IV SA/Wr 480/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z. K. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 28 września 2007 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miasta O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały Rady Miasta O. z dnia [...] nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali komunalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta O. postanawia pozostawić bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z treści art. 260 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) wynika, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie sprzeciw został wniesiony w terminie, co powoduje utratę mocy zaskarżonego zarządzenia i sprawa wszczęta wnioskiem skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd. Z potwierdzenia odbioru wynika, że dnia 13 października 2007 r. pełnomocnik do doręczeń skarżącego – A. J. K. odebrał osobiście powyższe zarządzenie wraz z pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu w ciągu siedmiu dni od dnia doręczenia. Skarżący wniósł sprzeciw dnia 18 października 2007 r., a więc w ustawowym terminie. Skarżący w piśmie z dnia 26 czerwca 2007 r. nazwanym kasacją wskazał, że od 15 lipca 2007 r. nie będzie przebywał Polsce i nie ma możliwości skutecznego udzielenia pełnomocnictwa procesowego, a więc zasadne będzie ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który wniesie kasację. Podał, że nie posiada środków finansowych na obronę. Do pisma tego dołączył pismo z dnia 27 czerwca 2007 r., w którym udzielił mecenasowi S. Dz. pełnomocnictwa do sporządzenia kasacji w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 480/05. Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 11 lipca 2007 r. zwrócono się do skarżącego z pytaniem, aby w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania wyjaśnił czy w związku z udzieleniem powyższego pełnomocnictwa podtrzymuje czy cofa wniosek o przyznanie prawa pomocy z urzędu. Pismo to zostało wysłane na adres pełnomocnika do doręczeń W. K. W odpowiedzi na to pismo skarżący pismem z dnia 23 lipca 2007 r. poinformował, że mec. St. Dz. oraz inni adwokaci odmówili prowadzenia jego sprawy. Dodatkowo w piśmie tym poinformował o zmianie pełnomocnika do doręczeń podając, iż obecnie pełnomocnictwa w tym zakresie udzielił A. J. K. Pismem referendarza sądowego z dnia 31 lipca 2007 r. adresowanym do pełnomocnika do doręczeń – A. J. K. wezwano skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie pełnomocnika z urzędu na urzędowym formularzu wraz z Sygn. akt IV SA/Wr 480/05 dokumentami dotyczącymi jego sytuacji materialnej – w terminie miesiąca od daty jego otrzymania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie to pomimo dwukrotnego awiza tj. w dniach 3 i 13 sierpnia 2007 r. nie zostało w ogóle podjęte przez pełnomocnika do doręczeń A. J. K. Pieczęć Urzędu Pocztowego "zwrot, nie podjęto w terminie" opatrzona jest datą 21 sierpnia 2007 r. Z kolei pismem Sądu z dnia 6 sierpnia 2007 r. mającym na celu wykonanie zarządzenia Sądu z dnia 2 sierpnia 2007 r. przesłano ponownie pismo referendarza sądowego z dnia 11 lipca 2007 r. na adres aktualnego pełnomocnika do doręczeń A. J. K. Przesyłka ta pomimo dwukrotnego awiza tj. w dniach 8 i 16 sierpnia 2007 r. nie została podjęta przez pełnomocnika do doręczeń. Pieczęć Urzędu Pocztowego "zwrot, nie podjęto w terminie" opatrzona jest datą 25 sierpnia 2007 r. Pismem z dnia 25 sierpnia 2007 r. skarżący poinformował Sąd, iż w załączeniu przesyła pismo adw. S. Dz. z dnia 3 lipca 2007 r., w którym adwokat ten odmówił reprezentowania go w sporze z Gminą Miejską O. z powodu wykonywania obowiązków radcy prawnego w Urzędzie Miejskim w O. Jednocześnie skarżący wskazał, iż nadal pełnomocnikiem do doręczeń pozostaje A. J. K., którego adres nie uległ zamianie. Postanowieniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 września 2007 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu podano, że skarżący nie złożył na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, gdyż pomimo dwukrotnego awizowania wezwania referendarza sądowego z dnia 31 lipca 2007 r., pełnomocnik do doręczeń nie pojął przesyłki zawierającej to wezwanie. Skoro miesięczny termin do wykonania tego wezwania upłynął bezskutecznie w dniu 20 września 2007 r., pozostawiono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W sprzeciwie od tego zarządzenia skarżący podniósł, że skoro ustanowiony dla doręczeń pełnomocnik skarżącego A. J. K. nie przebywał w miejscu