IV SA/Wr 482/04

IV SA/Wr 482/04 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 18 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Bogumiła Skrzypczak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania; - o d d a l a skargę. C. C. pismem z dnia [...] roku (data wpływu pisma do organu) wniosła o zwrot zwaloryzowanej kaucji mieszkaniowej wpłaconej w roku [...] w związku z przydziałem lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. L. [...] we W.. Wnioskodawczyni wskazała, że obecnie jest właścicielką tego lokalu. Wiceprezydent W. pismem z dnia [...] roku (Nr [...]) poinformował wnioskodawczynię, że nie ma podstaw do zwrotu kaucji mieszkaniowej. Wiceprezydent stwierdził, że wnioskodawczyni na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] roku (rep. A Nr [...]) nabyła własność przedmiotowego lokalu i prawo współużytkowania nieruchomości oznaczonej jako działka Nr [...] obręb G.. W tym akcie notarialnym wnioskodawczyni zrzekła się wszelkich roszczeń związanych z nabywanym lokalem. Wartość lokalu została ustalona na kwotę [...] zł i udzielono wnioskodawczyni bonifikaty określonej w oparciu o § 14 uchwały Nr XLIX/697/98 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 27 lutego 1998 roku i § 14b uchwały Nr XLIX/1711/02 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 13 czerwca 2002 roku. W związku z tym ostateczną cenę sprzedaży określono w wysokości [...] zł. Wiceprezydent W. wskazał w związku z tym, że skoro C. C. zrezygnowała z dalszych roszczeń oznacza to, że zrzekła się również prawa do zwrotu kaucji mieszkaniowej. W piśmie tym pouczył także wnioskodawczynię, że ewentualne roszczenia związane z tą sprawą podlegają rozpoznaniu przez sąd cywilny. C. C. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., wywodząc, że spełniła przesłanki prawne do uzyskania zwrotu kaucji w wysokości zwaloryzowanej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] roku (Nr [...]) – powołując się na art. 134 Kpa – stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że przedmiotem odwołania, jak wynika z art. 127 § 1 k.p.a., może być wyłącznie decyzja administracyjna, w znaczeniu przypisanym temu pojęciu w kodeksie. W przepisie tym nie chodzi o jakąkolwiek wypowiedź organu administracji publicznej, która w potocznym rozumieniu polega na rozstrzygnięciu jakiejś sprawy. W świetle art. l pkt. 1 oraz art. 104 kpa, decyzja administracyjna to prawna forma działania polegająca na załatwieniu w sposób władczy indywidualnej sprawy administracyjnej, na gruncie powszechnie obowiązujących przepisów prawa, które w załatwianiu takich spraw przewiduje podejmowanie decyzji administracyjnych. Pod rządami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.), sprawy dotyczące kaucji zabezpieczających, w tym ich zwrotu, są sprawami cywilnoprawnymi, podlegającymi właściwości sądów powszechnych. Kwestionowana wypowiedź Wiceprezydenta Wrocławia nie jest decyzją administracyjną. Organ stwierdził ponadto, że gdyby w sprawie kaucji została wydana decyzja administracyjna, byłaby to decyzja dotknięta wadą nieważności, jako wydana bez podstawy prawnej. Pismo Wiceprezydenta W. jest cywilnoprawnym oświadczeniem woli, stanowiącym odpowiedź na cywilnoprawne żądania zgłoszone przez stronę. W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że jest zobowiązane stwierdzić niedopuszczalność odwołania, ze względu na brak właściwego przedmiotu zaskarżenia. C. C. wniosła na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzuciła, że organ mylnie przyjął, iż w tej sprawie brak jest właściwego przedmiotu zaskarżenia, a w szczególności, że zaskarżona czynność Wiceprezydenta W. (pismo z dnia [...] r. sygn. akt [...]) nie jest decyzją administracyjną. Pismo to wprawdzie nie ma formy decyzji administracyjnej, jednakże pochodzi od organu administracji, pismo to zostało doręczone stronie i rozstrzygnęło w sposób władczy o nie zwróceniu kaucji, którą pobrał organ administracji w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego też zdaniem skarżącej pismo Wiceprezydenta zawiera warunki wystarczające do uznania je za decyzję administracyjną. W tej części skarżąca powołała się na wyrok NSA z dnia 31lutego 1994r - OSP 1995 Nr 11 poz. 223. Zdaniem skarżącej Kolegium powinno uznać, że pismo to stanowi decyzję administracyjną. Skarżąca kwestionowała także pogląd Kolegium, iż ta sprawa jest sprawą cywilnoprawną podlegającą rozstrzygnięciu przez sąd powszechny. Twierdziła, że obecnie obowiązujące prawo miejscowe w Gminie W., tj. uchwała Zarządu Miasta Nr 2018/02 z dnia 18 listopada 2002 roku i protokół z Nr [...] z dnia [...] roku, jak i cytowana wyżej ustawa z dnia 21 czerwca 2001 roku wskazują na to, że sprawy dotyczące zwrotu kaucji mieszkaniowej nie stanowią sprawy cywilnej. Ponadto skarżąca zarzuciła, że skoro istnieje uchwała Rady Miasta w sprawie waloryzacji kaucji mieszkaniowych oznacza to, że kwestia kaucji mieszkaniowych nie jest zagadnieniem regulowanym przez prawo cywilne. W toku postępowania sądowego obydwie strony wniosły o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organ administracyjny nie naruszył wskazanych wyżej przepisów. W szczególności trafnie przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że nie istnieje przedmiot odwołania. Zgodnie z art. 127 Kpa odwołanie służy od decyzji organu I instancji, a więc od takich oświadczeń woli organu administracyjnego, które – stosownie do art. 1 Kpa – należą do kategorii spraw administracyjnych, a więc takich, w których organ administracji publicznej rozstrzygając indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej zobowiązany jest wydać decyzję administracyjną. Nie stanowi sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 Kpa wniosek o zwrot kaucji mieszkaniowej oparty na przepisach ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71 poz. 733 ze zmn.). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 3 października 2000 roku K 33/99 – OTK Nr 6 poz. 188 wskazał, że "... wprawdzie sam obowiązek uiszczania kaucji (w świetle unormowania obowiązującego przed dniem wejścia w życie ustawy o najmie lokali) miał charakter administracyjno-prawny, tym niemniej nie ulega wątpliwości, że do jego kwalifikacji, zwłaszcza na gruncie obowiązującej ustawy o najmie lokali, służyć winny mechanizmy właściwe dla prawa cywilnego... W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie dał wyraz temu, że kaucja mieszkaniowa stanowi prawo majątkowe. Także Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 5 maja 1999 roku III CZP 6/99 - ONCP Nr 11 poz. 185 i z dnia 24 czerwca 1999 III CZP 13/99 – OSNCP z 2000 roku nr 1 poz. 3 nie kwestionował faktu, że rozpoznawanie spraw dotyczących zwrotu kaucji mieszkaniowej winno odbywać się na zasadach przewidzianych w prawie cywilnym, jako właściwym do oceny prawa majątkowych stron. Natomiast w uchwale z dnia 26 września 2002 roku III CZP 58/02 – OSNC z 2003 roku Nr 9 poz. 117 Sąd Najwyższy wyraźnie stwierdził, że wierzytelność najemcy obejmująca zwrot sumy pieniężnej wpłaconej wynajmującemu, jako tzw. kaucja mieszkaniowa, stanowi wierzytelność pieniężną w sensie ścisłym. Utrwalony pogląd orzecznictwa wskazuje jednoznacznie na to, że żądanie zwrotu kaucji mieszkaniowej stanowi prawo majątkowe i wierzytelność z tego tytułu podlega ocenie wyłącznie według zasad prawa cywilnego. Poglądy te zostały w zasadzie wypowiedziane pod rządami ustawy z dnia 2 lipca 1994 roku o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 1998 roku Nr 120 poz. 787 ze zmn.), jednakże winny one mieć także zastosowanie do stanów faktycznych objętych ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71 poz. 733 ze zmn.). Ostatnio wskazana ustawa nie zawiera w tej materii innych regulacji, a z jej treści nie wynika też inny charakter kaucji mieszkaniowej. W związku z tym, skoro żądanie zwrotu kaucji mieszkaniowej ma charakter roszczenia cywilno – prawnego, tego rodzaju sprawa nie stanowi sprawy z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 1 Kpa. Słusznie zatem przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że w tego rodzaju sprawach nie istniała podstawa prawna do wydania decyzji administracyjnej. W związku z powyższym pismo Wiceprezydenta W. z dnia [...] roku nie mogło być uznane za decyzję, od której możliwe jest uruchomienie tryby odwoławczego unormowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Dlatego też nie mogą mieć zasadniczego znaczenia zarzuty skargi dotyczące możliwości uznania za decyzję administracyjną oświadczenia woli nie spełniającego wszelkich wymogów przewidzianych dla decyzji, ani też zarzut dotyczący faktu uregulowania w formie uchwały przez Gminę Wrocław niektórych kwestii dotyczących kaucji mieszkaniowych. Zarzuty te tylko wtedy miałyby znaczenie, gdyby w przepisach prawa istniała podstawa prawna do wydawania decyzji administracyjnej w tego rodzaju sprawach. Takich przepisów jednak brak, natomiast zarówno wskazane wyżej ustawy, jak i orzecznictwo dają podstawę do przyjęcia, że tego rodzaju sprawa ma charakter roszczenia cywilno – prawnego. Zgodnie z art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego do rozpoznawania spraw cywilnych właściwe są sądy cywilne. Słusznie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że nie istniała sprawa administracyjna, w rozumieniu art. 1 Kpa, a tym samym nie istniał przedmiot postępowania administracyjnego. W rezultacie wniesione przez skarżącą odwołanie było niedopuszczalne, w rozumieniu art. 134 Kpa. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ administracyjny wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu. Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.