IV SA/Wr 483/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu. Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 483/13 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącego adwokata [...]. W dniu 2 października 2013 r. skarżący zwrócił się do Sądu z pismem, w którym poinformował, że wypowiada pełnomocnictwo wyznaczonemu adwokatowi z urzędu i wniósł o przyznanie nowego pełnomocnika. Skarżący podniósł, że wyznaczony z urzędu adwokat rażąco narusza swoje obowiązki i etykę zawodową. Wyraził przy tym niezadowolenie z oświadczenia pełnomocnika z urzędu w przedmiocie odmowy sporządzenia opinii dotyczącej zasadności skargi. Do pisma skarżący dołączył pismo z dnia 11 września 2013 r., adresowane do adwokata z urzędu, w którym stwierdził, że nie wyraża zgody "na zastępstwo substytucyjne" i wniósł o sporządzenie i złożenie do akt sprawy przez wyznaczonego pełnomocnika opinii dotyczącej zasadności skargi. Zażądał również aby pełnomocnik powiadomił go o terminie rozprawy, a po jej zakończeniu wystąpił z wnioskiem o wydanie protokołu z posiedzenia Sądu i z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Przy czym skarżący domagał się przesłania wyżej wskazanych pism Okręgowej Radzie Adwokackiej w celu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec wyznaczonego z urzędu pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 8 października 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o zmianę adwokata ustanowionego z urzędu. Postanowienie to doręczono skarżącemu dnia 9 października 2013 r. z pouczeniem o przysługującym prawie wniesienia sprzeciwu w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. W dniu 10 października 2013 r. skarżący złożył do akt sprawy pismo zatytułowane "Zażalenie". Zdaniem Sądu z treści pisma bez wątpienia wynika, że jest to sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 października 2013 r. Pismem z dnia 15 października 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała o zmianie wyznaczonego skarżącemu w niniejszej sprawie pełnomocnika z urzędu. Pełnomocnikiem skarżącego został adwokat [...]. Z kolei, w piśmie z dnia 30 października 2013 r., stanowiącym uzupełnienie sprzeciwu, skarżący podtrzymał ten środek zaskarżenia podnosząc, że wprawdzie został mu wyznaczony nowy pełnomocnik z urzędu, jednak i tak domaga się wyciągnięcia konsekwencji wobec adwokata [...]. W dniu 28 października 2013 r. wyznaczony skarżącemu nowy pełnomocnik z urzędu złożył w tutejszym Sądzie pismo procesowe, w którym odniósł się do meritum sprawy, zgłaszając zarzuty wobec zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ, jak wynika z akt sprawy, sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego został wniesiony w ustawowym terminie Sąd jest zobligowany do dokonania oceny sprawy w związku ze złożonym wnioskiem o zmianę adwokata z urzędu. Na wstępie podkreślenia wymaga, ze stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. Przepis art. 243 § 1 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 p.p.s.a.). Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie zostało w toku postępowania cofnięte. W związku z brzmieniem art. 243 § 2 p.p.s.a., na obecnym etapie postępowania, skarżący nadal reprezentowany jest przez pełnomocnika z urzędu, a złożenie wniosku z dnia 2 października 2013 r. o zmianę pełnomocnika nie uchyla skutków prawomocności rozstrzygnięcia referendarza sądowego z dnia 29 sierpnia 2013 r. Pomoc prawna w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu została zatem przyznana skarżącemu w toku postępowania przed sądem I instancji i obejmuje ona również postępowanie przed sądem II instancji. Z kolei Okręgowa Rada Adwokacka we W. pismem z dnia 3 września 2013 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata [...]. W przypadku wątpliwości dotyczących pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu strona zainteresowana winna zwrócić się o ich rozstrzygnięcie do okręgowej rady adwokackiej (art. 28 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze – t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 146, poz. 1188 ze zm.), co skarżący zresztą uczynił. Zgodnie bowiem art. 28 ust. 2 Prawa o adwokaturze w sprawach, w których pomoc prawna ma z mocy przepisów prawa nastąpić z urzędu, zwolnić adwokata od udzielenia tej pomocy może tylko organ, który go wyznaczył, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie której skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, brak jest stosownej regulacji upoważniającej wojewódzki sąd administracyjny do zmiany adwokata ustanowionego z urzędu wyznaczonego przez właściwą radę adwokacką. Przepis szczególny upoważniający sąd do zwolnienia z ważnych przyczyn adwokata lub radcę prawnego ustanowionego z urzędu od obowiązku zastępowania strony w procesie zawiera np. Kodeks postępowania cywilnego, tj. art. 118 § 3 tej ustawy. W przypadku uwzględnienia wniosku adwokata sąd cywilny zwraca się również do właściwej rady adwokackiej o wyznaczenie innego adwokata. Procedura przyznania prawa pomocy stronie działającej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, wyczerpująco uregulowana w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera jednak przepisu upoważniającego Sąd do zmiany adwokata z urzędu. Z tych względów, wniosek skarżącego o zmianę pełnomocnika z urzędu poprzez ustanowienie kolejnego adwokata należało uznać za bezprzedmiotowy. Podniesione zaś przez skarżącego argumenty dotyczące niezadowolenia z prowadzenia sprawy przez wyznaczonego pełnomocnika z urzędu, nie mogły stanowić przesłanek uzasadniających jego zmianę przez Sąd skoro nie ma ku temu podstaw prawnych. Niezależnie jednak od tego podkreślenia wymaga, co wynika z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 15 października 2013 r., że w związku ze zgłoszonymi przez skarżącego zarzutami wobec adwokata [...], pełnomocnikiem skarżącego w sprawie organ do tego właściwy, tj. Okręgowa Rada Adwokacka, wyznaczył adwokata [...]. Tym samym żądanie skarżącego zostało spełnione. Na marginesie dodać jeszcze należy, że adresatem zgłaszanych przez skarżącego wobec pełnomocnika z urzędu (byłego lub obecnego) uwag nie może być sąd administracyjny ani pierwszej, ani drugiej instancji. Tutejszy Sąd nie może również pośredniczyć w przekazywaniu Okręgowej Radzie Adwokackiej jakichkolwiek wniosków skarżącego w tym przedmiocie. Muszą być one kierowane przez skarżącego bezpośrednio do Rady. Dlatego złożone do akt niniejszego postępowania tego rodzaju wnioski będą pozostawiane w aktach sprawy bez nadawania im biegu. Podobnie Sąd postąpi z wnioskami, których adresatem winien być pełnomocnik skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.