zamieszkania w momencie udzielenia pełnomocnictwa z powodu leczenia odwykowego, pełnomocnictwo to do niego nie dotarło. Skarżący nie znał aktualnego miejsca zamieszkania pełnomocnika, a Sąd nie powiadomił pełnomocnika do doręczeń, iż ten ma obowiązek zawiadomić Sąd o każdej zmianie miejsca zamieszkania. Z Sygn. akt IV SA/Wr 480/05 powyższego wynika, że A. J. K. nie był świadomy udzielonego mu pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Natomiast w myśl art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniała w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Strona zamieszkała za granicą, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy, obowiązana jest wraz z wniesieniem skargi ustanowić pełnomocnika do doręczeń (art. 299 § 1 p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że skarżący przebywa za granicą i ustanowił pełnomocnika do doręczeń w osobie W. K., a następnie w osobie A. J. K. (k-110). Dodatkowo w piśmie z dnia 25 sierpnia 2007 r. skarżący potwierdził, że obecnie pełnomocnikiem do doręczeń jest A. J. K., którego adres nie uległ zmianie. W myśl art. 67 § 5 p.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tej osobie. W niniejszej sprawie skarżący nie złożył na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, gdyż pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 3 i 13 sierpnia 2007 r. wezwania referendarza sądowego z dnia 31 lipca 2007 r., pełnomocnik do doręczeń nie podjął przesyłki zawierającej to wezwanie. Termin do odebrania tej przesyłki upłynął w dniu 20 sierpnia 2007 r., czyli siódmego dnia licząc od dnia następnego po dacie drugiego awiza. W tej sytuacji przyjąć trzeba, iż w dniu 20 sierpnia 2007 r. w niniejszej sprawie miała miejsce tzw. fikcja doręczenia, co oznacza, iż doręczenie przesyłki uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu (terminu) na podjęcie przesyłki wynikającego z dwukrotnego jej awizowania (art. 73 p.p.s.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r. sygn. akt P13/05 na podstawie którego przepis ten został uznany za niezgodny z art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymaga ponawiania zawiadamiania adresata). Ponadto w okresie biegu Sygn. akt IV SA/Wr 480/05 miesięcznego terminu do wykonania tego wezwania skarżący we wspomnianym piśmie z dnia 25 sierpnia 2007 r. dodatkowo podkreślił, iż pełnomocnikiem do doręczeń jest nadal A. J. K., na adres którego wysłano wezwanie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Zatem miesięczny termin do wykonania tego wezwania upłynął bezskutecznie w dniu 20 września 2007 r., co skutkuje pozostawieniem wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Odnosząc się do zarzutu sprzeciwu dotyczącego braku świadomości A. J. K. co do udzielonego mu pełnomocnictwa, wskazać należy, że pismem z dnia 23 sierpnia 2006 r. skarżący ustanowił wskazaną osobę pełnomocnikiem do doręczeń, co zgodnie z art. 67 §5 p.p.s.a. zobowiązywało Sąd do doręczania pism sądowych tej osobie. Sąd nie jest w stanie zbadać, czy osoba ustanowiona pełnomocnikiem była świadoma tego faktu, czy też nie, jest to sprawa między skarżącym a osobą upoważnioną. Za chybiony należy uznać zarzut braku pouczenia przez Sąd pełnomocnika do doręczeń o obowiązku zawiadamiania Sądu o każdej zmianie miejsca zamieszkania. Z akt sprawy wynika bowiem, iż pismem Sądu z dnia 4 września 2006 r. skarżący został pouczony o treści przepisu art. 299 p.p.s.a. W odpowiedzi skarżący ustanowił pełnomocnika do doręczeń W. K. Pismem z dnia 27 listopada 2006 r. Sąd pouczył pełnomocnika do doręczeń o obowiązku zawiadomienia Sądu o każdej zmianie swego miejsca zamieszkania oraz skutku zaniedbania tego obowiązku w postaci pozostawienia pisma sądowego w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Pismo to zostało odebrane osobiście przez Z. K. Pismem z dnia 23 sierpnia 2006. r. skarżący poinformował Sąd o zmianie pełnomocnika do doręczeń, którym ustanowił A. J. K. Dodatkowo w piśmie z dnia 25 sierpnia 2007 r. skarżący potwierdził, że pełnomocnikiem do doręczeń jest A. J. K i adres jego nie uległ zmianie. Pismem z dnia 2 października 2007. Sąd poinformował A. J. K. o obowiązku zawiadomienia Sądu o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby oraz skutku zaniedbania tego obowiązku. Pismo to A. J. K. odebrał osobiście. Skoro zatem wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie został złożony na urzędowym formularzu, należało zgodnie z wyżej powołanymi przepisami prawa – pozostawić go bez rozpoznania, co orzeczono na wstępie.