IV SA/Wr 478/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), , Protokolant Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata M. W. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Burmistrz N. decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.); dalej k.p.a., w związku z wszczętym w dniu 3 grudnia 2008 r., na wniosek J. Z., postępowaniem administracyjnym w sprawie wymeldowania z pobytu stałego Z. Z. z lokalu położonego w miejscowości N. W. [...], orzekł o wymeldowaniu Z.Z. ze wskazanego wyżej lokalu. Uzasadniając swoje stanowisko Burmistrz N. wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie Z.Z. z lokalu położonego w N. W. [...] wystąpiła J.Z., która wskazała, że jej były mąż nie mieszka we wskazanym lokalu i nie dokonał obowiązku wymeldowania. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że Z.Z. przebywa w Zakładzie Karnym w W., do którego został zabrany z domu jego matki z miejscowości Cz. Jego małżeństwo z JZ. zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w J. G. z dnia [...]. W wyroku tym orzeczono również eksmisję skarżącego z lokalu położonego w N.W. [...]. Ponadto, funkcjonariusz z Komisariatu Policji w N., w rozmowie z synem K. Z. ustalił, iż ojciec od około 1,5 roku nie przebywa pod adresem zameldowania na pobyt stały, nie posiada tam swoich rzeczy osobistych. Wyprowadził się z N. W. [...] z powodu kłótni i awantur, które wszczynał (pismo z dnia 24 lutego 2009 r.).Stwierdził też, że: "Z przedstawionych faktów wynika, iż w/w sporny lokal strona opuściła trwale oraz zrezygnowała z prawa do przebywania w tym lokalu, ponieważ nie wyraża woli zamieszkania w przedmiotowym mieszkaniu z zamiarem pobytu stałego tylko w swoich pismach wyjaśnia, że zależy mu na meldunku jest to podstawa do wcześniejszego wyjścia z Zakładu Karnego" oraz "Jeżeli J. Z. dąży do wymeldowania mnie z mego lokalu i zajęcia go, to niech zagwarantuje mieszkanie zastępcze i ureguluje sprawy w kwestii kaucji" (pismo z dnia 18 grudnia 2008 r.). Wskazał, że podstawą prawną do wymeldowania jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który nakazuje wymeldowanie osoby opuszczającej dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Dodał też, że zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnymi i nie ma na celu potwierdzenia faktu pobytu w tym lokalu i nie ma żadnego wpływu na układ stosunków cywilno-prawnych między małżonkami. Podniósł, że skoro została wyczerpana przesłanka z art. 15 ust. 2 w/w ustawy osoba bez wymeldowania się opuściła miejsce pobytu stałego, to należało orzec o wymeldowaniu strony z lokalu położonego w miejscowości N. W. [...]. Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody D. wniósł Z.Z. Podniósł w nim, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, jest ona niezasadna, oparta na poszlakach i wypowiedziach niczym "nie potwierdzonych" w stosunku do jego osoby. Przed zawarciem związku małżeńskiego został członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej "B." i wpłacił wkład za mieszkanie. Mieszkanie otrzymał dnia 29 stycznia 1986 r., zaś związek małżeński zawarł w marcu 1986 r. Mieszkanie zamienił na większe w 2000 r. – ale wkład uzupełnił zaciągniętą przez siebie pożyczką i kredytem. Żona podjęła pracę dopiero w kwietniu 1999 r. i to na ¼ etatu. Na nim spoczywał obowiązek utrzymania rodziny i mieszkania. W styczniu 2007 r. został zabrany do Zakładu Karnego z domu, ubranie i dokumenty zostały w mieszkaniu. Nieprawdą jest to, co podał syn K., że się wyprowadził ze wspólnego mieszkania. Zaświadczenie z dnia 2 grudnia 2008 r. jest niezasadne, na korzyść byłej żony, która podjęła pracę w Spółdzielni Mieszkaniowej, która wydała to zaświadczenie. Po odbyciu kary chciałby ponownie zamieszkać w N. (tam podjąć pracę). Obecnie jest zarejestrowany jako bezrobotny. Wniósł o wstrzymanie postępowania. Wojewoda D. decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 47 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania Z.Z. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoją decyzję wskazał, że postępowanie w sprawie wymeldowania odwołującego się wszczęto na wniosek J.Z., która podała, że były mąż nie mieszka w miejscu pobytu stałego od dnia 22 stycznia 2007 r., obecnie przebywa w Zakładzie Karnym, orzeczono wobec niego eksmisję. