IV SA/Wr 477/14
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-12-16
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania. Skarżący uchyla się od wykazania wysokości dochodów ojca oraz precyzyjnego określenia wysokości otrzymywanej pomocy finansowej od rodziców, co uniemożliwia ocenę jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Obowiązek wykazania spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na skarżącym.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej skreślenia go z listy studentów. Wezwano go do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej jego sytuacji materialnej, w tym dochodów rodziców i wysokości otrzymywanej od nich pomocy. Skarżący złożył częściowe wyjaśnienia, ale nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, w szczególności wyciągu z konta bankowego ojca. Referendarz sądowy postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W jego uzasadnieniu podniósł, że jest skreślony z listy studentów i otrzymuje wsparcie finansowe od rodziców. W formularzu tym podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Podał również, że nie posiada mieszkania ani innych nieruchomości oraz oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych.
Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 26 września 2014 r. wezwano skarżącego do nadesłania – w terminie siedmiu dni - dokumentów i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji materialnej, tj: wyjaśnienia co stanowi aktualnie jego źródło utrzymania, skoro w formularzu podał, że nie otrzymuje żadnych dochodów i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i czy otrzymuje dochody z tytuły prac dorywczych i w jakiej wysokości miesięcznie, b) wyjaśnienia w jakiej kwocie otrzymuje pomoc finansową od rodziców wraz z dowodami potwierdzającymi ten fakt i czy prowadzi z rodzicami wspólne gospodarstwo domowe, c) do kogo należy tytułu prawny do lokalu podanym jako adres zamieszkania we wniosku o przyznanie prawa pomocy i czy ponosi wydatki związane z zamieszkiwaniem w tym lokalu, d) dowody potwierdzające aktualną wysokość opłat związanych z utrzymaniem (czynsz, gaz, prąd, telewizja, telefon, raty kredytów i pożyczek, podatek od nieruchomości, leczenie i inne), e) kopię zeznania podatkowego za 2013 r., f) wyciąg z osobistego konta bankowego za ostatnie trzy miesiące oraz wyciągi dotyczące lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące.
W wezwaniu tym podano również, że w przypadku braku możliwości złożenia jakiegokolwiek dokumentu należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu do jego złożenia oraz że w przeciwnym wypadku wniosek zostanie rozpoznany na podstawie danych podanych w formularzu.
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie to zostało odebrane przez skarżącego w dniu 1 października a 2014 r.
W dniu 8 października 2014 r. skarżący złożył osobiście w Sądzie pismo, w którym podał, że nie wykonuje prac dorywczych i nie osiąga z tego tytułu dochodu. Jest zarejestrowany w urzędzie jako osoba bezrobotna. Pozostaje na utrzymaniu rodziców w ramach wspólnego gospodarstwa domowego. Od rodziców otrzymuje pieniądze na swoje potrzeby, na co nie posiada dowodów. Tytuł prawny do lokalu należy do rodziców, którzy ponoszą wszystkie koszty związane z utrzymaniem tego lokalu. Nie składał zeznania podatkowego w urzędzie skarbowym, gdyż nie uzyskał dochodów. Nie posiada konta bankowego ani lokat bankowych. Jest pełnomocnikiem do konta matki i jej książeczki mieszkaniowej. Dołączył wydruk potwierdzenia przelewu na konto bankowe matki obejmujące świadczenie z ZUS w wysokości [...] zł netto (wrzesień tego roku).
Ponadto w piśmie tym dodał, że wyciąg z konta bankowego ojca przedłoży w późniejszym terminie.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 października 2014 r. przedłużono skarżącemu termin do nadesłania tego wyciągu o dalsze siedem dni liczone od daty doręczenia tego zarządzenia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie to zostało odebrane przez skarżącego w dniu 14 października a 2014 r.
Skarżący nie przedłożył wyciągu z konta bankowego ojca.
Złożony w niniejszej sprawie na urzędowym formularzu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu jako wniosek o przyznanie tego prawa w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Przepis art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, które na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania.
Skarżący w piśmie z dnia 6 października 2014 r., złożonym w Sądzie 8 października 2014 r., podał bowiem, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z rodzicami, przy czym podał jedynie wysokość dochodu matki w kwocie [...] zł netto miesięcznie z tytułu świadczenia z ZUS i nie wskazał wysokości dochodu ojca ani też nie nadesłał wyciągu z konta bankowego ojca, pomimo, że zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 października 2014 r. przedłużono mu o dalsze siedem dni termin do nadesłania tego wyciągu, który upłynął bezskutecznie we wtorek 21 października 2014 r. skoro zarządzenie to doręczono skarżącemu w dniu 14 października 2014 r.
Powyższe oznacza, że skarżący uchyla się od wykazania w jakiej wysokości ojciec otrzymuje dochody, co ma istotne znaczenie przy ocenie, czy spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, skoro przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie tego prawa należy wziąć pod uwagę również dochody osób, z którymi wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
Ponadto skarżący nie sprecyzował w jakiej wysokości otrzymuje pomoc finansową od rodziców, gdyż we wspomnianym piśmie złożył jedynie oświadczenie, że otrzymuje pomoc finansową od rodziców, lecz nie posiada dowodów potwierdzających ten fakt. Zaś we wspomnianym piśmie referendarza sądowego z dnia 26 września 2014 r. wezwano skarżącego nie tylko do nadesłania wymienionym w nim dokumentów, lecz także i stosownych wyjaśnień, w tym właśnie wyjaśniania, w jakiej kwocie otrzymuje pomoc finansową od rodziców.
Powyższe nie pozwala na ocenę w jakiej wysokości skarżący uzyskuje dochody z tytułu wsparcia finansowego od rodziców. Przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody skarżącego ze wszystkich źródeł, w tym także z tytułu pomocy od rodziców.
Powyższe pozwala przyjąć, że skarżący uchyla się wykazania jaka jest jego rzeczywista sytuacja materialna.
Na skarżącym zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło