwala na wiążące ustalenie z jakiego tytułu jest ten przelew i czy ma on charakter świadczenia jednorazowego lub okresowego przysługującego skarżącej. Skarżąca nie wykazała zatem, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, mimo że na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia te przesłanki. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.