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji zwrócił się do Komisariatu Policji w N. o przeprowadzenie kontroli meldunkowej w miejscowości N. W. [...] w celu ustalenia okoliczności opuszczenia miejsca pobytu stałego przez Z.Z. Funkcjonariusze Policji, w rozmowie z synem strony oraz sąsiadami ustalili, iż opuścił on miejsce pobytu stałego około pół roku temu i zamieszkiwał u swojej matki w miejscowości Cz. [...]. Ponadto, Komisariat Policji w N. poinformował organ I instancji, że odwołujący się został zabrany do Zakładu Karnego z domu swojej matki w Cz. W dniu 20 lutego 2009 r. zeznania do protokołu złożyła A. Z., matka Z.Z., która oświadczyła, że jej syn został zabrany do Zakładu Karnego w lutym 2008 r. z Cz. Dodała, iż syn mieszkał w N. W. [...], a czasami nocował u niej. W dniu 3 marca 2009 r. do organu prowadzącego postępowanie wpłynęła notatka sporządzona przez Zastępcę Komendanta Komisariatu Policji w N., w której stwierdzono, iż Z.Z. i został zatrzymany w dniu 14 marca 2008 r. w domu jego matki w Cz. i zabrany do Zakładu Karnego. Ponadto, z wcześniejszych ustaleń Funkcjonariuszy Policji wynika, iż Z.Z. do N. W. przychodził sporadycznie, najczęściej pod wpływem alkoholu, prowokował awantury pod drzwiami mieszkania nr [...] w N. W., co skutkowało interwencjami Policji. W dniu 11 marca 2009 r. zeznania do protokołu złożyła J.Z., która oświadczyła, iż Z.Z. w dniu 22 stycznia 2007 r. został zabrany do Zakładu Karnego w J. G. za znęcanie się nad rodziną. Pod koniec stycznia 2008 r. wyszedł na zwolnienie warunkowe i zamieszkał ze swoją matką w miejscowości Cz. Podczas zwolnienia warunkowego cały czas nachodził swoją rodzinę, wszczynając awantury pod domem, czego skutkiem było ponowne umieszczenie w Zakładzie Karnym, do którego został zabrany z miejscowości Cz. Rozpoznając odwołanie organ II instancji stwierdził, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania stanowi art. 15 ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ten ostatni przepis zawiera definicję pobytu stałego, którym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. W trakcie postępowania fakt niezamieszkiwania Z.Z. w miejscu pobytu stałego pozostawał poza wszelkimi wątpliwościami. Kwestią sporną było, czy opuszczenie lokalu w N. W. [...] było zamierzoną przez stronę zmianą miejsca zamieszkania, czy też wynikiem zatrzymania i osadzenia w Zakładzie Karnym. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy Z.Z. styczniu 2007 r. został zabrany z miejsca stałego pobytu i osadzony w Zakładzie Karnym. Po roku został warunkowo zwolniony, ale nie wrócił do lokalu w N. W., a zamieszkał ze swoją matką w Cz. Stamtąd został ponownie zabrany do Zakładu Karnego w dniu 14 marca 2008 r., w związku z tym uznać należy, iż odwołujący się, po wyjściu z Zakładu Karnego, sam podjął decyzję o zmianie miejsca zamieszkania i opuszczeniu lokalu w N. W. [...]. Wskazał też, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, na właściwych organach ciąży obowiązek zgodności zapisów ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu tych osób, zaś meldunek nie jest źródłem praw do lokalu i nie ma wpływu na kształt stosunków cywilno – prawnych. Konkludując, organ wskazał, że skoro Z.Z. opuścił lokal bez wymeldowania się – decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł Z.Z. Ponownie podniósł, że głównym najemcą mieszkania w N. W. jest skarżący oraz, że po wyjściu z Zakładu Karnego chciałby w nim zamieszkać, bo nie ma innego mieszkania. Komenda Policji w N. mataczy. Według skarżącego wymogła zeznania na synu K. Nie przychodził do domu pod wpływem alkoholu, do domu nie mógł się dostać bo zamykano mu drzwi. Policja nie ma dowodów na jego niewłaściwe zachowanie. Podał, że boi się o sytuację materialną dzieci, którymi opieka społeczna się nie interesuje; ponadto wniósł aby przebadano byłą żonę, czy może się opiekować dziećmi, nie otrzymał jednak odpowiedzi. Fakt wymeldowania można uznać za bezprawie. Liczy, że osoby kompetentne podejmą słuszne decyzję. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a uzasadniając swój wniosek przywołał argumenty powołane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty w niej zawarte nie mogą skutkować odmową organu wymeldowania skarżącego, gdyż albo nie mają istotnego znaczenia dla sprawy, bądź też ocena istotnych dla sprawy okoliczności została dokonana w sposób odmienny niż to przedstawił skarżący. Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd bada czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa, przy czym jest ono ograniczone do granic danej sprawy, a nie do zarzutów skargi (art. 135 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwaną dalej p.p.s.a. Dokonana we wskazanym zakresie ocena daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie zawiera istotnych uchybień, które uzasadniałyby jej uchylenie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Podstawą prawną zaskarżonych decyzji jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten brzmi: "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Wynika z niego, że przesłanką do wymeldowania osoby jest fakt opuszczenia przez nią miejsca pobytu stałego lub czasowego, trwającego ponad 3 miesiące. Według Sądu, organy zebrały pełny materiał dowodowy i właściwie go oceniły. Z zeznań byłej żony skarżącego, jego syna K., a także informacji pisemnej Policji w N. z dnia 24 lutego 2009 r. i 16 stycznia 2009 r. wynika, że zainteresowany w styczniu 2008 r., po opuszczeniu Zakładu Karnego, przeprowadził się do swojej matki, mieszkającej w miejscowości Cz. i mieszka tam w chwili obecnej, po opuszczeniu w październiku Zakładu Karnego. Ostatecznie, na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 r., skarżący przyznał, że mieszka aktualnie u matki, wskazując, że uczynił to z uwagi na to, by nie być posądzonym o wszczynanie awantur. Na tle omawianego art. 15 ustawy o ludności i dowodach osobistych praktyka wypracowała jednolity pogląd, według którego opuszczenie, o którym mówi, ten przepis musi mieć charakter dobrowolny i trwały (wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02, LEX nr 159183). Wskazane wyżej dowody dają podstawę do uznania, że taki charakter miała wyprowadzka skarżącego z N. W. Nie tylko w styczniu 2008 r. po opuszczeniu Zakładu Karnego zamieszkał w Cz., uczynił tak również po odbyciu kary pozbawienia wolności w październiku 2009 r. To, że nieruchomość położona w Cz. [...] stanowiła już, co najmniej w marcu 2008 r., centrum życiowe skarżącego świadczy choćby relacja Policji z zatrzymania skarżącego w marcu 2009 r. (pismo z dnia 24 lutego 2009 r.). Sąd orzekający podziela również pogląd judykatury, według którego za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 omawianej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r., należy traktować nie tylko dobrowolne zmiany miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego niedopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Przenosząc te poglądy, interpretację omawianego art. 15 ustawy o ewidencji i ludności i dowodach osobistych na grunt niniejszej sprawy, w której okolicznością niesporną jest, że skarżący nie występował do Sądu o zagwarantowanie prawa do ponownego zamieszkania, uznać należy, że opuszczenie przez skarżącego lokalu miało charakter dobrowolny. Zatem, zaistniały pozytywne przesłanki, określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wymeldowania skarżącego z budynku położonego w N. W. [...]. Dodać też należy, że w wyroku rozwodowym stron z dnia [...], sygn. akt [...] Sądu Okręgowego w J. G. orzeczono eksmisję skarżącego z mieszkania w N. W. [...]. Jest to dodatkowa okoliczność uzasadniająca brak podstaw do zamieszkiwania w spornym lokalu. Na tle powołanego art. 15 i przesłanek z niego wynikających, bez znaczenia są zarzuty skargi. Dotyczą one bowiem daty zgromadzenia wkładu mieszkaniowego, przydziału mieszkania, a także problemów z dziećmi i formułowanych w skardze zarzutów wobec byłej żony odnośnie wychowania najmłodszych dzieci stron i stosunków między byłymi małżonkami. Zgodnie z art. 9 ust. 2b o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma za zadanie potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu, utrzymanie w ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu osoby, pomimo stwierdzonego faktu opuszczenia przez nią miejsca zameldowania oznaczałoby tolerowanie fikcji meldunkowej, niedopuszczanej przepisami prawa. Nie ma zatem wymeldowanie żadnego wpływu na stosunki cywilno-prawne między małżonkami, ich rozliczenia majątkowe po rozwodzie i kwestie przyznania lokatorskiego prawa do mieszkania i wkładu. Te spory są rozpoznawane w odrębnym postępowaniu przed sądem powszechnym, w toczącej się między stronami sprawie o podział majątku dorobkowego, a niniejsza sprawa nie ma znaczenia dla przedstawionych wyżej rozstrzygnięć. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz §19, §20 i §18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.