IV SA/Wr 472/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Marcin Miemiec (spraw.) Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska Asesor WSA - Ewa Kamieniecka Protokolant: - Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2006r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup dysku komputerowego, drabiny, kominka oraz na malowanie mieszkania oddala skargę. W. J. wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie zasiłku pieniężnego na zakup pralki, kominka, malowanie mieszkania i naprawę komputera. Powołał się na dwukrotne zalanie jego mieszkania przy gaszeniu pożaru w budynku. W wyniku tego została zniszczona pralka i uszkodzony dysk twardy w komputerze. Mieszkanie wymagało też wysuszenia, do czego niezbędny był piec kaflowy (kominek). Do malowania mieszkania była natomiast potrzebna drabina. Organ I instancji wydał w dniu [...] r. dwie decyzje: pierwszą, [...] - udzielającą specjalnego zasiłku celowego w kwocie [...] zł na zakup pralki wirnikowej (od której strona nie złożyła odwołania) oraz drugą, [...] - odmawiającą udzielenia zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup dysku komputerowego, drabiny, kominka oraz na malowanie mieszkania, od której zostało złożone odwołanie. Uzasadniając decyzję odmowną organ wskazał, że prace związane z wybudowaniem pieca kaflowego i malowaniem mieszkania zostaną wykonane przez zarządcę budynku. W tej sytuacji był też nieuzasadniony zakup drabiny potrzebnej do malowania mieszkania. Zakup dysku komputerowego czy naprawa sprzętu komputerowego nie jest natomiast niezbędną potrzebą bytową wymagającą bezwzględnie zaspokojenia. Praca na komputerze nie stanowiła bowiem źródła dochodu wnioskodawcy, który utrzymuje się z renty inwalidzkiej. W odwołaniu od decyzji [...] W.J. stwierdził, że jego wniosek dotyczy pokrycia strat i usuwania skutków zalania jego mieszkania przy gaszeniu pożarów z dnia [...] r. i [...] r. Wtedy uszkodzeniu uległy również jego zalane meble. Ponadto poniósł straty na skutek zniszczenia artykułów żywnościowych. Szkody wycenił na [...] złotych. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powołano się na art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, według którego bezzwrotne świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przysługują - na zasadach ogólnych - osobom, których dochód nie przekracza określonego kryterium, które dla osoby samotnie gospodarującej kryterium wynosi 461 zł netto. Oprócz niskiego dochodu, w sytuacji osoby ubiegającej się o zasiłek z pomocy społecznej musi występować co najmniej jedna z przesłanek wymienionych w art. 7 pkt 2 - 15 (jak np. niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba) lub inne okoliczności uzasadniające udzielenie pomocy społecznej. Miesięczny dochód odwołującego się w czasie rozpatrywania sprawy wynosił natomiast [...] zł netto. Przekraczał więc wskazaną wyżej kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W tej sytuacji odwołującemu się nie przysługiwał zasiłek celowy na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Organ II instancji podkreślił, że na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy może być przyznana pomoc specjalna także osobie nie spełniającej kryterium dochodowego, ale tylko w szczególnie uzasadnionym przypadku wystąpienia szczególnej sytuacji, zmuszającej daną osobę do dokonania nieplanowanych wcześniej wydatków. Wniosek odwołującego się do organu I instancji, sprecyzowany w wywiadzie środowiskowym, dotyczył udzielenia pomocy pieniężnej na zakup pralki, kominka, naprawy sprzętu komputerowego i malowania mieszkania. Rozpatrując ten wniosek, organ I instancji udzielił specjalnego zasiłku celowego na zakup pralki wirnikowej i oddzielną decyzją odmówił sfinansowania malowania, kupna drabiny, zakupu kominka oraz naprawy komputera. Organ wskazał przy tym sposób rozwiązania tego problemu, przez złożenie wniosku do zarządcy budynku o wybudowanie pieca kaflowego dla osuszenia mieszkania, a także o wymalowanie mieszkania. Stwierdzono, że posiadanie sprzętu komputerowego (wymagającego naprawy) nie stanowi dla W. J. ani podstawowej potrzeby bytowej, ani źródła dochodu. Naprawa tego sprzętu nie jest więc konieczna ze środków pomocy społecznej. Organ II instancji odniósł się też do wątku odwołania obejmującego ogół strat materialnych i moralnych (stres) wynikających z dwukrotnego zalania jego mieszkania przy gaszeniu pożaru w budynku, gdzie zamieszkuje. Odwołujący się