IV SA/Wr 473/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania zaliczki alimentacyjnej uchyla decyzję I i II instancji. Decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta W., Samodzielnego Referenta w Dziale Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] [...] na podstawie art. 1 pkt 2, art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1-3, art. 9a, art. 12-13, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej /Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm./, § 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 czerwca 2005r. w sprawie wzoru o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej oraz odpowiednich zaświadczeń /Dz.U. Nr 105, poz. 882 ze zm./, art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /tj. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992/, § 2, 17 i 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne /Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm./ oraz art. 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego /tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm./ przyznano A. Ż. zaliczkę alimentacyjną dla M. Z., w kwocie 300,00 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 kwietnia 2007r. do dnia 31 sierpnia 2007r. W odwołaniu od powyższej decyzji A. Ż. wskazała, że w dniu 20 lutego 2007r. zgłosiła się do komornika i została poinformowana, że z resztą dokumentów /wnioskiem o przyznanie zaliczki alimentacyjnej/ ma przyjść dopiero za ok. 3 miesiące. W tym dniu wniosek nie został przyjęty. Odwołująca się wniosła o przyznanie zaległych świadczeń w formie zaliczki alimentacyjnej za luty i marzec. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 10 ust. 1 i art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej /Dz.U. Nr 86, poz. 732 z póz. zm./ utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż: "Zasady przyznawania zaliczek alimentacyjnych dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnione do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, określa powołana we wstępie ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, zwana dalej ustawa. Zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł /art. 7 ustawy/. Według art. 2 pkt 5 ustawy, określenie "osoba uprawniona" oznacza osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli spełnia kryteria wymienione w lit. a-c tego przepisu. Akta sprawy wskazują, że w przypadku A. Ż. zostały spełnione przesłanki, które muszą zaistnieć, aby mogła być przyznana zaliczka alimentacyjna. Wobec tego organ pierwszej instancji przyznał wnioskowane świadczenie. Odwołująca się kwestionuje jednak termin, od którego przyznano zaliczkę alimentacyjną. Organ pierwszej instancji przyznał zaliczkę od kwietnia 2007 r., natomiast A. Ż. wnosi w odwołaniu, aby świadczenie przyznano jej od lutego 2007 r. Swoje żądanie uzasadniła tym, że w lutym 2007 r. zgłosiła się do Komornika z wnioskiem o zaliczkę, jednak wniosek ten nie został wtedy przyjęty i pouczono ją, aby zgłosiła się, ponownie za ok. trzy miesiące. W piśmie z dnia 24 maja 2007 r. Komornik Sądowy Rewiru IV wyjaśnił, że w dniu 20 lutego 2007 r. A.Ż. złożyła wniosek egzekucyjny wraz z protokołem ugody Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...]r. Komornik wyjaśnił, że do wniosku o zaliczkę ma obowiązek dołączyć zaświadczenie o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego za okres trzech miesięcy, w związku z czym wcześniejsze złożenie wniosku o zaliczkę było bezprzedmiotowe. Z powołanych wyżej przepisów ustawy wynika, że jednym z podstawowych warunków, które muszą zostać spełnione, aby zaliczka alimentacyjna mogła być przyznana jest bezskuteczność egzekucji. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy, bezskuteczną jest egzekucja, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. Odnosząc te przepisy do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że skoro wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego został złożony w dniu 20 lutego 2007 r., to o bezskuteczności egzekucji za okres trzech ostatnich miesięcy Komornik mógł zaświadczyć dopiero po takim czasie prowadzenia egzekucji. Nie byłoby możliwe - jak chciałaby tego odwołująca się - wystawienie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji w tym samym miesiącu, w którym egzekucję wszczęto, skoro powołany przepis ustawy mówi o okresie "trzech ostatnich miesięcy". Tymczasem zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji jest dokumentem niezbędnym, aby zaliczka alimentacyjna mogła, zostać przyznana. W tym stanie rzeczy, nawet gdyby wniosek o zaliczkę alimentacyjną został złożony w lutym, to bez wymaganego zaświadczenia wnioskowane świadczenie nie byłoby przyznane. Z powyższych względów zawarte w odwołaniu żądanie przyznania zaliczki alimentacyjnej od lutego 2007r. nie może zostać uwzględnione". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. Ż. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając wydanym decyzjom naruszenie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej oraz naruszenie interesu prawnego małoletniego M. Z. Podniosła, że sam termin złożenia wniosku o zaliczkę alimentacyjną nie jest uwarunkowany jednoczesnym złożeniem zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji za okres ostatnich trzech miesięcy. Stwierdziła, że skoro w lutym i marcu 2007r. alimenty nie zostały zapłacone, to brak jest podstaw do rozpoczęcia wypłaty zaliczki alimentacyjnej dopiero od kwietnia 2007r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, że o ile zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji dotyczy trzech miesięcy poprzedzających przyznanie zaliczki alimentacyjnej, o tyle nie jest ona przyznana za te trzy miesiące, czyli wstecz, tylko na miesiące następne /okres zasiłkowy/ począwszy od miesiąca złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kwestią sporną między skarżącą a organem administracyjnym jest to od jakiej chwili ustalone powinno być prawo do zaliczki alimentacyjnej. Zdaniem składu orzekającego rozstrzygnięcie tego sporu nie powinno budzić wątpliwości w świetle art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej /Dz.U. Nr 86, poz. 732 z póź. zm./. Przepis ten stanowi "Prawo do zaliczki ustala organ właściwy wierzyciela począwszy od miesiąca, w którym został złożony u komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją do końca okresu zasiłkowego". Z dalszych przepisów tego artykułu wynika, iż "Ustalenie prawa do zaliczki następuje na wniosek osoby uprawnionej do zaliczki, jej przedstawiciela ustawowego albo opiekuna prawnego" /ust. 2/ przy czym "Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się za pośrednictwem komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne na rzecz osoby uprawnionej /ust. 3/. Komornik dołącza do wniosku o przyznanie zaliczki zaświadczenie o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w tym informację o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego. Z ust. 5 przytoczonego wyżej artykułu wynika, że decyzja administracyjna o przyznaniu zaliczki wydawana jest na podstawie: wniosku o przyznanie zaliczki; zaświadczenia komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych i wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych, o świadczeniu wnioskodawcy o jakim mowa w pkt 3; informacji osoby, o której mowa w ust. 2, o miejscu zamieszkania, wieku, zatrudnieniu i sytuacji ekonomicznej osób zobowiązanych do alimentacji względem osoby uprawnionej /pkt 4/ i innych niezbędnych dokumentów określonych w przepisach o świadczeniach rodzinnych /pkt 5/. Z powyższego unormowania prawnego wynika, iż skuteczny wniosek składany u komornika powinien zawierać te niezbędne dane o jakich mowa w ust. 5 a komornik sądowy uzupełnia je jedynie o zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych względnie o wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych. Należy przyjąć, analizując treść tego rozwiązania prawnego, iż w pojęciu wymagana dokumentacja mieści się właśnie to, o czym traktuje ust. 5 pkt 1, 2, 3, 4, 5 art. 10 powołanej ustawy. Z tego też wynika, że Komornik Sądowy nie jest władny oceniać kompletności wniosku o jakim mowa w analizowanym przepisie. Nie ma racji Kolegium Odwoławcze gdy powołuje się na odmienne stanowisko Komornika w tym względzie. Jeszcze raz bowiem należy powołać, w tym miejscu, przepisy ust. 3 i 4 art. 10 ustawy, z których wynika, iż wniosek o ustalenie prawa do zaliczki składa się za pośrednictwem komornika sądowego a komornik dołącza do niego zaświadczenie o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego /informację o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego/. Tymczasem organy orzekające w sprawie kolejność tą niezasadnie odwracają przyjmując, iż złożenie wniosku jest możliwe dopiero wówczas, gdy egzekucja stała się bezskuteczna. Przepis art. 10 wspomnianej ustawy normując postępowanie w sprawach zaliczki alimentacyjnej nie stanowi jednak, że wniesienie stosownego wniosku jest możliwe dopiero wtedy gdy postępowanie egzekucyjne okaże się nieskuteczne. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku.