IV SA/Wr 461/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze sprzeciwu Marszałka Województwa Dolnośląskiego od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 3 czerwca 2026 r., nr SKO 4710.79.2026 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. odrzucić sprzeciw; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) zł uiszczoną tytułem wpisu od sprzeciwu. Pismem z dnia 9 lipca 2026 r. M., działając przez pełnomocnika, wniósł sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, organ drugiej instancji) z dnia 3 czerwca 2026 r., nr SKO 4710.79.2026, mocą której uchylono decyzję M. z dnia 27 kwietnia 2026 r., nr DOK-KS-III.1431.162.2026 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej na wniosek D. S.A. (dalej: wnioskodawca). Jak wynikało z akt sprawy, powołaną decyzją M. (organu pierwszej instancji), wnioskodawcy odmówiono udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 30 marca 2026 r. Zdaniem M. przyczyną odmowy udostępnienia wnioskodawcy żądanej informacji publicznej było nadużycie prawa do informacji przez wnioskodawcę bowiem celem wnioskodawcy miało być wykorzystanie wnioskowanej informacji publicznej na potrzeby prowadzonych wobec wnioskodawcy postępowań sądowych. Wskutek odwołania wnioskodawcy, SKO, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.), uchylił w/w decyzję M. z dnia 27 kwietnia 2026 r. i przekazał mu jednocześnie sprawę do ponownego rozpoznania. Omawiana decyzja SKO stała się przedmiotem sprzeciwu wywiedzionego przez M. W jego treści zarzucono SKO błąd w ustaleniach faktycznych mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez uznanie, że M. nie wykazał, aby objęte żądaniem wnioskodawcy z dnia 30 marca 2026 r. informacje miały posłużyć osobistym celom wnioskodawcy, a także poprzez niezasadne przyjęcie, że zaistniała konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w istotnym zakresie. W związku z tym M. wniósł o uchylenie w całości kwestionowanej sprzeciwem SKO oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego na jego rzecz. W odpowiedzi na sprzeciw SKO wniosło o jego odrzucenie. Uzasadniając sformułowane żądanie SKO powołało się na brak legitymacji skargowej M. jako organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sprzeciw podlega odrzuceniu. Na wstępie trzeba wskazać, że objęta sprzeciwem decyzja została wydana w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji. Zgodnie z art. 16 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (ust. 1). Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 2 zdanie pierwsze). Stroną postępowania prowadzonego w tym trybie jest wnioskodawca, zaś organem rozstrzygającym - adresat wniosku, w tym przypadku M. Zgodnie z powołanym przepisem i stosowanymi w tej sprawie przepisami k.p.a., od decyzji wydanej przez organ I instancji służy stronie postępowania odwołanie do właściwego samorządowego kolegium odwoławczego (art. 17 pkt 1 k.p.a.). W postępowaniu tym organ I instancji nie ma przymiotu strony, ale realizuje zadania organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. W ramach tych kompetencji organ ten będzie bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Nałożonych zaś na organ zadań z zakresu administracji publicznej nie można utożsamiać z posiadaniem przez ten organ interesu prawnego. Przyznanie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, publ. ONSA 2003/4, poz. 115, a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2008 r" sygn. akt II OSK 132/08, z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 1551/09 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego, nie ma w tym interesu prawnego. Stosownie zaś do art. 64b § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z regulacjami odnoszącymi się do skargi uprawnionym do jej wniesienia jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (art. 50 § 1 p.p.s.a.). Jak wskazano, organ I instancji nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia wydanego w trybie odwoławczym od jego własnej decyzji. Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ I instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie w dwóch instancjach. Spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji. Nie do przyjęcia jest pogląd, że jednostka samorządu terytorialnego może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Oznacza to, że jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego wydaną w tejże sprawie. Z tego powodu jej skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1919/06 oraz z dnia 16 lutego 2010 r" sygn. akt I OSK 181/10). Zatem organ, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie w pierwszej instancji, nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi (sprzeciwu) do sądu administracyjnego od orzeczenia organu odwoławczego wydanego w tej sprawie. W rozpoznanej sprawie nie budzi wątpliwości, że organowi jednostki samorządu terytorialnego, tj. M., który wydał decyzję jako organ pierwszej instancji, ustawodawca wyznaczył rolę organu administracji publicznej, w konsekwencji organ ten nie posiada legitymacji do złożenia skargi w indywidualnej sprawie, którą sam rozstrzygał w pierwszej instancji. Organ taki nie ma prawa do kwestionowania rozstrzygnięć organu odwoławczego przed sądem administracyjnym, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia22 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 373/24, dostępny w CBOSA). W powyższych okolicznościach Sąd był zobligowany do odrzucenia sprzeciwu jako niedopuszczalnego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia. Orzeczenie o zwrocie uiszczonego wpisu od sprzeciwu znajduje oparcie w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.