IV SA/Wr 469/25

WyrokWSA we Wrocławiu2026-01-29

Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin na złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., liczony od daty wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jest terminem prawa materialnego, czy procesowego, podlegającego przywróceniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, liczony od daty wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, określony w art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ma charakter terminu procesowego, a nie prawa materialnego. W związku z tym, uchybienie temu terminowi podlega przywróceniu na podstawie art. 58 i 59 k.p.a., co oznacza, że organy błędnie odmówiły przyznania świadczenia, nie badając możliwości przywrócenia terminu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna, który posiadał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Po wydaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności, skarżąca złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne po upływie 3 miesięcy od daty wydania orzeczenia, ale przed upływem terminu ważności poprzedniego orzeczenia. Organy odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że termin na złożenie wniosku został uchybiony i jest to termin prawa materialnego, niepodlegający przywróceniu. Skarżąca argumentowała, że opóźnienie wynikało z przyczyn losowych i zdrowotnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), , Protokolant: Specjalista Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2025 r. nr SKO 4532.92.2025 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 9 maja 2025 r. nr DZSW/SP/003375/2025. Przedmiotem skargi A. W. (dalej: skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: organ odwoławczy, SKO) z dnia 25 czerwca 2025 r. nr SKO 4532.92.2025 utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Wrocławia (dalej: Prezydent, organ pierwszej instancji) z dnia 9 maja 2025 r. nr DZSW/SP/003375/2025 o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca w dniu 14 marca 2025 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na syna S. W. - ur. [...] r. (dalej też: syn, syn skarżącej), do którego dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we Wrocławiu (dalej: PZON) z 9 grudnia 2024 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności syna ustalonym od 28 marca 2019 r. Niepełnosprawność syna skarżącej określono jako istniejące od urodzenia. Do wniosku tego skarżąca dołączyła wniosek o przywrócenie terminu złożenia dokumentacji ze względu na opóźnienie spowodowane komplikacjami zdrowotnymi. Ponadto skarżąca dołączyła zaświadczenie z 1 grudnia 2021 r. wydane przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu o ustanowieniu jej opiekunem prawnym nad całkowicie ubezwłasnowolnionym synem oraz postanowienie tego sądu z 22 listopada 2021 r. o sygn. akt III RNS 1629/21 o ustanowieniu opieki nad osobą pełnoletnią wraz z potwierdzeniem jego prawomocności z dniem 30 listopada 2021 r. Postanowieniem z 9 maja 2025 r. organ pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powołując art. 58 i art. 59 § 1 k.p.a. Decyzją z 9 maja 2025 r. wydaną na podstawie m.in. art. 17, art. 20 i art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 323 ze zm.; dalej: u.ś.r.), art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429; dalej: u.ś.w.) organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 wnioskowanego na syna skarżącej. Wskazał, że w oparciu o decyzję z 1 lipca 2019 r. skarżąca miała ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na syna do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności syna, nie dłużej niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca po dacie określającej datę ważności, tj. do 31 stycznia 2025 r. Wskazał, że wniosek o nowe orzeczenie o niepełnosprawności skarżąca złożyła 10 lipca 2024 r. zachowując termin wskazany w art. 63 u.ś.w. PZON wydał w dniu 9 grudnia 2024 r. nowe orzeczenie o niepełnosprawności syna, które w dniu 8 stycznia 2025 r. stało się ostateczne. Skutkiem tego decyzją z 7 marca 2025 r. organ pierwszej instancji stwierdził wygaśnięcie decyzji z 1 lipca 2019 r. przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na syna. Natomiast wniosek skarżącej, który wpłynął do organu 14 marca 2025 r., o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., został złożony po upływie terminu wskazanego w art. 63 ust. 3 u.ś.w. - tj. 3 miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności - i wobec tego skarżącej nie przysługuje. Poinformował też skarżącą o warunkach i trybie przyznawania świadczenia wspierającego. Zarówno postanowienie jak i decyzja została doręczona skarżącej jedną przesyłką (dorosłemu domownikowi) w dniu 28 maja 2025 r. W piśmie z 30 maja 2025 r. skarżąca wskazała, ze jej syn miał wydane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ważne do końca czerwca 2024 r. Nowe orzeczenie zostało wydane 9 lutego 2023 r., a w dniu 6 lutego 2025 r. skarżąca otrzymała informację o wszczęciu postępowania administracyjnego z informacją, ze orzeczenie to posiada również organ. Uznała, że uzupełniony został brakujący element do kontynuowania dotychczasowych wypłat zasiłku pielęgnacyjnego oraz świadczenia pielęgnacyjnego. Argumentowała, że spóźniła się z wnioskiem 5 dni z powodu choroby i zdarzenia losowego (uszkodzenie samochodu). Wniosła o ustanowienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 15 marca 2025 r. Dołączyła oświadczenie sprawcy kolizji drogowej mającej miejsce w dniu 3 marca 2025 r. oraz zaświadczenia lekarskie. W adnotacji urzędowej z przeprowadzonej rozmowy telefonicznej w dniu 3 czerwca 2025 r. ze skarżącą pracownik socjalny ustalił, że skarżąca prosiła o potraktowanie pisma z 30 maja 2025 r. jako odwołania od decyzji z 9 maja 2025 r. Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołując się treść art. 63 ust. 3 u.ś.w. wskazało, że skarżąca do wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności syna była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania osobistej ospieki nad synem. Stwierdził, że skarżąca z zachowaniem terminu określonego w art. 63 ust. 3 u.ś.w. złożyła wniosek o wydanie nowego orzeczenia, jednak nie dopełniła kolejnego warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. – określonego ww. przepisem - tzn. nie złożyła wniosku o przyznanie tego świadczenia w terminie 3 miesięcy licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności o niepełnosprawności. Organ odwoławczy, podobnie jak organ pierwszej instancji, ustalił, że syn skarżącej został uznany za osobę niepełnosprawną w znacznym stopniu orzeczeniem z 9 grudnia 2024 r., które stało się ostateczne z dniem 8 stycznia 2025 r. Uznał, że złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne w dniu 14 marca 2025 r. nastąpiło po upływie 3 miesięcy od wydania ostatecznego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (orzeczenie z dnia 9 grudnia 2024 r.). SKO dokonało następnie wykładni wyrażenia "wydanie" zawartego art. 63 ust. 3 u.ś.w. i przyjęło, że wyłącznie w okresie trzech miesięcy od dnia wydania stosownego orzeczenia rozumianego jako dzień wydania przez właściwy organ orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności może nastąpić ukształtowanie prawa wnioskodawcy na zasadach obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2025 r. SKO wskazało też korzystniejszą dla skarżącej wykładnię zwrotu: "dzień wydania orzeczenia" uznając za miarodajną chwilę początkową biegu 3-miesięcznego terminu na złożenie wniosku w rozumieniu art. 63 ust. 3 u.ś.w. – datę uzyskania przez orzeczenie przymiotu ostatecznego. Uznał, że również przy takiej wykładni art. 63 ust. 3 u.ś.w. skarżąca nie spełniła warunków koniecznych do zastosowania w jej sprawie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2024 r. Wyjaśniło ponadto, że określony w art. 63 ust. 3 u.ś.w. 3-miesieczny termin na złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne jest terminem prawa materialnego i w przypadku jego uchybienia nie podlega przywróceniu w trybie art. 58 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca zarzuciła decyzji SKO nieuwzględnienie przedłożonych zwolnień lekarskich oraz losowej przeszkody w postaci kolizji drogowej nie z winy skarżącej skutkującej zwolnieniem lekarskim skarżącej oraz uszkodzeniem samochodu, co uniemożliwiło jej złożenie dokumentów w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Argumentowała, że całkowicie ubezwłasnowolniony syn skarżącej miał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ważne orzeczenie do końca czerwca 2024 r. Przedstawiła przebieg kontaktów z organem pierwszej instancji w zw. z wydanym w grudniu 2024 r. nowym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności syna. Podkreśliła, że jest opiekunem prawnym syna, sprawuje nad nim całkowitą opiekę, nie jest zatrudniona i nie ma innej pracy zarobkowej. Uważa, że nieuwzględnienie zwolnień lekarskich w sprawie narusza jej interes prawny. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przedmiotem sądowej kontroli legalności jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Wedle organu odwoławczego, skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., ponieważ nie dochowała 3-miesiecznego terminu do złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne wynikającego z art. 63 ust. 3 u.ś.w. Ustalił, że skarżąca złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w dniu 14 marca 2025 r., podczas gdy nowe orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności syna zostało wydane 9 grudnia 2024 r. i nawet przy przyjęciu, że 3-miesieczny termin z art. 63 ust. 3 u.ś.w. biegnie od dnia, gdy orzeczenie to stało się ostateczne (8 stycznia 2025 r.), to termin ten nie został dochowany, co wyklucza przyznanie wnioskowanego świadczenia. W wyniku wykładni tego przepisu SKO uznało, że termin ten jest terminem prawa materialnego, nie podlega przywróceniu, a jego niedochowanie skutkuje wygaśnięciem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przyznawanego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Skarżąca natomiast konsekwentnie kwestionuje nieuwzględnienie przez organy obu instancji okoliczności, które wypłynęły na złożenie wniosku w dniu 14 marca 2025 r. Istota sprawy dotyczy skutecznego złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne przyznawanego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że z dniem 1 stycznia 2024 r. nastąpiła zmiana przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 142; dalej: u.ś.w.), jednocześnie zgodnie art. 63 ust. 1 u.ś.w. świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast na podstawie ust. 3 tego przepisu osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Zgodnie z ust. 3 - osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. W sprawie nie jest sporne, że syn skarżącej jest pełnoletni (od [...] r.) i całkowicie ubezwłasnowolniony. Nie ma też sporu, a akta administracyjne to potwierdzają, że od urodzenia jest niepełnosprawny, a pierwsze orzeczenie o niepełnosprawności uzyskał w październiku 2003 r. Z kolejnych orzeczeń (z 31 marca 2010 r., 8 kwietnia 2015 r., 29 sierpnia 2017 r., 12 czerwca 2019 r.) wynika, że został zaliczony do osób niepełnosprawnych, o znacznym stopniu niepełnosprawności, przyczyna niepełnosprawności: 01-U. Ostatnie z tych orzeczeń było ważne do 30 czerwca 2024 r. Nie jest też kwestionowane, że - uwzględniając orzeczenie o stopniu niepełnosprawności syna skarżącej z 12 czerwca 2029 r. - decyzją z 1 lipca 2019 r. wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1) u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. skarżącej przyznane zostało świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia ze względu na sprawowanie opieki nad synem. Akta sprawy potwierdzają więc jednoznacznie, że przed dniem wejścia w życie nowelizacji u.ś.r. skarżącej zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne do 30 czerwca 2024 r. Akta administracyjne sprawy potwierdzają też, że skarżąca w dniu 10 lipca 2024 r. złożyła wniosek o wydanie nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności syna, czym dochowała warunku z art. 63 ust. 3 zdanie drugie u.ś.w., by zachować prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Wniosek ten złożyła bowiem 10 lipca 2024 r, czyli przed upływem 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia (30 czerwca 2024 r.). Istota sporu w sprawie sprowadza się do dochowania w sprawie warunku określonego w art. 63 ust. 3 zdanie drugie in fine u.ś.w. Ustawodawca uzależnił zachowanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. od złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego "w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności". Wykładni wymaga jednoznaczne ustalenie początku biegu tego terminu oraz charakter tego terminu. Należy zauważyć, że ustawodawca w przepisie art. 63 ust. 3 u.ś.w. rozróżnił sposób ustalenia początku biegu terminu do złożenia wniosku o orzeczenie o niepełnosprawności i sposób ustalenia początku biegu terminu do złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. W pierwszym przypadku termin liczy się "od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia ", a w drugim – " od wydania orzeczenia". Oznacza to, że rozróżnienia tego nie można pominąć w wykładni wskazanego przepisu. Początkiem biegu terminu do złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne nie jest więc data wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Jak Sąd wskazał, względem syna skarżącej niewątpliwie zostało wydane w dniu 9 grudnia 2024 r. nowe orzeczenie, które nie zostało zaskarżone w administracyjnym toku postępowania – co wynika z akt administracyjnych sprawy i skarżąca ustalenia tego nie kwestionuje. Orzeczenie to jest więc ostateczne w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. Trzeba zauważyć, że procedura wydawania orzeczeń o niepełnosprawności wynika z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2025 r., poz. 913 ze zm.; dalej: u.r.z.), która mocą art. 66 ust. 1 w sprawach nieunormowanych odsyła m.in. do k.p.a. Z przepisów art. 6 ust. 1 i art. 6b u.r.z. wynika właściwość instancyjna podmiotów orzekających o niepełnosprawności. Postępowanie w sprawach orzekania o niepełnosprawności jest co do zasady dwuinstancyjne. Powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jest organem pierwszego stopnia, a wojewódzki – drugiego stopnia. Na mocy art. 130 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu (§ 1). Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§2). Na gruncie kontrolowanej sprawy oznacza to, że dopiero ostateczne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wywołuje skutek związania tym orzeczeniem i dopiero w dacie, w której stało się ostateczne, można mówić o wydaniu nowego orzeczenia. Z akt sprawy wynika, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stało się ostateczne w dniu 8 stycznia 2025 r. Ta data stanowi więc początek biegu terminu określonego w art. 63 ust. 3 in fine u.ś.w. Kolejną istotną kwestią jest charakter tego terminu. Celem przepisu art. 63 u.ś.w. jest ochrona praw nabytych. Służyć temu ma cała regulacja. Wynika to wprost z uzasadnienia projektu ustawy o świadczeniu wspierającym (druk sejmowy nr 3130, IX kadencja Sejmu). Zamiarem ustawodawcy było, by osoby, które nabyły lub nabędą prawo do ww. świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad która jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego. Wskazany przepis nie przyznaje więc autonomicznie (niezależnie od przepisów u.ś.r.) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, lecz zapewnia kontynuację tego nabytego już prawa. Ochrona praw nabytych, której wyrazem jest art. 63 ust. 3 u.ś.w. nie może być ograniczona terminem, którego upływ bezwzględnie pozbawia uprawnionego tej ochrony. Z tego względu uznanie, że termin wskazany w art. 63 ust. 3 in fine ma charakter terminu prawa materialnego jest sprzeczne z celem tej regulacji. Jest to termin procesowy, bo tylko wówczas zachowane zostaną gwarancje ochronne przewidziane dla osób objętych ochroną praw nabytych według uregulowanej ww. przepisem procedury. Oznacza to, że termin do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wskazany w art. 63 ust. 3 u.ś.w. jest przywracalny, podlega regułom wynikającym z art. 58 i art. 59 k.p.a. Końcowo, Sąd dostrzega, że organ pierwszej instancji wydał postanowienie z 9 maja 2025 r. o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz w tej dacie – decyzję o odmowie przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, w której ocenił charakter terminu z art. 63 ust. 3 u.ś.w. Skarżąca w piśmie z 30 maja 2025 r. akcentowała powody (kilkudniowego) spóźnienia się z ww. wnioskiem. Pismo to zostało przez organy obu instancji uznane wyłącznie za odwołanie, na podstawie ustaleń telefonicznych ze skarżącą (notatka służbowa z 3 czerwca 2025 r.). Taki sposób porozumiewania się ze stroną postępowania nie jest dopuszczalny i skuteczny w świetle przepisów k.p.a. W tym stanie rzeczy w sprawie doszło do naruszenia art. 63 ust. 3 u.ś.w., ponieważ organy obu instancji dokonały błędnej wykładni ww. przepisu i w efekcie uniemożliwiły skarżącej skorzystanie z uprawnienia przedwcześnie uznając, że nie dopełniła jednego – i ostatniego spornego jak wynika to z obu decyzji - warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad pełnoletnim synem, niepełnosprawnym w znacznym stopniu i całkowicie ubezwłasnowolnionym. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. W ponownym postępowaniu organy uwzględnią ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło