IV SA/Wr 480/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej I. uchyla decyzję I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta W., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit a i b, art. 33 ust. 4 pkt 7, art. 2 ust 1 pkt 2 w nawiązaniu do art. 41 ust 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) orzekł o utracie przez skarżącego J. P. statusu osoby bezrobotnej z dniem 17 października 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że podstawą wydania decyzji było przerwanie przez skarżącego uczestnictwa w kursie "Redaktor techniczny z 8-tygodniową praktyką u pracodawcy w pełnym wymiarze czasu pracy", na jaki został skierowany, jako osoba bezrobotna, w dniu 28 września 2007 r. Dalej organ orzekający wskazał, że przed skierowaniem na szkolenie skarżący został ustnie poinformowany o konsekwencjach nie przystąpienia do szkolenia bądź przerwania. Ponadto zaznaczono, że zgodę na przystąpienie i przyjęcie warunków uczestnictwa skarżący potwierdził podpisując i odbierając osobiście skierowanie. Dodatkowo organ I instancji zaznaczył, że pismem z 18 października 2007 r. skarżący zwrócił się z prośbą o możliwość rezygnacji z kursu jednakże Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy we W. nie wyraził na to zgodny z uwagi na okoliczność, że skarżący ukończył kurs "ABC komputera i internetu" co stanowiło podstawę skierowania go na ten kurs. Podkreślono, że przerwanie szkolenia, jego nieukończenie jest usprawiedliwione wyłącznie poprzez podjęcie pracy lub innej pracy zarobkowej i przedstawienie odpowiedniego dokumentu. Organ wskazał, że z informacji uzyskanej od jednostki szkoleniowej "i. Polska" sp. z o.o. wynika, że skarżący przerwał uczestnictwo w zajęciach z dniem 17 października 2007 r. i tym samym po myśli art. 33 ust 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi to podstawę do pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego. Od powyższej decyzji w dniu 3 lipca 2008 r. skarżący złożył odwołanie, w treści którego ponownie wniósł o rozpatrzenie prośby o możliwość rezygnacji. Skarżący wskazał, że rozpoczynając kurs był przekonany, iż jest on przeznaczony dla osób początkujących. Zaznaczył, że jego wiedza w zakresie informatyk i techniki komputerowej, mimo ukończenia kursu - "ABC komputera i internetu", zdecydowanie odbiegała od poziomu pozostałych uczestników kursu co uniemożliwiało mu prawidłowy udział w tym szkoleniu. Dodatkowo zaznaczył, że ta sytuacja przyczyniła się do jego załamania i powstania stanów stresowych co stanowiło podstawę podjęcia decyzji o rezygnacji z kontynuowania kursu. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda D., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 33 ust. 4 pkt 7, art. 41 ust 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda D. powtórzył argumentację zawartą w decyzji organu I instancji, jednocześnie dodając, złożone przez skarżącego w prośbie o rezygnację ze szkolenia z dnia 18 października 2007 r. wyjaśnienia nie pozwalały uznać, że sprawy które spowodowały rezygnację wymienionego kursu miały charakter nadzwyczajny lub żeby powodem nieukończenia szkoły było zatrudnienie lub podjęcie innej pracy zarobkowej. Tym samym organ odwoławczy uznał, że słusznie organ I instancji orzekł o utracie przez skarżącego z dniem 17 października 2007 r. statusu bezrobotnego. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący J. P. zarzucił jej: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 i 9 kpa poprzez naruszenie zasad ogólnych postępowania przejawiających się w udzielaniu przez organ niewyczerpujących i nienależytych informacji dotyczących przeprowadzonego szkolenia, które miały wpływ na wynik sprawy, co spowodowało powstanie szkody z tego tytułu poprzez utratę z dniem 17 października 2007 r. statusu osoby bezrobotnej, a to zaś nadużyło zaufanie obywatela do organów państwa, 2) art. 75 § 1, 77 § 1 i 80 kpa. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i wydanie orzeczenia z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych, a w rezultacie nierozpoznanie istoty sprawy, 3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 33 ust 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że zachodzą przesłanki ustawowe uzasadniające pozbawienie statusu osoby bezrobotnej na okres 90 dni, 4) art. 40 pkt 5 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie w postępowaniu i skierowanie skarżącego przez doradcę zawodowego na szkolenie - pomimo braku jego predyspozycji i umiejętności do uczestnictwa w powyższym kursie. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. W skardze zaznaczył, iż podstawowym obowiązkiem organu administracji publicznej jest należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązkowo będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwanie nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, stosownie do art. 9 kpa. Tym bardziej należy oczekiwać od organu, że jego działanie oparte będzie o obowiązujące przepisy prawa i zgodne z nimi. Skarżący wskazał, że organ administracji publicznej, pomimo tych zasad, nie wyjaśnił mu w sposób wystarczający i prawidłowy na czym miał polegać przedmiotowy kurs. Stwierdził, że organ błędnie zakwalifikował go do przedmiotowego szkolenia, uznając, że podstawowa znajomość obsługi komputera wystarczy do ukończenia szkolenia i zdania egzaminu końcowego. Ponadto wskazał, że informacje udzielone mu ustnie, a także w postaci ulotek utwierdziły go w błędzie, ze wiedza jaką posiadał jako filolog polski będzie mu pomocna w ukończeniu kursu. Zaznaczył, że pojęcia umieszczone na ulotce "i." m.in., że "zajęcia z zakresu DTP prowadzone są na komputerach iMac z systemem anglojęzycznym" były dla niego niezrozumiałe ponieważ nigdy nie pracował na komputerach. Podniósł ponadto, że szkolenie ,na które go skierowano okazało się ponad jego siły. Praca na skomplikowanych specjalistycznych programach w języku angielskim okazała się dla niego, osoby, która ukończyła kurs podstawowy obsługi komputera, nie znającej języka angielskiego, w wieku sześćdziesięciu lat, okazała się zbyt trudna. Dodał również, ze przez ponad dwa tygodnie ciężkiej pracy podejmował starania by zrozumieć materiał i dogonić innych uczestników kursu, jednakże po rozmowie z prowadzącym szkolenie, który stwierdził, że nie jest on w stanie poświęcać całego swojego czasu na wyjaśnianie najprostszych rzeczy, a także po stwierdzeniu, że nie jest w stanie ukończyć przedmiotowego kursu skarżący przerwał szkolenie składając jednocześnie oświadczenie Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy we W. Tym samym skarżący stwierdził, że działanie organu administracyjnego naruszyło zasadę art. 9 kpa ponieważ pomimo tego. że są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, nie zrobiły tego w sposób należyty - powodując tym samym powstanie szkody poprzez wydanie decyzji o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w art. 3 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 i w § 3, a także na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 omawianej ustawy. Kontrola ta obejmuje badanie zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podstawą materialno prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), zwanej dalej ustawą o zatrudnieniu. Jednym z zarzutów skargi było błędne zastosowanie przez organ orzekający art. 33 ust 4 pkt 7 ustawy o zatrudnieniu, w wyniku przyjęcia, że przerwanie przez skarżącego szkolenia nastąpiło z jego winy. Zgodnie ze wskazanym wyżej art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy o zatrudnieniu, Starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 pozbawia statusu bezrobotnego, bezrobotnego, który z własnej winy przerwał staż, szkolenie, przygotowanie zawodowe w miejscu pracy lub wykonywanie prac, o których mowa w art. 73a; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 90 dni. Z treści przeoczonego unormowania wynika, że koniecznym warunkiem pozbawienia osoby statusu bezrobotnego jest łączne spełnienie przez nią dwóch przesłanek: 1) bezprawności zachowania oznaczającego niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązku nałożonego na bezrobotnego, w tym wypadku, obowiązku ukończenia szkolenia, na które skierował go organ pracy; 2) winy bezrobotnego, rozumianej jako naganny stosunek psychiczny osoby do podejmowanego działania, uzewnętrzniający się w podjęciu lub zaniechaniu podjęcia określonych czynności i wyrażający się w zachowaniu umyślnym lub nieumyślnym (lekkomyślność lub niedbalstwo). W sprawie jest bezsporne, że skarżący nie wykonał nałożonego nań obowiązku ukończenia szkolenia, na które skierował go organ pracy. Niewykonanie obowiązku nie jest jednak równoznaczne z wystąpieniem zawinienia. Jeżeli przepis prawa uzależnia odpowiedzialność od zawinienia, to zastosowanie sankcji jest możliwe tylko wtedy, gdy czyn danego podmiotu jest równocześnie bezprawny (stanowi naruszenie ciążącego na nim obowiązku), jak i jest (subiektywnie) zawiniony. Organ nie zbadał jednak wnikliwie przesłanki winy skarżącego w nieukończeniu szkolenia. W postępowaniu odwoławczym skarżący podnosił, że rozpoczynając kurs był przekonany, iż jest on przeznaczony dla osób początkujących. Zaznaczył, że jego wiedza w zakresie informatyk i techniki komputerowej, mimo ukończenia kursu - "ABC komputera i internetu", zdecydowanie odbiegała od poziomu pozostałych uczestników kursu co uniemożliwiało mu prawidłowy udział w tym szkoleniu. Wskazał również, że cała sytuacja przyczyniła się do jego załamania i powstania stanów stresowych co stanowiło podstawę podjęcia decyzji o rezygnacji z kontynuowania kursu. Organ nie ustosunkował się należycie do podniesionych w odwołaniu okoliczności, nie podjął żadnych czynności procesowych zmierzających do ich weryfikacji, mimo że ich wyjaśnienie było istotne w kontekście ustalenia winy lub jej braku po stronie skarżącego, jako przesłanki koniecznej (obok bezprawności) do zastosowania sankcji w postaci pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego. Zaniechanie przez organ podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisom postępowaniu administracyjnego (art. 7, 77 § 1 k.p.a.), skutkującym wadliwością decyzji. Uchylenie decyzji obu instancji wynikało z faktu, że istotne dla sprawy okoliczności, które mogły wpłynąć na wynik rozstrzygnięcia istniały już w dniu podejmowania decyzji pierwszoinstancyjnej, zaś powyższe pozwoli ponownie rozstrzygnąć sprawę z zachowaniem ewentualności drogi odwoławczej. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zweryfikuje podane przez skarżącego okoliczności dotyczące możliwości zakwalifikowania do przedmiotowego szkolenia, z uwzględnieniem poziomu znajomość przez skarżącego obsługi komputera i znajomości języka angielskiego oraz posiadanej przez niego wiedzy w tym zakresie z jednoczesnym zwróceniem uwagi na stopień zaawansowania jak i wiek, a także na treść pisma skarżącego z dnia 18 października 2008r. i na podstawie powyższego ustali konsekwencje prawne faktów uznanych za udowodnione w zakresie winy; o ile to możliwe organ winien również ustalić jak oceniali odwołującego się i możliwości kontynuowania kursu i jego ukończenia osoby prowadzące zajęcia. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145§1 pkt 1 "c" i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.