wymienił tam kwotę [...] zł. Nie wiadomo, do czego ta kwota się odnosi. W tym przedmiocie organ II instancji stwierdził, że dochodzenie kwot wynikających z tego rodzaju strat jest możliwe w procesie cywilnym, w ramach postępowania sądowego. Zadaniem pomocy społecznej, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, jest tylko udzielenie pomocy w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych i wspieranie w tym działaniu podopiecznych, a nie realizowanie wszystkich ich oczekiwań i rekompensowanie strat poniesionych w wyniku zdarzeń losowych. W ramach tego działania organ I instancji udzielił odwołującemu się zasiłku pieniężnego na zakup pralki wirnikowej. W ocenie organu II instancji pomoc ta była wystarczająca. Inne potrzeby wymienione we wniosku mogą zostać zrealizowane przez zarządcę budynku, po złożeniu przez odwołującego się stosownego wniosku. W skardze do Sądu W. J. wyraził niezadowolenie z decyzji organu II instancji. Wniósł o uchylenie tej decyzji. Zażądał też zwiększenia sumy pomocy na pokrycie kosztów leczenia ciągłych przeziębień oraz uczuleń skórnych. W uzasadnieniu skargi ponownie opisał następstwa pożaru z [...] r. oraz z [...] r. Ocenił te wydarzenia z punktu widzenia regulacji prawa karnego oraz cywilnego. Wskazał też na przyczyny jego trudnej sytuacji wynikającej z zachowania uciążliwego sąsiada oraz z braku zainteresowania i z nieskuteczności działań zarządcy budynku. Udzieloną dotychczas pomoc w kwocie [...] zł uznał za niewystarczającą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Podkreśliło, że skarżący nie wniósł do sprawy nowych argumentów. Sprecyzował jedynie swój pogląd na temat odpowiedzialności za pożary, które miały miejsce w budynku, w którym zamieszkuje skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Z uwagi na to, że skarżący w swych kolejnych pismach procesowych, składanych w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym zmieniał swe żądania, dla rozpatrzenia niniejszej sprawy istotne jest ustalenie jej przedmiotu kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu. Jest on wyznaczony wnioskiem skarżącego z dnia [...] r., sprecyzowanym w podpisanym przez skarżącego wywiadzie środowiskowym. Skarżący wystąpił wówczas do organu I instancji o udzielenie zasiłku pieniężnego na zakup pralki, kominka, na malowanie mieszkania oraz na zakup drabiny niezbędnej do malowania oraz na naprawę sprzętu komputerowego. Skarżący na podstawie odrębnej decyzji, której nie zaskarżył, otrzymał zasiłek celowy na kupno pralki. Przedmiotem kontroli Sądu jest zatem decyzja organu II instancji z dnia [...] r. Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, odmawiające skarżącemu przyznania zasiłku celowego i zasiłku celowego specjalnego na zakup kominka, na malowanie mieszkania, na kupno drabiny oraz na naprawę sprzętu komputerowego. Sąd stwierdza, że odmowa przyznania zasiłku na zakup kominka oraz na malowanie mieszkania i na kupno drabiny była zasadna w sytuacji, gdy niezbędny remont mieszkania po jego zalaniu, obejmujący malowanie oraz wybudowanie pieca, miał być przeprowadzony przez zarządcę budynku, a nie przez skarżącego. Jeśli idzie o żądanie przez skarżącego przyznania mu zasiłku na naprawę komputera, polegającą na wymianie uszkodzonego twardego dysku, należy odwołać się do celu i zakresu pomocy społecznej. Z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika, że jej celem jest pomoc w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z kolei art. 39 ustawy stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1); ustawa wskazuje przykładowo cele takiej pomocy, a mianowicie pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Zasiłki celowe, przyznawane także w trybie art. 40 oraz 41 ustawy, mają za przedmiot zaspokojenie elementarnych potrzeb życiowych człowieka. Komputer stał się niewątpliwie przedmiotem codziennego użytku jako narzędzie pracy. Skarżący jest jednak nieczynnym zawodowo rencistą. Komputer do celów zawodowych nie jest mu więc potrzebny. Komputer jest wprawdzie także urządzeniem ułatwiającym człowiekowi życie codzienne, ale w tym zakresie nie zaspokaja elementarnych potrzeb człowieka, które są celem pomocy społecznej. W tej sytuacji organy orzekające zasadnie odmówiły skarżącemu przyznania zasiłku na naprawę komputera. Pozostałe żądania skarżącego wykraczają natomiast poza przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 151ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.