IV SA/Wr 475/13

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu, M. W. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: I. odmówić przyznania wynagrodzenia za udział w postępowaniu sądowym w I instancji; II. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.adwokat, ustanowionej z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 września 2013 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat M. W. W dniu 27 listopada 2013 r. doręczono upoważnionemu pracownikowi kancelarii adwokackiej zawiadomienie z dnia 22 listopada 2013 r. o rozprawie wyznaczonej na dzień 18 grudnia 2013 r., na której pełnomocnik z urzędu nie stawiła się. Na rozprawie tej odroczono termin ogłoszenia orzeczenia, a nowy termin tego ogłoszenia wyznaczony został na dzień 27 grudnia 2013 r., co wynika z protokoły odroczonej rozprawy. Pełnomocnik z urzędu nie stawiła się również w dniu 27 grudnia 2013 r., w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok oddalający skargę. Pismem z dnia 27 grudnia 2013r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia powyższego wyroku. Dnia 22 stycznia 2014 r. adwokat z urzędu udzieliła upoważnienia do zastępstwa w sprawie aplikantowi adwokackiemu, który tego samego dnia przejrzał akta sprawy. Pismem z dnia 24 stycznia 2014 r. adwokata z urzędu złożyła wniosek o uzasadnienia powyższego wyroku i jego doręczenie. W piśmie tym podniosła, że była nieobecna na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r., a o terminie posiedzenia Sądu w dniu 27 grudnia 2013 r. nie została powiadomiona pisemnie ani telefonicznie. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony upoważnionemu pracownikowi kancelarii adwokackiej prowadzonej przez pełnomocnik z urzędu w dniu 13 lutego 2014 r. Pismem z dnia 14 marca 2014 r. pełnomocnik z urzędu sporządziła skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku. Skarga ta zawiera wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu w I i II instancji oraz oświadczenie, iż opłaty z tytułu udzielonej pomocy nie zostały opłacone w całości ani w części. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ). Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt 1 wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ) i jest to jednocześnie stawka za udział w postępowaniu przed sądem I instancji. Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Wniosek pełnomocnik z urzędu o zasądzenie wynagrodzenia za udział w postępowaniu sądowym w I instancji nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na to, że w postępowaniu tym pełnomocnik nie podjęła żadnych czynności świadczących o udzieleniu skarżącemu pomocy prawnej. Pełnomocnik bowiem pomimo prawidłowego zawiadomienia o rozprawie wyznaczonej na dzień 18 grudnia 2013 r. nie brała w niej udziału i nie udzieliła w tym celu pełnomocnictwa substytucyjnego. W rozprawie tej uczestniczył skarżący, co wynika z protokołu tej rozprawy. Strona skarżąca została poinformowana o terminie ogłoszenia orzeczenia wyznaczonym na dzień 27 grudnia 2013 r. Pełnomocnik z urzędu nie stawiła się również w dniu 27 grudnia 2013 r., w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok oddalający skargę. Natomiast wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie złożył - w okresie biegu siedmiodniowego terminu do skutecznego wniesienia tego wniosku - skarżący pismem z dnia 27 grudnia 2013 r. Pełnomocnik z urzędu dopiero w dniu 22 stycznia 2014 r. udzieliła upoważnienia do zastępstwa w sprawie aplikantowi adwokackiemu, który tego samego dnia przejrzał akta sprawy. Jest to jednocześnie pierwsza czynności w rozpoznawanej sprawie podjęta przez pełnomocnik z urzędu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że czynność ta została wykonana już po wydaniu i ogłoszeniu przez Sąd w dniu 27 grudnia 2013 r. wspomnianego wyżej wyroku oddającego skargę, kończącego postępowanie przed sądem I instancji. Ustalenia te potwierdzają ocenę, że w niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu w postępowaniu przed sądem I instancji nie podjęła żadnych czynności świadczących o udzieleniu skarżącemu pomocy prawnej, co uzasadnia odmowę przyznania wynagrodzenia za udział w postępowaniu sądowym w I instancji (pkt I sentencji). Oceny tej nie zmienia fakt, że pełnomocnik z urzędu doręczono wraz z uzasadnieniem odpis wyroku Sądu oddalającego skargę skoro wniosek o uzasadnienie tego orzeczenia został złożony skutecznie jedynie przez skarżącego i ten wniosek pozwalał na dalsze prowadzenie postępowania przed sądem II instancji. Powyższe pozwala na przyjęcie, że sytuacja pełnomocnik urzędu jest podobna do sytuacji pełnomocnika ustanowionego z urzędu dopiero po wydaniu przez Sąd wyroku, a więc do sytuacji pełnomocnika, który został ustanowiony z urzędu, po zakończeniu postępowania przed sądem I instancji. W świetle powyższego adwokat ustanowiona z urzędu brała jednie udział w postępowaniu sądowym w II instancji polegającym na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej. W tej sytuacji należało przyznać adwokat ustanowionej z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości obejmującej 75 % stawki minimalnej wynoszącej 180 zł (75% x240), co wynika z § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia, powiększone o stawkę podatku od towarów i usług w kwocie 41,40 zł , czyli łącznie 221,40 zł (pkt II sentencji). Z tych względów, na podstawie art. 250 i 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.