IV SA/Wr 461/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 sierpnia 2024 r., nr 010070/680/6677472/2022 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. Pismem z dnia 3 września 2024 r. A. S. (dalej: strona) wniosła do Sądu skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ) z dnia 6 sierpnia 2024 r., nr 010070/680/6677472/2022 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 8 kwietnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) uchylił przyznane stronie prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko w okresie od 1 lipca 2022 r. do 31 maja 2023 r. W dniu 14 marca 2024 r. strona wniosła odwołanie. W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 6 sierpnia 2024 r. organ utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia 8 kwietnia 2024 r. Po ponownym przeanalizowaniu sprawy organ uznał, że wniesione w dniu 14 marca 2024 r. odwołanie strony nie mogło dotyczyć decyzji ZUS z dnia 8 kwietnia 2024 r. W konsekwencji decyzją z dnia 20 września 2024 r., nr 010070/680/6677472/2022 organ uchylił będącą przedmiotem zaskarżenia decyzję z dnia 6 sierpnia 2024 r. z uwagi na błędną ocenę przedmiotu odwołania z dnia 14 marca 2024 r. Z uzasadnienia decyzji z dnia 20 września 2024 r. (doręczonej stronie w dniu 7 października 2024 r.) wynika, że przedmiotem odwołania z dnia 14 marca 2024 r. była decyzja z dnia 8 lutego 2024 r., nr 010070/680/5324866/2023, którą ZUS odmówił stronie prawa do świadczenia wychowawczego na okres 2023/2024. Organ wyjaśnił, że w wyniku rozpatrzenia odwołania, postanowieniem z dnia 17 czerwca 2024 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia ww. odwołania. Z informacji uzyskanych od pełnomocnika organu wynika, że strona nie wniosła skargi do tutejszego Sądu na decyzję z dnia 20 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 u.p.p.s.a.). Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" - w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. - mamy do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, przy czym owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania, albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi powinno skutkować jej odrzuceniem. Taka sytuacja zaistnieje zwłaszcza wtedy, gdy przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia, a więc zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 i uchylenia decyzji, czy też wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji (por. T. Woś (w:) Woś T. (red.), Knysiak-Sudyka H., Romańska M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, tezy do art. 161, LEX). W rozpatrywanej sprawie decyzją z dnia 20 września 2024 r. organ uchylił będącą przedmiotem zaskarżenia decyzję z dnia 6 sierpnia 2024 r. Skoro zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, to postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe wobec braku przedmiotu zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 u.p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowe w sprawie, o czym orzekł jak w sentencji postanowienia.