IV SA/Wr 481/16

Ewa Orłowska – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata, ustanowionego z urzędu, P. O. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] nr [..] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w wysokości [..] zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie [..] zł, czyli ogółem [..]zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 16 lutego 2017 r. oddalił skargę w całości. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 28 marca 2017 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu (pkt I sentencji). Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia 4 kwietnia 2017 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat I. B. Wyznaczona pełnomocnik z urzędu pismem z dnia 5 maja 2017 r. sporządziła skargę kasacyjną od powyższego wyroku i wniosła o jej rozpoznanie na rozprawie i zasądzenie od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Następnie pismem z dnia 17 stycznia 2018 r. adresowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczona pełnomocnik z urzędu, w związku z wyznaczonym przez NSA terminem rozprawy na dzień 23 lutego 2018 r., wniosła o wyznaczenie innego adwokata z okręgu siedziby NSA do podjęcia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, tj. w celu zastępstwa na rozprawie przed NSA. Kopia tego wniosku została, pismem z dnia 25 stycznia 2018 r., przesłana przez NSA do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w W.. Następnie Okręgowa Rada Adwokacka w W. pismem z dnia 1 lutego 2018 r. wyznaczyła do pełnienia w niniejszej sprawie czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym innego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata P. O. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że na rozprawie w dniu 23 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1521/17 stawił się wyznaczony przez ORA w Warszawie adwokat z urzędu P. O., który poparł skargę kasacyjną, zarzuty i wnioski w niej zawarte i wniósł jednocześnie o zasądzenie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty nie zostały opłacone w całości ani w części. Na rozprawie tej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 lutego 2018 r. uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 – art. 261 ppsa, do którego należy zwrócić się ze stosownym wnioskiem – zgodnie z art. 254 § 1 ppsa. Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, który wziął udział w rozprawie przed NSA i organowi administracji. Pismem z dnia 27 lutego 2018 r. k- 106 adwokat z urzędu wyznaczony przez ORA w Warszawie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. o zasądzenie wynagrodzenia za zastępstwo prawne przed NSA na zasadzie prawa pomocy dodając, że 23 lutego 2018 r. stawił się na posiedzeniu przed NSA. Pismem starszego referendarza sądowego z dnia 12 marca 2018 r. poinformowano powyższego pełnomocnika z urzędu, że wniosek ten zostanie rozpoznany po zwrocie akt przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega powyższy wniosek pełnomocnika z urzędu, wyznaczonego przez ORA w W., o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym obejmujących wynagrodzenie za udział w rozprawie przed NSA, złożony na rozprawie przed NSA i powtórzony w piśmie z dnia 27 lutego 2018 r. k- 106 wniesionym do WSA we W. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Skoro ustawodawca w § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której Sąd I instancji wydał wyrok w dniu 16 lutego 2017 r., a więc po wejściu w życie tego nowego rozporządzenia (2 listopada 2016 r.) należy stosować do postępowania w II instancji, obejmującego w rozpoznawanej sprawie wyłącznie udział w rozprawie przed NSA, toczącego się od momentu wydania powyższego wyroku Sądu - przepisy tego nowego rozporządzenia. W myśl § 2 powyższego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. Stosownie do § 3 tego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. W rozpoznawanej sprawie, wymagane w przepisie § 3 rozporządzenia, oświadczenie pełnomocnik z urzędu złożył na rozprawie przed NSA, co potwierdza protokół tej rozprawy k- 90. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do ust. 2 tego przepisu, ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została sporządzona przez wyżej wymienionego adwokata z urzędu wyznaczonego przez ORA we W., a na rozprawie przed NSA stronę skarżącą reprezentował inny pełnomocnik z urzędu wyznaczony przez ORA w W. na podstawie przepisu art. 253 § 3 p.p.s.a zgodnie z którym, jeżeli adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy ustanowiony, w sposób określony w § 1, ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, na wniosek ustanowionego adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, wyznaczy w razie potrzeby adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego z innej miejscowości. Wynagrodzenie adwokata, który nie sporządził i nie wniósł skargi kasacyjnej, a brał jedynie udział w rozprawie przed NSA, reguluje zatem przepis § 21 ust. 1 pkt 2 lit "c", zgodnie z którym, opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł Natomiast opłata o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do której nawiązuje powołany wyżej przepis § 21 ust. 1 pkt 2 lit "c rozporządzenia, wynosi w niniejszej sprawie zgodnie z pkt 1 lit "c" tego przepisu [..] zł. W rozpoznawanej sprawie, w której pełnomocnik z urzędu nie sporządził i nie wniósł skargi kasacyjnej, a wziął jedynie udział w rozprawie przed NSA, należało zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "c" rozporządzenia, ustalić opłatę w wysokości 75% opłaty wymienionej w pkt 1 lit "c" tego przepisu, tj. 75% opłaty obowiązującej w postępowaniu przed sądem I instancji, co stanowi kwotę [..] zł ([..] zł x 75%). Mając powyższe na uwadze, należało w pkt I sentencji, przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości [..] zł (wynagrodzenie: [..] zł + podatek VAT: [..] zł =[..] zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "c i pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, orzeczono jak w sentencji.