IV SA/Wr 467/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-11-02
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska - Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeśli niepełnosprawność powstała po ukończeniu 21 roku życia?Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym tylko wtedy, gdy niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Organy administracyjne nie mogą samodzielnie ustalać daty powstania niepełnosprawności, lecz są związane orzeczeniem właściwej jednostki orzekającej. W przypadku, gdy niepełnosprawność powstała po ukończeniu 21 roku życia, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego nie przysługuje, niezależnie od wskazań dotyczących konieczności korzystania z systemu środowiskowego wsparcia.Stan faktyczny
B. M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, do którego dołączyła orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z datą powstania niepełnosprawności po ukończeniu 21 roku życia. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania zasiłku, co podtrzymało Samorządowe Kolegium Odwoławcze. B. M. odwołała się do sądu, wskazując na zmianę orzeczenia przez Wojewódzki Zespół, który potwierdził konieczność korzystania z systemu środowiskowego wsparcia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca) Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 listopada 2010 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu odwołania B. M. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., kwestionowaną decyzję utrzymało w mocy.
W jej uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia 19 marca 2010 r. B. M. zwróciła się do MOPS w Z. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
Decyzją pierwszoinstancyjną Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia.
W uzasadnieniu decyzji podano, iż do wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego strona dołączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] nr [...], z którego wynika, że wnioskodawczyni została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, a niepełnosprawność istnieje od dnia 5 kwietnia 2003 r. oraz orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] nr [...], na mocy którego uchylono zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej ustaleń zawartych w punktach II, III oraz III ppkt 6 i orzeczono symbol niepełnosprawności oraz okres trwania niepełnosprawności, tj. do dnia 31 marca 2013 r., natomiast stopień niepełnosprawności pozostał ten sam. Organ I instancji przytoczył treść art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych i stwierdził, że z przedłożonych orzeczeń wynika, że niepełnosprawność powstała dnia 5 kwietnia 2003 r. czyli po ukończeniu przez wnioskodawczynię 21 roku życia. Z tego powodu odmówiono przyznania świadczenia.
W odwołaniu od tej decyzji B.M. podkreśliła, iż po odwołaniu się od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z., Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. stwierdził, iż wymaga częściowej lub czasowej pomocy osoby drugiej. Wskazała szereg schorzeń, na które cierpi, a które wymagają kosztownego leczenia. Podała, że otrzymuje niską rentę i nie wszystkie leki wykupuje. Ponadto, jeździ do kliniki we W. i nie ma pieniędzy na bilet. W ocenie odwołującej się skoro we W. orzeczono i zmieniono symbole niepełnosprawności, datę ważności orzeczenia i punkt 6, co do konieczności pomocy, to powinno to zostać wykonane. W związku z tym strona poprosiła o pomoc.
Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wskazało, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
Według art. 16 ust. 2 tej ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:
1) niepełnosprawnemu dziecku,
2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
3) osobie, która ukończyła 75 lat.
Z kolei, w myśl art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność ta powstała w wieku do ukończenia 16 roku życia.
Analiza wskazanych przepisów prawa dowodzi, iż ustawodawca w sposób ścisły określił przesłanki warunkujące możliwość przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Świadczenie to może otrzymać m.in. osoba niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, pod warunkiem jednak, że ma ukończone 16 lat, zaś niepełnosprawność ta powstała do ukończenia 16 roku życia. Podkreślenia wymaga też, iż w przypadku zasiłku pielęgnacyjnego, ustawodawca nie uzależnił możliwości jego przyznania od wskazań zawartych w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności. Zatem zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niezależnie od tego, czy w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności wskazano, że dana osoba wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, czy też pomocy innej osoby, pod wszakże warunkiem spełnienia przesłanek wymienionych w art. 16 ust. 3 ustawy.
Jak wynika z akt sprawy B.M., urodzona dnia [...], na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] nr [...] została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Z orzeczenia tego wynika, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 1 października 2009 r., zaś niepełnosprawność istnieje od dnia 5 kwietnia 2003 r. W wyniku wniesionego odwołania orzeczenie to zostało zmienione przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. Na mocy orzeczenia z dnia [...] nr [...], uchylono zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej ustaleń zawartych w punktach II, III oraz III ppkt 6 i orzeczono symbol niepełnosprawności oraz okres trwania niepełnosprawności, tj. do dnia 31 marca 2013 r., natomiast stopień niepełnosprawności pozostał ten sam. Wskazano także, iż odwołująca się wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki.
Jak stwierdziło Kolegium, z powyższego wynika, iż odwołująca się jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Niepełnosprawność ta powstała jednak po ukończeniu przez stronę 16 roku życia. W związku z tym nie może być jej przyznana wnioskowana pomoc, bowiem nie zostały spełnione ustawowe przesłanki jej otrzymania. Przy czym podkreśliło, iż zapis w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności wskazujący na konieczność korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, na który powołuje się odwołująca, nie może stanowić podstawy do przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Wynika to z faktu, że z okolicznością tą ustawodawca nie wiąże żadnych skutków prawnych, w kontekście przesłanek uprawniających do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego.
Niezgadzajac się z tą decyzją B.M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze w sposób szczegółowy opisała swoją bardzo trudną sytuację zdrowotną. Wskazała, że w dniu [...] Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zaliczył ją do grona osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W wyniku odwołania do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. w dniu [...] wydano orzeczenie, mocą którego uchylono powyższe orzeczenie w części dotyczącej ustaleń zawartych w punktach II, III oraz III ppkt 6 i orzeczono symbol niepełnosprawności oraz okres jej trwania do dnia 31 marca 2013 r. Wskazania zawarte w orzeczeniu stanowią, iż wymaga ona korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji. Pomimo jednak, że zmieniono te punkty organy obu instancji nie przyznały jej zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżąca wyraziła pogląd, iż zachodzi sprzeczność pomiędzy orzeczeniem o niepełnosprawności, a decyzją odmawiającą jej zasiłku. W związku z czym, czuje się skrzywdzona działaniem organów administracji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.). W myśl art. 16 ust. 3 tej ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.
Przede wszystkim powiedzieć należy, że organy rozpoznające wniosek o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, nie są kompetentne do ustalenia we własnym zakresie daty powstania niepełnosprawności, czy daty stwierdzenia określonego stopnia niepełnosprawności, ponieważ związane są - co do daty powstania niepełnosprawności i co do jej stopnia, orzeczeniem wydanym przez uprawnioną do tego jednostkę. W rozpoznawanej sprawie przedłożone przez skarżącą orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zawierało stwierdzenie, zgodnie z którym niepełnosprawność skarżącej datuje się od dnia 5 kwietnia 2003 r., a zatem niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym stwierdzono u niej po ukończeniu 21 roku życia, gdyż B.M. urodziła się dnia [...].
Słusznie więc, w ocenie Sądu, organy obu instancji przyjęły, że nie został spełniony jeden z niezbędnych warunków ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, tj. wskazanie w orzeczeniu właściwej jednostki, iż niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.
Reasumując, należy uznać zaskarżoną decyzję za prawidłową. Organ nie mógł przyznać wnioskowanego świadczenia w sytuacji braku spełnienia przez skarżącą warunku powstania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w wieku do 21 lat, który to warunek jest, zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, niezbędny do przyznania świadczenia.
Przy czym, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę brzmienie tego artykułu to, że skarżąca potrzebuje korzystać z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił , o czym orzekł w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło