IV SA/Wr 474/11

PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-01-23

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, złożony po prawomocnym przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie, podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowy, a wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinien być rozpoznany w oparciu o przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, jeśli strona uzyskała już prawomocne postanowienie o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, złożony po przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów), powinien być rozpoznany w oparciu o przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uwzględniając sytuację materialną strony.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 grudnia 2011 r., skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wskazał na niskie dochody z renty i utrzymywanie się z bratem pobierającym zasiłek z pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. II. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Na urzędowym formularzu z dnia [...] skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a ponadto o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. W jego uzasadnieniu wskazał, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z bratem, który ma [...] lat i pobiera zasiłek z pomocy społecznej w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżący zaś otrzymuje rentę w kwocie [...] zł miesięcznie i nie uzyskuje innych dochodów. Podał, że nie posiada mieszkania i innych nieruchomości ani oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Dodać trzeba, iż prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 grudnia 2011 r. skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W świetle powyższego postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, gdyż stosownie do art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Zgodnie bowiem z art. 161 § 1 pkt 3 powołanej ustawy Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. W myśl art. 258 § 3 tej ustawy do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu. Natomiast wniosek w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, należało rozpoznać na podstawie przesłanek regulujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, z uwagi na to, iż skarżącemu zostało już prawomocnie przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści przepisu art. 245 § 2 tej ustawy wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, iż skarżący utrzymuje się z niskiej renty, zamieszkuje z bratem który pobiera niskie świadczenie z pomocy społecznej, a ponadto aktualny poziom cen dóbr i usług, realizację prawa do sądu, przyjąć trzeba, iż wykazał on, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 pkt 4 i art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 258 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło