IV SA/Wr 48/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Wanda Wiatkowska-Ilków Sędziowie Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA – Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. sprawy ze skargi M. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. przyznaje adwokatowi G. M. kwotę 292,80 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu; III. zasądza na rzecz skarżącego – M. Ś. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. kwotę 12 (słownie: dwanaście) złotych tytułem zwrotu kosztów przejazdu. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz.1071 ze zm.) stwierdziło, że odwołanie M. Ś. z dnia [...] r., od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od 1 kwietnia 2006 r. do 30 czerwca 2006 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Z akt administracyjnych wynikało, że decyzja została stronie w dniu [...] r. a jej odbiór został potwierdzony własnoręcznie na kopii decyzji, natomiast odwołanie wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w dniu [...] r., co nastąpiło z naruszeniem wskazanego wyżej przepisu. Pismem z dnia [...] r. skarżący M. Ś. przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę na powyższe postanowienie, domagając się uchylenia go w całości. W uzasadnieniu powyższej skargi stwierdził, że w związku ze skompilowaną sytuacją egzystencjalną, leczeniem nowotworu, wieloletnim stanem depresyjnym, skomplikowanymi przepisami, a także niedoinformowaniem go o ich treści przepisów, uważa postawienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego pozbawiające go jakichkolwiek szans na odzyskanie środków finansowych jest krzywdzące. Zwrócił się także z prośba o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższą skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, wskazując, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył prawa. W toku przeprowadzonego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że decyzję organu I instancji strona otrzymała w dniu [...] r., co potwierdza podpis na kopi decyzji, a w związku z powyższym stosownie do art. 129 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...] r. W dniu [...] r. złożone zostało do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od przedmiotowej decyzji. Zdaniem organu nastąpiło to z przekroczeniem czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Zdaniem organu przepis art. 134 kpa nakłada na organ odwoławczy obowiązek przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, obowiązek rozstrzygnięcia jako zagadnienia wstępnego kwestii dopuszczalności odwołania oraz zachowania terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pełnomocnik skarżącego stwierdził, że mimo jurydycznej poprawności stanowiska organu ostateczne wnioski wyprowadzone w konkretnych okolicznościach sprawy i konkretnych bezspornych ustaleniach niniejszej sprawy nie mogą być aprobowane. Okoliczności te są bowiem wyjątkowe. Zdaniem pełnomocnika choroba psychiczna na którą cierpi skarżący nie powala mu na normalne funkcjonowanie i usprawiedliwia brak zawinienia skarżącego w dochowaniu przez niego terminu do wniesienia odwołania oraz nieprecyzyjne sformułowanie treści tego odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji lub postanowienia, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli legalności przedmiotowego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż narusza ono prawo w stopniu nakazującym jej eliminację z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] stwierdzające, że odwołanie od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od 1 kwietnia 2006 r. do 30 czerwca 2006 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w Kodeksie postępowania administracyjnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowią przepisy art. 134 w związku z art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie dwuinstancyjności, której treścią jest dopuszczalność dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa, oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostateczne, która korzysta z ochrony trwałości. Bezspornym w sprawie jest fakt, że strona otrzymała decyzję organu I instancji w dniu [...] r. natomiast odwołanie zostało wniesione do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...] r., a także to, że złożenie odwołania nastąpiło z naruszeniem, wskazanego w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, czternastodniowego terminu. Przepis art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, jednak aby w razie uchybienia terminu przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienia nastąpiło bez jego winy, a jednocześnie gdy z wniesieniem prośby dopełni czynności, dla której określony był termin. Jeśli zatem skarżący, w swoich pismach informował organ o okolicznościach swojego stanu zdrowia, w tym o chorobie psychicznej oraz o chorobie nowotworowej, oraz zgłosił odwołanie od decyzji, ze wskazaniem swojej sytuacji życiowej, to należało przyjąć, że w piśmie tym mieścił się implicite również wniosek o przywrócenie terminu. Odmienna ocena tych okoliczności i wniosków, jakiej dokonał organ w konkretnej sprawie, narusza przepis art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji zaskarżone postanowienie, mimo poprawności jurydycznej wywodów i argumentacji, w tych konkretnych okolicznościach sprawy, jako naruszające powołany przepis, nie mogło uzyskać aprobaty sądu. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 166/98, (pub. LEX nr 47261). Stanowisko to pozostało aktualne także w obecnym stanie prawnym. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.