IV SA/Wr 47/04

WyrokWSA we Wrocławiu2005-11-03

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Lidia Serwiniowska, Marcin Miemiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, wydana na podstawie rażącego naruszenia prawa, może zostać utrzymana w mocy, jeśli skarżąca nie posiadała wymaganych kwalifikacji w dniu wejścia w życie przepisów o awansie zawodowym?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o stwierdzeniu nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego została wydana prawidłowo. Skarżąca nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole podstawowej w dniu wejścia w życie przepisów dotyczących awansu zawodowego, co stanowiło rażące naruszenie prawa i uzasadniało zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. J.-M. na decyzję D. Kuratora Oświaty, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o stwierdzeniu nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Akt ten został wydany przez dyrektora szkoły, mimo że skarżąca nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela-wychowawcy świetlicy w szkole podstawowej w dniu wejścia w życie przepisów o awansie zawodowym. Skarżąca kwestionowała zasadność stwierdzenia nieważności, podnosząc m.in. nieobowiązywanie rozporządzenia z 1991 r. w dacie wydania aktu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, WSA Marcin Miemiec, Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2005r. sprawy ze skargi J. J.-M. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...]r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...]r.: aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego J. J.-M., wydanego przez dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] we W. Prezydent W., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 9 b ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela /Dz.U. z 2003 Nr 118 poz. 1112/ i art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 z zm.) stwierdził z urzędu nieważność decyzji nr [...] z dnia [...]r. W motywach rozstrzygnięcia organ orzekający wskazał, iż J. J.- M. otrzymała akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego (decyzja nr [...] z dnia [...] r. wydana przez dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] we W. ) na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.). J. J.- M. zatrudniona była na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze godzin na stanowisku wychowawcy świetlicy i posiadała kwalifikacje potwierdzone dyplomem ukończenia Państwowego Studium Kulturalno-Oświatowego we W. w zakresie pracy kulturalno- oświatowej (Wydział Kulturalno - Oświatowy, dyplom nr [...] z dnia [...]r.). W dniu wydania J. J.- M. aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego kwalifikacje wymagane od nauczycieli określały przepisy rozporządzenia MEN z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.). Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole podstawowej regulował § 3 powołanego rozporządzenia. Państwowe Studium Kulturalno-Oświatowe, którego dyplomem legitymuje się J. J.-M. nie jest placówką wymienioną w § 3 cyt. rozporządzenia a tym samym nie daje kwalifikacji koniecznych do zajmowania stanowiska nauczyciela – wychowawcy świetlicy szkolnej w szkole podstawowej. W związku z powyższym J. J.-M. nie spełniła warunków art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), to jest nie posiadała w dniu wejścia w życie ustawy, (6 kwietnia 2000r.) kwalifikacji do zajmowanego stanowiska. Ponieważ decyzja nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego wydana została niezgodnie z art. 7 ust. 3 cytowanej ustawy, a więc z rażącym naruszeniem prawa, organ I instancji stwierdził zaistnienie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa i postanowił jak w sentencji. W odwołaniu od powyższej decyzji J. J.-M. wskazała, iż powołane rozporządzenie MEN z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczególnych kwalifikacji (...) jako podstawy uchylenia decyzji z dnia [...]r. jest nieprawidłowe. Zgodnie bowiem z art. 16 ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm.) przepisy wykonawcze do Karty Nauczyciela obowiązywały do czasu wydania nowych regulacji, nie dłużej jednak niż 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Rozporządzenie nie obowiązywało zatem w dniu 6 [...]r. kiedy przyznawano skarżącej stopień awansu zawodowego. Skarżąca uważa, iż posiadała odpowiednie kwalifikacje do otrzymania awansu zawodowego – nauczyciela kontraktowego. Kwalifikacje skarżącej nie zostały zakwestionowane przez Wydział Edukacji Urzędu Miejskiego, kiedy ustalono długość stażu nauczyciela mianowanego. D. Kurator Oświaty decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 9 b ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 1997, Nr 56, poz. 357 z póź. zm.), art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. – o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 19, poz. 329) § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MEN z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98, poz. 433 ze zm.), oraz art. 156 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wspomnianą decyzję organ odwoławczy stwierdził, iż J. J.-M. w dniu [...] r. otrzymała decyzję - akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 329). Na podstawie powyższego przepisu nauczyciele, zatrudnieni w dniu wejścia w życie w/w ustawy (tj. 6 kwietnia 2000 r.) na podstawie umowy o pracę zgodnie z kwalifikacjami uzyskali w tym dniu, z mocy prawa, stopień nauczyciela kontraktowego. Z decyzji wynika, że J.-M. w dniu [...]r. uzyskała z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego. Ponadto stwierdzono, że nauczycielka posiada kwalifikacje: Studium Kulturalno-Oświatowe i Bibliotekarskie. W dniu [...]r. Prezydent W. wydał na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) decyzję w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dyrektora Zespołu Szkół nr [...] we W. Organ I instancji wskazał, że zainteresowana nie posiada kwalifikacji do pracy w szkole i wobec tego akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego został wydany z rażącym naruszeniem prawa. J. J.-M. odwołała się od w/w decyzji. Organ orzekający ustalił w toku postępowania odwoławczego, że J. J.-M. legitymuje się dyplomem ukończenia Państwowego Studium Kulturalno-Oświatowego i Bibliotekarskiego we W. w zakresie pracy kulturalno-oświatowej (nr dyplomu [...], z dnia [...]r.) oraz dyplomem ukończenia studiów magisterskich na Wydziale Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu W., na kierunku Pedagogika (nr dyplomu [...], z dnia [...] r.). W dniu [...] r. zatrudniona była na stanowisku wychowawcy świetlicy w szkole podstawowej /zaświadczenie dyrektora Zespołu Szkól nr [...] we W., z dnia [...]r.). Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z 18 lutego 2000 r., stopień nauczyciela kontraktowego z mocy prawa uzyskały jedynie osoby zatrudnione w dniu 6 kwietnia 2000 r. na podstawie umowy o pracę, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami. Kwestię kwalifikacji nauczycieli w dacie wydania decyzji dyrektora w sprawie nadania J. J.-M. stopnia nauczyciela kontraktowego regulowały przepisy rozporządzenia MEN z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98, poz. 433 ze zm.), § 3 stanowił, że kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela m.in. w szkołach podstawowych posiada osoba, która ukończyła co najmniej studium nauczycielskie na kierunku zgodnym z nauczanym przedmiotem lub o kierunku innym i ponadto ukończyła kurs z zakresu nauczanego przedmiotu. Ukończone przez zainteresowaną studium kulturalno-oświatowe i bibliotekarskie nie jest studium nauczycielskim i w związku z tym nie daje kwalifikacji do pracy w szkole. Warunkiem uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego z mocy prawa na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., było posiadanie wymaganych kwalifikacji w dniu wejścia w życie ustawy czyli 6 kwietnia 2000 r. natomiast J. J.-M. kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole nabyła dopiero po ukończeniu studiów magisterskich na kierunku pedagogika w dniu [...]r. Decyzja z dnia [...]r. jest tylko aktem deklaratoryjnym, potwierdzającym uzyskanie stopnia, które nastąpić mogło z mocy prawa w dniu [...]r. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja o nadaniu J. J.-M. stopnia nauczyciela kontraktowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie zostały spełnione wymogi określone w przepisie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000r., na który powołał się dyrektor Zespołu Szkół nr [...] we W. wydając decyzję i nauczycielka nie nabyła z mocy prawa stopnia nauczyciela kontraktowego, ponieważ nie posiadała w tym dniu wymaganych kwalifikacji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze skarżąca zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego bowiem przepis ten pozwala uchylić decyzję ostateczną, jeżeli doszło do rażącego naruszenia prawa, które musi przejawić się między innymi w jego oczywistości. W przedmiotowej sprawie trudno jest domniemywać oczywistości charakteru naruszenia prawa, skoro organ nadzoru pedagogicznego i organ prowadzący, badając sprawę, orzekł o niemożności uzyskania skróconego stażu i nie doszukał się wadliwości. Ponadto skarżąca podniosła, iż w dniu wydania aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego rozporządzenie z dnia 10 października 1991r. już nie obowiązywało. W odpowiedzi na skargę D. Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Według art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem procedury administracyjnej, uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Rozpatrując skargę, Sąd nie stwierdził aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. W dniu 6 kwietnia 2000r. weszła w życie ustawa z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239). Zgodnie z art. 7 ust. 3 cyt. ustawy "Nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę, którzy posiadają wymagane kwalifikacje z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę odpowiednio na czas określony lub nie określony." Według art. 16 powołanej ustawy "Do czasu wydania przepisów wykonawczych w ustawie, o której mowa w art. 1, zachowują moc dotychczasowe przepisy wykonawcze w zakresie, w jakim nie są sprzeczne z ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy od wejścia w życie niniejszej ustawy". W myśl § 3 rozporządzenia Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia obowiązującego do dnia 7 października 2000r. /Dz.U. Nr 98, poz. 433 ze zm./. "Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w: - przedszkolach, - szkołach podstawowych, - sześcioletnich szkołach podstawowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie ustawy o systemie oświaty, - szkołach zasadniczych, - placówkach oświatowo-wychowawczych, - placówkach opiekuńczo-wychowawczych, z wyjątkiem specjalnych, posiada osoba: 1) mająca kwalifikacje określone w § 2 ust. 1, 2) legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, 3) legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła - z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć - studia podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą albo kurs prowadzony przez zakład kształcenia nauczycieli lub placówkę doskonalenia nauczycieli albo inną instytucję, osobą prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli, 4) legitymująca się dyplomem ukończenia kolegium nauczycielskiego lub nauczycielskiego kolegium języków obcych na kierunku (specjalności) zgodnym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, 5) legitymująca się dyplomem ukończenia kolegium nauczycielskiego lub nauczycielskiego kolegium języków obcych na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto ukończyła kurs - z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć - prowadzony przez zakład kształcenia nauczycieli lub placówkę doskonalenia nauczycieli, lub inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli, 6) legitymująca się dyplomem ukończenia studium nauczycielskiego na kierunku (specjalności) zgodnym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, 7) legitymująca się dyplomem ukończenia studium nauczycielskiego na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto ukończyła kurs - z zakresu (nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć - prowadzony przez zakład kształcenia nauczycieli lub placówkę doskonalenia nauczycieli, lub inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli." Lektura akt sprawy wskazuje, iż skarżąca w dniu [...]r. (w dniu wejścia w życie wspomnianej na wstępie ustawy) zatrudniona była w Szkole Podstawowej nr [...] we W. na stanowisko wychowawcy w świetlicy w wymiarze pełnego etatu. Skarżąca w tym okresie legitymowała się dyplomem ukończenia Państwowego Studium Kulturalno-Oświatowego i Bibliotekarskiego we W. w zakresie pracy kulturalno-oświatowej. (nr dyplom [...] z dnia [...]r.) W rozpatrywanej sprawie organ orzekający stwierdził, iż skarżąca nie posiadała w dniu [...]r. wymaganych kwalifikacji do otrzymania aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego, na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. – o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Podzielić należy stanowisko organu administracyjnego w tym względzie. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach podstawowych posiadała osoba, która ukończyła co najmniej studium nauczycielskie na kierunku zgodnym z nauczanym przedmiotem lub o kierunku innym i ponadto ukończyła kurs z zakresu nauczanego przedmiotu. (§ 3 rozporządzenia). Skarżąca ukończyła studium kulturalno-oświatowe i bibliotekarskie, które nie było studium nauczycielskim. Tym samym powyższa placówka nie dawała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela – wychowawcy w świetlicy – szkoły podstawowej. Słusznie więc organ odwoławczy uznał, iż decyzja z dnia [...]r. Nr [...]: akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego J. J.-M. została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. Skarżąca bowiem nie posiadała w dniu [...]r. określonych w obowiązujących przepisach prawa kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela. W tym stanie rzeczy prawidłowo organ administracji zastosował przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego. Skargę zatem jako pozbawioną uzasadnionych podstaw należało oddalić, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło