IV SA/Wr 468/18

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-11-09

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, niezatrudniona z powodu złego stanu zdrowia, posiadająca obowiązek alimentacyjny i nieposiadająca majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba pozbawiona wolności, niezatrudniona z powodu złego stanu zdrowia, zobowiązana do płacenia alimentów i nieposiadająca majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ strona skarżąca była już zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie przepisów szczególnych dotyczących spraw z zakresu pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący P. T., przebywający w zakładzie karnym, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wskazał na zły stan zdrowia uniemożliwiający zatrudnienie, brak dochodów i majątku oraz obowiązek alimentacyjny. Skarżący posiadał orzeczony stopień niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. II. Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [..] r., nr [..] przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu podniósł, że przebywa w zakładzie karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności i nie jest zatrudniony w tym zakładzie z powodu złego stanu zdrowia i [..]. Nie posiada oszczędności ani majątku. Nie otrzymuje żadnych dochodów i jest zobowiązany do płacenia alimentów w wysokości [..] zł miesięcznie. Z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że strona posiada [..] stopień niepełnosprawności orzeczony do dnia [..] r. Skarżący wskazał, że nie posiada mieszkania ani innych nieruchomości oraz papierów i przedmiotów wartościowych i wierzytelności. Z przepisu art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżący obecnie przebywa w zakładzie karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności oraz fakt, że nie pozostaje w zatrudnieniu i nie otrzymuje dochodów oraz mając na względzie jego zły stan zdrowia i obowiązek alimentacyjny, przyjąć trzeba, iż skarżący wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów należało, w pkt I sentencji, przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło