IV SA/Wr 463/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Małgorzata Rutkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Uzasadnienie: W. S. pismem z dnia 19 maja 2008 roku zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. z prośbą o udzielenie pomocy finansowej tj. opłacenie czynszu, rachunku za energie elektryczną, gaz, wykup leków oraz 150,00 zł na przejazd swój i córki z J. W. do ośrodka rehabilitacyjnego. Organ I instancji po rozpatrzeniu ww. wniosku decyzją z dnia [...] roku nr [...] na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 106, art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 64. poz. 593) odmówił W. S. przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie potrzeb wymienionych we wniosku. Odmowę przyznania świadczenia uzasadnił brakiem spełnienia przesłanki określonej w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie 3 czerwca 2008 roku, co strona potwierdziła własnoręcznym podpisem na kopii decyzji. Od decyzji tej W. S. w ustawowym terminie wniósł odwołanie, podnosząc, że wynagrodzenie w wysokości 1.464,55 zł otrzymał 21 maja 2008 roku, a obecnie z uwagi na to, że przebywa na zwolnieniu lekarskim nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia. Ponadto strona podniosła, że otrzymane pieniądze przeznaczyła na zwrot kosztów jakie poniosły dzieci w związku z jej pobytem w szpitalu we W., a pozostałą kwotę przeznaczyła na zakup leków, dwóch par okularów oraz farb i innych środków przeznaczonych na remont mieszkania. W postępowaniu odwoławczym ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W. S. zamieszkuje w lokalu mieszkalny położonym w Ś., w składającym się z 2 pokoi, kuchni oraz WC. W lokalu tym w okresie pobierania nauki, od poniedziałku do piątku, zamieszkuje także dorosły syn wnioskodawcy – G. który, jak ustalono podczas aktualizacji wywiadu środowiskowego, prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Natomiast córka P., która zamieszkuje w Ś., zgodnie z oświadczeniem strony z dnia 20 maja 2008 roku, przychodzi codziennie i sprawuje nad nią opiekę. Jak wynika z karty informacyjnej z dnia 13 maja 2008 roku, W.S. przebywał na oddziale neurologicznym od 2 maja 2008 r. do 13 maja 2008 r. w związku z udarem niedokrwiennym mózgu z niedowładem połowicznym lewostronnym. Po zakończeniu leczenia szpitalnego otrzymał skierowanie do ośrodka rehabilitacyjno-leczniczego w J. W. (data przyjęcia 26 marca 2008 r.) Z zaświadczenia wydanego przez Dział Kadr i Płac Spółki A z dnia 21 maja 2008 r. wynikało, że W. S. zawarł z Agencją umowę zlecenie od 3 kwietnia 2008 roku na czas nieokreślony i za kwiecień 2008 roku otrzymał wynagrodzenie w wysokości 1.324,86 zł netto, a z następnego zaświadczenia z dnia 21 maja 2008 r. wynika, że strona jest zatrudniona w Spółce A w oparciu o umowę zlecenia od dnia 2 kwietnia 2008 r. na czas nieokreślony i za kwiecień 2008 roku otrzymała wynagrodzenie w kwocie 138,69 zł netto. Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta Ś. zarządzeniem nr [...] z dnia [...] r. umorzył W. S. zaległości z tytułu opłat czynszowych wg stanu na dzień 29.02.2008 r. w wysokości 1.290,85 zł. Z akt sprawy wynika ponadto, że zadłużenie W. S. na rzecz Koncernu Energetycznego S.A. [...] na dzień wystawienia pisma wynosiło 321,32 zł, a względem PGNiG Gazowni W. za pobrane paliwo gazowe wynosiło 178,42 zł. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.- decyzją z dnia [...] r. ([...]) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. S. zarzucił, że decyzja Kolegium w sposób istotny narusza prawo i jego interes prawny. Zdaniem skarżącego naruszono jego fundamentalne, konstytucyjne prawo do zachowania życia i zdrowia. Z uzasadnienia skargi wynika, że podstawowym zarzutem pod adresem organu jest to, że Kolegium rozpatrując odwołanie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast podjąć merytoryczną decyzję. W dalszej części skarżący podniósł zarzuty odnośnie decyzji organu I instancji wydanych po ponownym rozpatrzeniu jego wniosku z dnia 19 maja 2008 roku. Ponadto skarżący wskazał na bardzo trudne warunki w jakich się obecnie znajduje i zakwestionował realizację zawartego kontraktu socjalnego (rozliczenia za pracę w ramach wolontariatu). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że rozpatrując odwołanie skarżącego nie mógł podjąć decyzji reformacyjnej, bowiem nie pozwalał na to zebrany w sprawie materiał dowodowy. Do pozostałych zarzutów Kolegium oświadczyło, że nie może się ustosunkować, bowiem będą one rozpatrzone w trybie odwoławczym (strona wniosła odwołanie od decyzji wydanych przez organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy). Dodatkowo organ poinformował, że organ I instancji w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku strony z dnia 19 maja 2008 roku decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał skarżącemu zasiłek celowy w wysokości 26,00 zł na zakup biletów, a odrębną decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał zasiłek celowy w łącznej wysokości 150,00 zł w ty, 50,00 zł na opłacenie energii elektrycznej, 50,00 zł. na opłacenie czynszu i 50,00 zł na opłacenie gazu. Niezależnie od ww. pomocy w sierpniu 2008 roku W. S. otrzymał pomoc w formie zasiłku celowego na łączna kwotę 547,00 zł oraz zasiłek okresowy w wysokości 162,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie ich wydania. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest zgodna z zasadami słuszności lub współżycia społecznego, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 64. poz. 593), zwana dalej ustawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ II instancji w sposób prawidłowy uchylił decyzję organu I instancji ze względu na istotne uchybienie proceduralne. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa , mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać , wykorzystując własne uprawnienia , zasoby i możliwości. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy), a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej ( art. 3 ust. 4 ustawy). Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41,78 i 91 , przysługuje : 1. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł , zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2. osobie w rodzinie, w której dochód nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3. rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ( sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie itp.) lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Pojęcie dochodu zostało określone w art. 8 ust. 3 ustawy i oznacza sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawanie stanowi inaczej, pomniejszoną o : 1. miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2. składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3. kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do tak ustalonego dochodu nie wlicza się jednorazowego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze oraz świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Pojęcie osoby samotnie gospodarującej zostało zdefiniowane w art. 6 pkt 10 ustawy i oznacza osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jedną z form pomocy pieniężnej jest zasiłek celowy, który w myśl art. 39 ust. 1 ustawy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 ustawy). Przed podjęciem merytorycznej decyzji organ I instancji zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej przeprowadza rodzinny wywiad środowiskowy w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej, które ubiegają się o przyznanie pomocy. Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia, bowiem organ I instancji nie ustalił, jaka jest sytuacja rodzinna i finansowa wnioskodawcy, tj. czy jest on zobowiązany do alimentacji na dzieci i jeżeli tak to w jakiej wysokości i czy z obowiązku tego wywiązuje się, czy faktyczne, tak jak podnosi to w złożonym odwołaniu sąd orzekł o separacji z żoną (postanowienie sądu). Czy syn skarżącego, który w czasie nauki przez pięć dni w tygodniu z nim zamieszkuje, partycypuje w kosztach związanych z utrzymaniem mieszkania oraz w opłatach za media (woda, gaz , energia elektryczna) i jeżeli tak to w jakiej wysokości oraz na czym polega prowadzenie przez niego odrębnego gospodarstwa domowego. Z akt sprawy nie wynika także jaka jest aktualna sytuacja finansowa strony tj. czy strona w dalszym ciągu zalega z opłatami za czynsz i media i jeżeli tak to w jakiej wysokości. Organ I instancji nie ustalił także bardzo istotnego dla sprawy faktu tj.. czy W. S. za okres niezdolności do pracy ma płacone. Ustalenie tego faktu jest niezmiernie ważne, bowiem od tego zależy z jakiego miesiąca przyjmiemy dochód strony, czy z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku tj., z kwietnia 2008 r., czy też z maja tj. z miesiąca , w którym wniosek ten został złożony. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego prawidłowo stwierdza, że decyzja organu I instancji została podjęta z naruszeniem przepisów prawa proceduralnego tj. art. 7, 9, 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.