IV SA/Wr 467/15

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-02-12

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. b PPSA, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu?
Ratio decidendi
Strona skarżąca, która jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. b PPSA, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W takiej sytuacji postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w związku ze skargą na postanowienie Wojewody. Wskazał na trudną sytuację materialną, niskie dochody, zajęcie komornicze konta bankowego oraz wysokie wydatki. Skarżący był już zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. b PPSA.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. II. Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody [..] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący pismem z dnia 10 lutego 2016 r. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i o udzielenie pomocy prawnej w osobie radcy prawnego w celu napisania skargi kasacyjnej. Do pisma tego dołączył złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie pomocy prawnej, w zakresie obejmującym "zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną. Dorosły syn nie otrzymuje dochodów i nie posiada konta bankowego i nie składał zeznania podatkowego. Skarżący natomiast otrzymuje dochód z tytułu zasiłku przedemerytalnego w wysokości [..] zł netto, gdyż 25 % jest zajęte przez komornika. Jego sytuacja nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Jest przewlekle chory, był operowany i wielokrotnie hospitalizowany. Żona otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł netto. Łączny dochód małżonków wynosi [..] zł. Konto bankowe ma zajęte przez komornika i korzysta z rachunku żony. Wydatki związane z utrzymaniem obejmują: czynsz 400,24 zł, prąd 170 zł, leczenie 116,96 zł, gaz 1160 zł, telefon 30 zł. Nie kupują ubrań. Ponosi koszty leczenia w zależności od możliwości wynikających z kosztów utrzymania. Podał, że jest współwłaścicielem mieszkania. Nie posiada oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Syn jest współwłaścicielem mieszkania i posiada nieruchomość rolną. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze wysokość dochodu skarżącego i jego żony, brak dochodu u syna oraz zajęcie komornicze i wykazane wydatki przyjąć trzeba, iż wykazał on, że spełnia przesłanki warunkujące ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w I sentencji. Odnośnie zaś wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) na podstawie art. 239 pkt 1 lit "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "b" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło