IV SA/Wr 468/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi P. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. przyznaje adwokatowi Ł. S. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem Nr SKO [...] z dnia 4 września 2018 r. - po rozpatrzeniu wniosku P. T. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta K., Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 30 marca 2015 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Nr [...] z dnia 23 października 2014 r. w części przyznającej Panu pomoc w formie zasiłku stałego dla osoby pozostającej w rodzinie na okres od 1 stycznia 2015r. do 31 maja 2020r. w kwocie 392,75zł. miesięcznie, - na podstawie art. 58 § 2, art. 59 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podano, że w dniu 30 lipca 2018 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wpłynęło pismo P. T. zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Nr [...] z dnia 30 marca 2015r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z dnia 23 października 2014r. Nr [...], którą przyznano stronie zasiłek stały. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji z dnia 30 marca 2015r. widnieje data "2.04.2015" i podpis "T. A. żona". Brak jest adnotacji, że odbierająca korespondencję zobowiązała się oddać ją adresatowi. Oznacza to, że nie można przyjąć, iż decyzja została doręczona stronie w trybie art. 43 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W niniejszej sprawie brak jakiejkolwiek wzmianki na dowodzie doręczenia, że dorosły domownik podjął się oddania pisma adresatowi stanowi podstawę oceny, że taki dowód doręczenia nie dowodzi doręczenia zastępczego pisma w sposób wymagany przez art. 43 k.p.a. W następstwie stwierdzony brak wyklucza przyjęcie domniemania skutecznego doręczenia korespondencji do rąk samego adresata (wyrok sygn.akt. I SA/Lu 239/09 WSA w Lublinie z dnia 7 października 2009 r.). Z akt sprawy wynika, że wraz z pismem z dnia 19 lipca 2017 r. P. T. doręczono decyzję z dnia 30 marca 2015 r., w dniu 28 czerwca 2018 r. Jednocześnie poinformowano stronę, że decyzja został mu skutecznie doręczona w dniu 2 kwietnia 2015 r. Pismo organu P. T. otrzymał w dniu 28 czerwca 2018 r. i Kolegium przyjmuje, że jest to dzień doręczenia decyzji. W myśl art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Uwzględniając powyższy przepisu, termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 11 lipca 2018 r. W dniu 30 lipca 2018 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wpłynęło pismo P.T. zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu P. T. podał, jakie okoliczności były przyczyną niepodejmowania przyznanego zasiłku stałego oraz o okresach pobytu w zakładzie karnym. Strona nie podała przyczyn jakie w okresie od doręczenia decyzji tj. od 28 czerwca do 11 lipca 2018r. uniemożliwiły wniesienie odwołania. Stosownie to treści art. 58 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przesłankami przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swej winy, co się wiąże z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Następną przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowaną osobę wniosku o przywrócenie terminu, w terminie nienieprzekraczalnym siedmiu dni od ustania przeszkody oraz dopełnienie czynności, dla której określony był przywracany termin (art. 58 § 2 k.p.a.). W pismach organu kierowanych do strony brak było informacji, że strona nie może odwołać się od decyzji, P.T. jak wynika z jego wniosku z dnia 23 lipca 2018r. miał wiedze o tym, że przysługuje mu prawo do odwołania. Mimo, że organ informował, że decyzja została skutecznie doręczona w dniu 2 kwietnia 2015 r. Zdaniem Kolegium nie było żadnej przeszkody by P. T. odwołał się od decyzji w ustawowym terminie 14 dni od dania doręczenia mu decyzji, skoro miał że przysługuje mu prawo odwołania od każdej decyzji organu. Skargę na powyższe postanowienie złożył wnioskodawca. Wniósł o rozpoznanie jego odwołania na decyzję z dnia 30 marca 2015 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Nr [...] z dnia 23 października 2014 r. "w części przyznającej mi zasiłek stały na okres do 31 maja 2020 r. oraz na decyzję Ośrodka Pomocy Społecznej w K. i decyzję Ośrodka, która nie została skutecznie doręczona w dniu 2 kwietnia 2015 r. oraz zobowiązanie Dyrektora Ośrodka do wypłaty należnych zasiłków stałych. W uzasadnieniu podał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmawiające przywrócenia terminu na decyzję OPS w K. z dnia 30 marca 2015 r. świadomie pozbawia go prawa do złożenia skutecznego środka odwoławczego, co jest rażącym naruszeniem prawa "w obliczu uznania moich racji, iż decyzja OPS w K. nie została mi skutecznie doręczona w dniu 2 kwietnia 2015 r. tylko 28 czerwca 2018 r." o czym dowiedział się z uzasadnienia postanowienia SKO z dnia 4 września 2018 r. Tymczasem w dniu 28 czerwca 2018 r. otrzymał decyzje, o których mowa wyżej, bez informacji, że może składać odwołanie do SKO. Organ wskazał, że decyzja została mu skutecznie doręczona w dniu 2 kwietnia 2015 r. czym został wprowadzony w błąd przez OPS. O prawie odwołania dowiedział się od współosadzonego około 20 lipca 2018 r. Niedotrzymanie terminu nastąpiło nie tylko z jego niewiedzy, lecz również z powodu niepełnosprawności, braku przyborów piśmiennych oraz depresji psychicznej związanej z chorobą nowonarodzonego dziecka. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 11 grudnia 2018 r. podtrzymał stanowisko skarżącego i wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia SKO z dnia 4 września 2018 r. oraz zasądzenie kosztów. Podniósł, że decyzja z dnia 30 czerwca 2015 r. co przyznało SKO, nie została skutecznie doręczona. W dniu 28 czerwca 2018 r. skarżący otrzymał kserokopie decyzji oraz pismo – dokumenty te nie zawierały pouczenia o możliwości złożenia odwołania, o takiej możliwości powiedział skarżącemu współosadzony – wtedy też niezwłocznie – 23 lipca 2018 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołanie. W tej sytuacji organ nie doręczył skarżącemu decyzji rozumianej jako oryginalny dokument. Kserokopia decyzji nie jest decyzją w rozumieniu art. 107 k.p.a. i nie wywołuje skutku w postaci doręczenia decyzji. Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podstawą do przywrócenia terminu do dokonania czynności jest brak winy w uchybieniu terminu. Przy ocenie winy strony należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonania tej czynności w terminie lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak pouczenia spowodował, że skarżący uchybił terminowi, do wniesienia odwołania bez swojej winy, ale od uzyskania wiadomości od współwięźnia o takiej możliwości natychmiast podjął takie działania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przedmiotem rozpoznania Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 4 września 2018 r. odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 23 października 2014 r. w części przyznającej zainteresowanemu pomoc w formie zasiłku stałego dla osoby pozostającej w rodzinie na okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 maja 2020 r., w kwocie 392,75 zł miesięcznie. Podstawą materialnoprawną przywrócenia terminu jest art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) – dalej k.p.a. Stanowi on, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (ust. 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby, należy dopełnić czynności dla której był określony termin (ust. 2). W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy daje podstawy do uznania, że skarżący nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 30 marca 2015 r., a gdyby nawet przyjąć, że taka sytuacja miała miejsce to nie z winy strony. Stan faktyczny sprawy jest niesporny. Decyzję z dnia 30 marca 2015 r. organ przesłał skarżącemu na jego znany wówczas adres domowy. Z przeprowadzonych przed wysłaniem decyzji wywiadów pracowników socjalnych z żoną skarżącego i sąsiadami (notatka z 2 marca 2015 r.) wynikało, że skarżący nie mieszka pod podanym adresem, żona dodatkowo oświadczyła, że nie zna jego miejsca pobytu. Powyższy wywiad przeprowadzono w związku z tym, że skarżący od miesiąca stycznia nie pobierał przyznanego mu zasiłku stałego. Pomimo takiej wiedzy decyzja z dnia 30 marca 2015 r. została przesłana na nieaktualny adres (wcześniej jak wynika z akt strona nie była pouczona o obowiązku wskazania adresu i skutkach braku takiego powiadomienia). Została ona odebrana przez żonę skarżącego A. w dniu 2 kwietnia 2015 r. Decyzja z dnia 30 marca 2015 r. została ponownie przesłana na wniosek skarżącego, w związku z jego wcześniejszym żądaniem wypłaty zasiłku, ale w kserokopii i bez pouczenia o możliwości złożenia środków odwoławczych. W tym bowiem okresie organ w swoich pismach kierowanych do strony twierdził, że decyzja została skutecznie doręczona w dniu 2 kwietnia 2015 r. Dodatkowo zauważyć należy, że w dniu 2 kwietnia 2015 r. skarżący przebywał w Zakładzie Karnym w K. (od 31 marca 2015 r. do 6 kwietnia 2016 r.), co wynika z pisma Zakładu Karnego w K. z dnia 19 lipca 2017 r. Przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie jest to, czy wskazane wyżej doręczenie kserokopii decyzji pokwitowanej przez zainteresowanego w dniu 28 czerwca 2018 r. mogło rodzić skutek prawny w postaci doręczenia. W ocenie Sądu decyzja z dnia 30 marca 2015 r. której odbiór pokwitowała żona skarżącego w dniu 2 kwietnia 2015 r. została prawidłowo doręczona w trybie art. 43 k.p.a. Żona skarżącego potwierdziła odbiór decyzji, co jest jednoznaczne z zobowiązaniem jej doręczenia adresatowi i to właśnie tę część zwrotnego potwierdzenia odbioru podkreślił doręczyciel przesyłki. Ale we wskazanych okolicznościach w ocenie Sądu uzasadniony jest wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika bowiem, że skarżący uprawdopodobnił, iż przesyłka nie została mu doręczona i nie znał pouczenia o środkach odwoławczych. Po pierwsze z urzędu wszczęto postępowanie, które zakończono decyzją z dnia 30 czerwca 2015 r., skarżący nie miał wiedzy o tym, że się ono toczy, nie był również pouczony, że ma obowiązek wskazać nowy adres w przypadku jego zmiany, ponadto organ z przeprowadzonych wcześniej wywiadów z sąsiadami i żoną skarżącego miał wiedzę, że skarżący nie mieszka pod adresem, który posiadał organ w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Dodatkowo o braku wiedzy o wydaniu decyzji z dnia 30 marca 2015 r. i terminu składania odwołań świadczy korespondencja toczona z Ośrodkiem Pomocy Społecznej w K., w której zainteresowany wnosi o wypłatę zasiłku stałego przyznanego decyzją z dnia 23 października 2014 r., a także fakt pozostawania w Zakładzie Karnym od 31 marca 2015 r. do 6 kwietnia 2016 r., a następnie od 22 marca 2018 r. do chwili obecnej. Wnioski z tej sprawie skarżący składał w pismach z dnia 14 maja 2018 r., 6 czerwca 2018 r., 30 czerwca 2018 r. Z pism organu z dnia 30 maja, 25 czerwca 2018 r. stanowiących odpowiedzi na wnioski skarżącego nie wynikało również, że skarżący może wnieść odwołanie, czy też wniosek o przywrócenie terminu. Odwrotnie w przytoczonych wyżej pismach skarżący był informowany, że decyzja z dnia 30 marca 2015 r. jest ostateczna i prawidłowo doręczona. We wskazanych okolicznościach uznać należy, że skarżący uprawdopodobnił, że bez swojej winy nie dochował terminu do złożenia odwołania, a co zatem spełnia przesłanki z art. 58 § 1 k.p.a. Organ zatem rozpoznając ponownie wniosek uwzględni przedstawione wyżej wskazania. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c należało orzec jak wyżej.