IV SA/Wr 467/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Referendarz sądowy Ewa Orłowska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Skarżący złożył na urzędowym formularzu z dnia [...] wniosek o ustanowienie adwokata. W odpowiedzi na wezwania Sądu z dni: 20 grudnia 2007 r. i 22 stycznia 2008 r. nadesłał dokumenty źródłowe dotyczące jego sytuacji materialnej. Ponadto ponowił wniosek o ustanowienie adwokata na formularzu z dnia [...]. Skarżący podał, że jest osobą samotną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wskazał, iż nie posiada środków finansowych na opłacenie adwokata, gdyż opłata za jego wynagrodzenie wynosi więcej niż pobierana emerytura. Podał, że ponosi opłaty za: czynsz 203 zł, gaz 40 zł, energię elektryczną 35 zł, telefon 40 zł, leki 40 zł, rata kredytu 500 zł, rata pożyczki 200 zł. Obliczył, że łącznie opłaty te wynoszą 1058 zł miesięcznie, a pozostałą kwotę emerytury przeznacza na wyżywienie. Utrzymuje się z emerytury w wysokości netto 1376, 33 zł. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż emerytura wynosi 1375,16 zł (potwierdza to też decyzja ZUS), oraz że skarżący w dniu [...] otrzymał dodatkowe wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenie w wysokości 599,50 zł (przy czym wyjaśnił, iż była ta kwota jednorazowa i nie nadesłał kopii tej umowy pomimo wezwania Sądu w tym zakresie), a także wynika, iż skarżący dnia [...] 2007 r. wpłacił na to konto kwotę 800 zł, a ponadto, wynika że skarżący spłaca miesięczne raty na rzecz [...] BANK [...] w wysokości 141 zł ([...], [...] 2007 r.), 100 zł i 190 zł ([...] 2007 r.), 100 zł i 800 zł ([...] 2007 r.), raty kredytu na rzecz [...] BANK: 600 zł ([...] 2007 r.), 650 zł ([...] 2007 r.), 600 zł ([...] 2007 r.), 650 zł ([...] 2007 r.) oraz w październiku ratę 200 zł na rzecz [...] BANK [..]. Z załączonych umów wynika, iż: umowa kredytu hipotecznego nr [...] z dnia [...] z [...] BANK [...] została zawarta w celu pokrycia kredytu konsumenckiego w kwocie 37.676 zł (§ 2 umowy) oraz spłatę zobowiązań finansowych skarżącego w wysokości 2500 zł, i w celu pokrycia wydatków na dowolny cel konsumpcyjny w wysokości 5000 zł. Natomiast umowy nr [...] z dnia 9 [...] i nr [...] z dnia [...] zostały zawarte w celu udzielenia kredyty gotówkowego w wysokości odpowiednio 538,5 zł i 2199,79 zł, z kolei umowa kredytu gotówkowego z dnia [...] nr [...] w formie karty kredytowej w wysokości 2.141,75 zł została zawarta na cele konsumpcyjne, a kredyt ten spłacany jest w 36 ratach, zaś wysokość każdej raty wynosi 75,42 zł i płatne są one od [...] do [...]. Z zeznania podatkowego za [... ] r. wynika, że skarżący otrzymał dochód 26.026,29 zł, w tym z tytułu emerytury w 16.059,29 zł, z tytułu działalności wykonywanej osobiście 7.858,40 zł, innych źródeł 2.108,60 zł. Z PIT 8B wynika, że skarżący uzyskał w 2006 r. dochód z tytułu działalności wykonywanej osobiście w [...] w wysokości 566 zł. Oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni 51,10 m2 i nieruchomość rolną o powierzchni 7,45 arów (w stosunku do której nie uzyskuje dopłat bezpośrednich do gruntu) i nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 . – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ustanowienie radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący na bieżąco osiąga dochody z tytułu emerytury w wysokości 1665,01 zł brutto, czyli 1375,16 zł netto, a ponadto w [...] r. uzyskał dochody (przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania) w łącznej kwocie 26.026,29 zł, w tym z tytułu emerytury 16.059,29 zł, z tytułu działalności wykonywanej osobiście 7.858,40 zł, innych źródeł 2.108,60 zł, co oznacza, iż skarżący posiada środki finansowe. Ponieważ z przedłożonych umów kredytów i pożyczek wynika, iż skarżący zaciąga je na cele konsumpcyjne w tym m. in. na kwoty 37.676 zł, 2.141,75 zł, 538,5 zł i 2199,79 a ponadto zostały one udzielone w [...], [...], [...] 2007 r. czyli w okresie kiedy okresie toczyło się postępowanie sądowe w niniejszej sprawie, przyjąć trzeba, iż skarżący aktualnie posiada zdolność kredytową i mógłby wystąpić z wnioskiem o udzielenie kredytu w celu pokrycia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika z tytułu zastępstwa prawnego w tej sprawie zwłaszcza, że z przedłożonych dokumentów wynika, że ostatni kredyt zaciągnął w dniu [...] 2007 r. Nie może odnieść zamierzonego skutku argument, iż skarżący nie posiada środków finansowych na opłacenie adwokata, gdyż z emerytury w wysokości 1375,16 zł opłaca rachunki za czynsz, gaz, telefon, energie elektryczną i leki oraz spłaca raty kredytów i pożyczek w łącznej wysokości 1058 zł, a pozostałą kwotę przeznacza na wyżywienie, ponieważ zobowiązania prywatnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zalicza się koszty wynagrodzenia adwokata z urzędu. Ponadto skarżący posiada działkę rolną o powierzchni 7,45 arów, co oznacza, że może uzyskać dodatkowe źródło dochodu z tytułu np. wydzierżawienia tej działki osobom trzecim. O możliwości ponoszenia kosztów sądowych decyduje bowiem prócz bieżących dochodów majątek posiadany przez stronę. Podkreślić należy również, że dochód skarżącego znacznie przekracza kwotę 477 zł stanowiącą kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2003r. o pomocy społecznej (Dz. Nr 64, poz. 593 ze zm.), uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, które przysługują m. in. osobom znajdującym się w trudniej sytuacji materialnej. Powyższe oznacza, iż skarżący nie znajduje się w takiej sytuacji. Ponadto świadczenie emerytalne skarżącego przekracza znacznie kwotę 936 zł brutto określają wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2007 r. (rozporządzenie w sprawie tego wynagrodzenia z dnia 12 września 2006 r.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 27 października 2005r. sygn. akt I FZ 532/05 – niepublikowane). W świetle powyższego uznać należy, iż poniesienie przez skarżącego wynagrodzenia fachowego pełnomocnika nie spowoduje uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu. Z tych względów, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak na wstępie.