IV SA/Wr 480/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego /tj. Dz.U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 z póź. zm./ oraz art. 1-4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371/ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona stwierdziła, że jej działalność w obronie studentów w [...] r. oraz ROPC i O nie miała charakteru politycznego lecz obywatelski i humanitarny. Podniosła również, że odmowa uznania jej działalności za spełnienie powinności obywatelskich zniechęca do aktywności nowe pokolenia Polaków. Kierownik Urzędu rozpatrując ponownie sprawę ustalił, iż strona wystąpiła z wnioskiem z dnia [...] r. /data wpływu do Urzędu/ o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu szykan doznanych w PRL. We wniosku stwierdziła, że doznała szykan w postaci usuwania z pracy, odmowy zatrudnienia oraz awansu naukowego i zawodowego, inwigilacji, zatrzymań, aresztowań, rewizji. Do wniosku strona dołączyła decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] r. nr [...] o potwierdzeniu okresu niewykonywania pracy przed dniem [...] r. na skutek represji politycznych oraz o potwierdzeniu okresu świadczenia pracy przed [...] r. na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, oświadczenie A. S. z dnia [...] r., decyzje Urzędu Dzielnicowego we W. z [...] r. zakazującą działalności stowarzyszenia pn. [...] protokół przeszukania z [...] r. sporządzony przez KWMO W., wniosek KWMO W. do Prokuratora Rejonowego z [...] r. o zatwierdzenie przeszukania oraz postanowienie Sądu Rejonowego we W. z [...] r. o przepadku i zniszczeniu około [...] kg wydawnictw i materiałów propagandowych. Z decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] r. wynika że strona w okresie od [...] r. do [...] r. pozostawała bez pracy na skutek represji politycznych oraz od [...] r. do [...] r. i od [...] r. do [...] r. wykonywała pracę na rzecz Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela. Pan A. S. w oświadczeniu z [...] r. podaje, że strona była represjonowana z powodów politycznych, w [...] r. została usunięta z Kuratorium Okręgu Szkolnego W., od [...] r. podlegała represji m.in. zakazowi zatrudnienia w szkolnictwie i innych instytucjach z powodu aktywnego uczestnictwa w opozycji, była wielokrotnie aresztowana, zatrzymywana, inwigilowana, w jej mieszkaniu przeprowadzano rewizje. Z przebiegu dotychczasowego postępowania wynika, że strona ubiega się o uprawnienia z tytułu działalności opozycyjnej w latach [...] -[...] r. Wnioskowany przez stronę tytuł nie został przewidziany w art. 1 ust.2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach jako podstawa do nabycia uprawnień. Przepisy art. 1-4 ustawy o kombatantach ustanawiające zamknięty katalog tytułów działalności kombatanckich oraz represji wojennych i okresu powojennego w rozumieniu tejże ustawy nie przewidują uznania za represję okoliczności podanych przez stronę i ustalonych w toku postępowania przez organ orzekający. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jedyny przepis odnoszący się do działalności w tym okresie tj. art. 2 pkt 7 ustawy dotyczy poniesienia śmierci (uprawnienia pochodne małżonka) uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na czas powyżej siedmiu dni w grudniu 1970 r. na Wybrzeżu wskutek działania wojska lub milicji podczas wystąpień wolnościowych - zaś z zebranego materiału dowodowego wynika, że przepis ten nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Mając powyższe na uwadze, okoliczności podniesione przez stronę we wniosku dotyczące charakteru jej działalności opozycyjnej w latach [...] -[...] nie mają wpływu na wynik sprawy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący uważa, że wydana przez Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzja odmawiająca zaliczenia go do osób represjonowanych jest bezzasadna i mogła wynikać z niewłaściwej interpretacji przepisów. Decyzja nie uwzględnia nowych istotnych faktów, których ostatnio dostarczył Urzędowi. Mógł też na wydanie negatywnej decyzji wpłynąć fakt zagubienia przez Urząd skarżącego teczki z wszystkimi dowodami represji. Być może nie wszystkie potrzebne dokumenty udało się skarżącemu na nowo odtworzyć i dostarczyć. Z dostarczonych ponownie dowodów jednoznacznie wynika, że w okresie PRL skarżący był represjonowany za działalność uznaną przez ówczesne władze za polityczną, opozycyjną, wywrotową. Jako formę represji skarżący wskazał stosowanie wobec niego metody Berufsverbote, czyli zakazu wykonywania zawodu nauczyciela, pracownika nauki, relegowanie z pracy, odmówienie prawa do awansu /habilitacji/ i w ogóle prawa do jakiejkolwiek pracy. W roku [...] /[...] i [...] władze PRL odmawiały skarżącemu wydania paszportu i tym samym uniemożliwiały podjęcie oferowanej pracy naukowej za granicą /dowody odmowy wydania paszportu są w teczce IPN we W.. W latach [...] skarżący nie dysponował dowodami potwierdzającymi stosowanie wobec niego szykan i represji. Teraz je przedstawił. Uznanie skarżącego formalnie za osobę represjonowaną uważa za sprawiedliwą, spektakularną formę zadośćuczynienia moralnego mogącą mieć pozytywny wpływ na kształtowanie postaw aktywności obywatelskiej. Nie powinno utrwalać się w świadomości społeczeństwa przekonanie, że jednostki aktywne, zaangażowane, z reguły przegrywają, ponoszą karę, a bierne lub zachowujące się obywatelsko nagannie – zawsze wygrywają: według porzekadła – nie rozrabiaj, nie podskakuj, siedź cicho i przytakuj. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Według art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem procedury administracyjnej, uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Rozpatrując skargę, Sąd nie stwierdził aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. Ustawa z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371/ ściśle definiuje w art. 1, 2 i 4 jakiego rodzaju działalność uznaje się za kombatancką ewentualnie za równorzędną z kombatancką a także jakiego rodzaju represje stanowią podstawę do zastosowania wyżej wymienionych przepisów w stosunku do osób, które im podlegały. W rozważanej sprawie skarżący wnioskuje o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu doznanych szykan w PRL. Wskazuje, iż szykany dotyczyły usuwania z pracy, odmowy zatrudnienia, awansu naukowego i zawodowego, inwigilacji, zatrzymań, aresztowań, rewizji. Skarżący uważa, że powinien zostać zaliczony do osób represjonowanych. Tymczasem żaden z przepisów powołanej na wstępie ustawy nie przewiduje prawnych możliwości przyznania uprawnień kombatanckich z wyżej wymienionych przyczyn. Analiza treści dowodów przedstawionych w sprawie dowodzi działalności opozycyjnej skarżącego w latach [...] -[...] r. Natomiast dowody te nie dają podstaw do stwierdzenia, iż skarżący podlegał represjom w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W myśl bowiem art. 4 ust. 1 powołanej ustawy represjami są okresy przebywania: 1) z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady, b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, 2) z przyczyn narodowościowych i rasowych w gettach, 3) z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych: a) w więzieniach oraz poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych KWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, b) na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR, 4) w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Dotąd powiedziane pozwala stwierdzić, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki, o których mowa w art. 1, 2 i 4 cyt. ustawy warunkujące przyznanie uprawnień kombatanckich. Ponadto należało także stwierdzić, iż Kierownik Urzędu dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego /art. 80 kpa/. Reasumując, prawidłowe zastosowanie prawa w toku postępowania administracyjnego, przeprowadzonego z poprawnym wykorzystaniem procedury administracyjnej, powoduje, że zaskarżona decyzja mieści się w ramach obowiązującego porządku prawnego. W konsekwencji, na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.