IV SA/Wr 467/15

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-04-14

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., należy stosować przepisy tego rozporządzenia, nawet jeśli postępowanie sądowe w pierwszej instancji zakończyło się przed jego wejściem w życie?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy postępowanie sądowe w pierwszej instancji zakończyło się wyrokiem oddalającym skargę przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, a opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została sporządzona po tej dacie, do ustalenia wynagrodzenia za tę opinię należy stosować przepisy nowego rozporządzenia. Wynagrodzenie zostało ustalone na podstawie § 21 ust. 1 pkt 2 lit. 'b' w związku z pkt 1 lit. 'c' oraz § 4 ust. 1 i 3 tego rozporządzenia.
Stan faktyczny
Po oddaleniu skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody o odmowie wydania zaświadczenia, skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku i przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wyznaczony radca prawny sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd rozpatrzył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za sporządzoną opinię.
Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu radcy prawnemu, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł, podwyższone o stawkę podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku radcy prawnego, ustanowionego z urzędu, T. S. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądnej treści postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu radcy prawnemu, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł, podwyższone o stawkę podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 stycznia 2016 r. wydanym w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym oddalił w całości skargę. Odpis sentencji tego wyroku został doręczony skarżącemu w dniu 2 lutego 2016 r. Pismem z dnia 5 lutego 2016 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku i jego doręczenie oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2016 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu (pkt I sentencji). Okręgowa Izba Radców Prawnych dnia 2 marca 2016 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu radcę prawnego T. S. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi z urzędu w dniu 16 marca 2016 r. (k-47). Pismem z dnia 2 kwietnia 2016 r. adwokat z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wspomnianego wyroku Sądu. Odrębnym pismem z dnia 4 kwietnia 2016 r. złożył wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm przepisanych oraz oświadczenie, że koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone w całości ani w jakiejkolwiek części. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat lub radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. W rozpoznawanej sprawie orzeczenie Sądu I instancji oddalające skargę zostało wydane w dniu 13 stycznia 2016 r., a opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została sporządzona w dniu 2 kwietnia 2016 r. i dnia 4 kwietnia 2016 r. złożona w Sądzie, więc szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, reguluje w niniejszej sprawie nowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805), które zgodnie z § 23 tego rozporządzenia weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Jedynie w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, co wynika z treści § 22 tego nowego rozporządzenia. Przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie gdyż, jak już wyżej wskazano, postępowanie sądowe w I instancji zakończyło się w dniu 13 stycznia 2016 r. wyrokiem oddalającym skargę, a więc już po wejściu w życie tego nowego rozporządzenia, tym samym do wynagrodzenia za sporządzenie, po dacie wejścia w życie tego nowego rozporządzenia, opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczenia Sądu wydanego również po dacie wejścia w życie nowego rozporządzenia należy stosować przepisy tego nowego rozporządzenia. W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, wszczętego po wejściu w życie nowego rozporządzenia do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł. Natomiast w myśl § 4. ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Rozdział IV, czyli § 21, reguluje opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do ust. 2 tego przepisu ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W myśl zaś § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b", czyli ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 360 zł, co stanowi kwotę 180 zł (1/2 x 360 zł). Kwota 360 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 75 % kwoty 480 zł (czyli opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 lit "c"), co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c". Radca prawny z urzędu nie wskazał przy tym w niniejszej sprawie okoliczności, wymienionych w § 4 ust. 2 rozporządzenia, mających uzasadniać przyznanie wynagrodzenia przekraczającego kwotę wynikającą z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia i nieprzekraczającą jednocześnie opłaty maksymalnej, gdyż w złożonej opinii zgodził się z argumentacją Sądu zawartą w wyroku oddalającym skargę, pomimo, że w jego ocenie uzasadnienie tego orzeczenia zawiera pewne braki. Mając powyższe na uwadze, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i pkt 1 lit. "c" oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło