IV SA/Wr 460/16

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [..] z dnia [....] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, jest osobą samotną i utrzymuje się z renty w wysokości [....] zł netto. Wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: rata kredytu 117,91 zł, czynsz 455 zł, prąd 40 zł, PZU 49,30 zł, telefon 50 zł, telewizja 56,80 zł, leki około 100 zł, czyli łącznie 860,01 zł. Wyjaśniła, że momencie wniesienia wniosku przebywa na hospitalizacji na oddziale rehabilitacyjnym. Przedłożyła m. in. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, które było ważne do dnia 31 lipca 2015 r. Podała, że posiada mieszkanie i oszczędności w wysokości [...] euro, czyli w kwocie około [...] zł, ustalonej na podstawie średniego kursu euro według NBP z dnia 31 października 2016 r., czyli na dzień podpisania wniosku o prawo pomocy. Z zeznania podatkowego za 2015 r. wynika, że skarżąca uzyskała w 2015 r. dochód w wysokości [...] zł. Nadesłała dokument, z którego wynika, że kwota kredytu na dzień 4 października 2016 r. wynosi –[...] zł, a rata kredytu wynosi 117,91 zł. Nadesłała także wyciąg z konta bankowego wyciąg za październik 2016 r., z którego wynika m. in. dnia 6 października skarżąca przekazała J. G. – M. kwotę 50 zł i kwotę 315 zł, a dnia 10 października wpłaciła na to konto kwotę 300 zł. Podała, że posiada mieszkanie i nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych oraz wierzytelności. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca bowiem jest osobą prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe i posiada stałe źródło dochodu z tytułu renty w wysokości około [...] zł miesięcznie. Istotne jest przy tym, że posiada także oszczędności w wysokości około [...] zł. Dysponowanie stałym źródłem dochodu i oszczędnościami przy ponoszeniu wydatków związanych z utrzymaniem w podanej wyżej kwocie pozwala na przyjęcie, że skarżąca jest w stanie poczynić pokryć koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika. Ponadto z wyciągu z rachunku bankowego za październik wynika, że skarżąca 10 października zasiliła to konto wpłatą gotówki w wysokości 300 zł, co oznacza, że dysponuje dodatkowymi środkami pieniężnymi. Z wyciągu tego wynika także, że skarżąca przelała środki pieniężne wskazanej wyżej osobie w kwocie 315 zł podając przy tej transakcji nazwę "indeks mieszkania" i w kwocie 50 zł. Nazwa "indeks mieszkania" oznacza, że jest to nazwa opłaty za mieszkanie, co ustalono na podstawie nazw zleceń stałych wynikających z nadesłanej przez skarżącą listy zleceń stałych za listopad 2016 r. (k-55). We wniosku o prawo pomocy skarżąca podała zaś, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie wskazała żadnych osób wobec których ciąży na niej obowiązek pomocy lub obowiązek utrzymania. W tej sytuacji przekazywanie środków pieniężnych innym osobom pozwala również na przyjęcie, że skarżąca jest w stanie pokryć koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika. Zauważyć należy, że skarżąca została zobowiązana pismem referendarza sądowego z dnia 25 października 2016 r. do nadesłania m. in. wyciągów z kont bankowych za ostanie trzy miesiące, a nadesłała jedynie wyciąg za jeden miesiąc tj. za październik 2016 r i wydruk zleceń stałych za listopad 2015 r. Wybiorcze wykonanie wezwania referendarza sądowego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy, gdyż nie odzwierciedla pełnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Na stronie skarżącej spoczywa zaś obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy. Z tych względów należało odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, co orzeczono w pkt I sentencji. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.