IV SA/Wr 465/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. S.-W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę w całości. W dniu [...] maja 2016 r. A. S.-W. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Prezydent W. przyznał wnioskodawczyni świadczenie wychowawcze na F. W. i A. W. w kwocie po 500 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Organ uznał, że w roku 2014 dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekroczył kwoty 800 zł, mając na uwadze dochód wnioskodawczyni z działalności gospodarczej i z tytułu posiadania gruntów rolnych oraz dochód jej męża z działalności gospodarczej. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. Prezydent W. wznowił z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie administracyjne w sprawie świadczenia wychowawczego przyznanego wnioskodawczyni zgodnie z decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2016 r. Organ wskazał, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, nie znane organowi, związane z podjęciem zatrudnienia przez wnioskodawczynię od [...] września 2015 r. w Szkole Podstawowej w L. Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Prezydent W. uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2016 r. w całości i przyznał wnioskodawczyni świadczenie wychowawcze na A. W. w kwocie po 500 zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. oraz odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na F. W. na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest rok kalendarzowy 2014 z uwzględnieniem dochodu utraconego i dochodu uzyskanego. Organ zaznaczył, że w przypadku rodziny wnioskodawczyni nie nastąpiła utrata dochodu. Natomiast nastąpiło uzyskanie dochodu z tytułu zatrudnienia wnioskodawczyni w Szkole Podstawowej w L. od [...] września 2015 r. z wynagrodzeniem miesięcznym [...] zł, o czym organ powziął informację w dniu [...] grudnia 2017 r. Uwzględniając dochody małżonków z roku 2014 oraz dochód uzyskany przez wnioskodawczynię w roku 2015, organ obliczył, że dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł i przekroczył kwotę uprawniającą do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, tj. 800 zł. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. i przyznanie świadczenia wychowawczego również na pierwsze dziecko Strona wyjaśniła, że przeciętny miesięczny dochód na osobę w jej rodzinie w 2014 r. wyniósł [...] zł, po uwzględnieniu dochodu wnioskodawczyni z działalności gospodarczej i z tytułu posiadania gruntów rolnych oraz dochód jej męża z działalności gospodarczej. Natomiast przeciętny miesięczny dochód na osobę w jej rodzinie w 2015 r. wyniósł [...] zł, po uwzględnieniu dochodów rodziny osiągniętych w 2015 r.: dochodu wnioskodawczyni z działalności gospodarczej, dochodu z tytułu posiadania gruntów rolnych i dochodu z tytułu zatrudnienia w szkole oraz dochodu jej męża z działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. Organ odwoławczy wyjaśnił, że rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodów. Miesięczny dochód wnioskodawczyni wyniósł [...] zł (dochód z działalności gospodarczej w 2014 r. – [...] zł, dochód z tytułu posiadania gruntów rolnych w 2014 r. – [...] zł oraz dochód z tytułu zatrudnienia w 2015 r. – [...] zł). Natomiast miesięczny dochód męża wnioskodawczyni z działalności gospodarczej w 2014 r. wyniósł [...] zł. Przeciętny miesięczny dochód na członka rodziny wyniósł [...] zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe – 800 zł. Jednocześnie SKO wyjaśniło, że nie jest właściwe oddzielne obliczanie dochodu za każdy rok kalendarzowy. Dochody uzyskane w roku następnym po roku bazowym podlegają doliczeniu do dochodu uzyskanego w roku bazowym. Również obniżenie dochodowości z prowadzonej działalności gospodarczej nie jest traktowane przez ustawodawcę jako utrata dochodu. Okoliczność ta może mieć znaczenie dla ustalania prawa do świadczenia wychowawczego w następnych okresach świadczeniowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wyjaśniając że przeciętny miesięczny dochód na osobę w jej rodzinie w 2014 r. wyniósł [...] zł, po uwzględnieniu dochodu wnioskodawczyni z działalności gospodarczej i z tytułu posiadania gruntów rolnych oraz dochód jej męża z działalności gospodarczej. Natomiast przeciętny miesięczny dochód na osobę w jej rodzinie w 2015 r. wyniósł [...] zł, po uwzględnieniu dochodów rodziny osiągniętych w 2015 r.: dochodu wnioskodawczyni z działalności gospodarczej, dochodu z tytułu posiadania gruntów rolnych i dochodu z tytułu zatrudnienia w szkole oraz dochodu jej męża z działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga w rozpatrywanej sprawie nie jest zasadna. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest sposób ustalenia dochodu rodziny skarżącej, stanowiącego podstawę do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195) w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżąca w roku kalendarzowym 2014 uzyskała dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, nie odliczała od dochodu składek na ubezpieczenie społeczne, podatek należny wyniósł [...] zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosły [...] zł. Dochód z działalności gospodarczej po odliczeniach wyniósł [...] zł, a miesięczny dochód z działalności gospodarczej wyniósł [...] zł. Dochód skarżącej z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego w 2014 r. wyniósł [...] zł ([...] ha x [...] zł), a miesięczny dochód wyniósł [...] zł. Natomiast małżonek skarżącej w roku kalendarzowym 2014 uzyskała dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, nie odliczał od dochodu składek na ubezpieczenie społeczne, podatek należny wyniósł [...] zł, nie odliczał od dochodu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Dochód z działalności gospodarczej małżonka skarżącej po odliczeniach wyniósł [...] zł, a miesięczny dochód z działalności gospodarczej wyniósł [...] zł. Jak już powyżej wskazano, stosownie do art. 48 ust. 2 zd. drugie prawo do świadczenia wychowawczego ustala się z uwzględnieniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Zgodnie z art. 2 pkt 19 lit. e) utrata dochodu z działalności gospodarczej spowodowana jest wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W przypadku skarżącej i jej małżonka nie nastąpiła utrata dochodu z działalności gospodarczej, skoro działalność ta była prowadzona również w 2015 r. oraz w momencie ustalania prawa do świadczenia wychowawczego. Utratą dochodu z działalności gospodarczej nie jest natomiast zmniejszenie dochodu lub też poniesienie straty z tego źródła przychodów. Okoliczność ta może mieć znaczenie przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego w następnym okresie świadczeniowym. Skarżąca nadal też była posiadaczem gruntów rolnych. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie słusznie uznały, że w przypadku skarżącej nastąpiło w roku 2015 uzyskanie dochodu. Stosownie do art. 2 pkt 20 lit. c) przez uzyskanie dochodu należy rozumieć uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżąca od [...] września 2015 r. podjęła na czas nieokreślony pracę w Zespole Szkół w L. Na rozprawie skarżąca wyjaśniła, że począwszy od roku szkolnego 2015/2016 zatrudniona jest w pełnym wymiarze czasu pracy. Stosownie do przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci dochód skarżącej uzyskany w roku 2014 należało powiększyć o dochód uzyskany przez skarżącą w roku 2015 r. z tytułu zatrudnienia w Zespole Szkół w L. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 2 ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżąca z tytułu zatrudnienia w Zespole Szkół w L. uzyskała dochód miesięczny w wysokości [...] zł. Wobec powyższego miesięczny dochód skarżącej wyniósł [...] zł (dochód z działalności gospodarczej w 2014 r. – [...] zł, dochód z tytułu posiadania gruntów rolnych w 2014 r. – [...] zł oraz dochód z tytułu zatrudnienia w 2015 r. – [...] zł). Natomiast miesięczny dochód męża wnioskodawczyni z działalności gospodarczej w 2014 r. wyniósł [...] zł. Łączny miesięczny dochód małżonków wyniósł [...] zł. Przeciętny miesięczny dochód na członka rodziny wyniósł [...] zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe – 800 zł. Zasadnie zatem organy obu instancji uznały, że skarżącej nie przysługuje świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko. Należy wyjaśnić, ze przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie przewidują obliczania wysokości dochodu rodziny w sposób przedstawiony przez skarżącą w odwołaniu i w skardze. Nie znajduje umocowania w przepisach ustawy ustalanie dochodu członków rodziny odrębnie za każdy rok kalendarzowy, zgodnie z zeznaniem podatkowym za ten rok kalendarzowy, bez uwzględnienia dochodu utraconego lub dochodu uzyskanego w następnym roku kalendarzowym. Zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami ustawy, dochody uzyskane w roku następnym po roku bazowym podlegają doliczeniu do dochodu uzyskanego w roku bazowym. Zasadnie więc organy orzekające w sprawie do dochodu skarżącej uzyskanego w roku 2014 doliczyły dochód uzyskany przez skarżącą w roku 2015 z tytułu zatrudnienia w szkole. Okoliczność uzyskania dochodu z tytułu zatrudnienia skarżącej w szkole stanowiła nową okoliczność faktyczną, istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję i obligowała organ pierwszej instancji do wznowienia postępowania w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy, organ pierwszej instancji powziął informację o zatrudnieniu skarżącej w szkole w grudniu 2017 r., a więc po wydaniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko skarżącej. Odnosząc się do twierdzenia skarżącej dotyczącego braku wiedzy o konieczności poinformowania o uzyskaniu dochodu z tytułu zatrudnienia w szkole należy zauważyć, że we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z dnia [...] maja 2016 r. na stronie [...] w pkt [...]. Informacja na temat sytuacji związanych z uzyskaniem lub utratą dochodu (wypełnić tylko w przypadku ubiegania się o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko) skarżąca zaznaczyła, że w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który jest ustalane prawo do świadczenia wychowawczego lub po tym roku, nie nastąpiła utrata przez członka rodziny dochodu oraz nie nastąpiło uzyskanie przez członka rodziny dochodu. Poniżej we wniosku zostało zamieszczone wyjaśnienie, że uzyskanie dochodu oznacza m. in. uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Na stronie [...] wniosku zamieszczone jest oświadczenie wnioskodawcy, że powyższe dane są prawdziwe i wnioskodawca zapoznał się z warunkami uprawniającymi do świadczenia wychowawczego, a na stronie [...] wniosku wnioskodawczyni potwierdziła prawdziwość tych danych własnoręcznym podpisem. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.