IV SA/Wr 485/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-05-17
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zinterpretował wolę strony wnoszącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika i jej pisma mogły budzić wątpliwości co do przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, w sytuacji gdy strona działa bez profesjonalnego pełnomocnika i jej pisma procesowe mogą budzić wątpliwości co do ich charakteru, ma obowiązek podjęcia wszechstronnych wyjaśnień w celu ustalenia rzeczywistej woli strony. Zaniechanie tego obowiązku, w szczególności brak pouczenia strony o jej sytuacji procesowej i konsekwencjach prawnych, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Skarżąca A. J. wniosła skargę na postanowienie Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie przyznania jej uprawnień wdowy po kombatancie. Organ utrzymał w mocy postanowienie o podjęciu postępowania, które wcześniej zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Skarżąca w swoich pismach kwestionowała argumentację organu dotyczącą uprawnień kombatanckich jej zmarłego męża, co budziło wątpliwości co do tego, czy faktycznie wnosi o ponowne rozpatrzenie postanowienia o podjęciu postępowania, czy też decyzji o odmowie przyznania uprawnień.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie dotyczącej przyznania uprawnień wdowy po kombatancie I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej kwotę 100 /słownie: sto/ złotych tytułem zwrotu kosztów uiszczonego wpisu sądowego.
Postanowieniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 97 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymano w mocy postanowienie z dnia [...]r., nr [...]w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie przyznania A. J. uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie.
W motywach uzasadnienia podniesiono, że w dniu [...]r. zainteresowana wystąpiła z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich po zmarłym mężu – A. J.. Postanowieniem z dnia [...]r. utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...]r. Kierownik Urzędu zawiesił postępowanie w sprawie wszczęte wnioskiem o przyznanie uprawnień wdowy po kombatancie złożonym przez zainteresowaną. Postępowanie zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok sygn. akt 4 II SA/Wr 580/2001 w przedmiotowej sprawie. W wyniku ustąpienia przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania, Kierownik Urzędu postanowieniem z dnia [...] r. podjął z urzędu postępowanie. Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Urzędu odmówił stronie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie. Dnia [...]r. strona złożyła zażalenie na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. o podjęciu postępowania w sprawie.
Po prawomocnym rozpoznaniu sprawy organ kombatancki uznał, że wniosek strony nie jest zasadny i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zaznaczyć należy, iż wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt 4 II SA/Wr 580/2001 WSA we Wrocławiu oddalił skargę męża strony na decyzje Kierownika Urzędu w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich.
W myśl art. 97 § 2 kpa "gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie lub na żądanie strony".
W związku z tym, iż ustąpiły przyczyny, z powodu których postępowanie zostało zawieszone Kierownik Urzędu orzekł jak w rozstrzygnięciu postanowienia.
Na marginesie Kierownik Urzędu zaznaczył, iż pismem z dnia [...]r. Urząd zwrócił się do strony z zapytaniem, czy wniosek z dnia [...]r. stanowi wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia Kierownika Urzędu z dnia [...]r., czy od decyzji o odmowie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie. Pismem z dnia [...]r. strona wyjaśniła, iż zwraca się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia z dnia [...]r. o podjęciu zawieszonego postępowania. Zgodnie więc z żądaniem strony, Kierownik Urzędu orzekł jak na wstępie.
W skardze do sądu administracyjnego A. J. stwierdziła, że "zaskarża decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. o odmowie przyznania wdowie uprawnień po zmarłym kombatancie". W motywach przytoczyła argumentację świadczącą – jej zdaniem na rzecz przysługiwania uprawnień kombatanckich jej zmarłemu mężowi A. J..
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, powtarzając swoją wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z niespornych okoliczności sprawy wynika, że w dniu [...]r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podjął w stosunku do A. J. dwa rozstrzygnięcia: postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania /nr [...]/ oraz decyzję o odmowie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie /nr [...]/. Z dołączonego do akt sprawy potwierdzenia odbioru wynika, że rozstrzygnięcia te zostały doręczone A. J. w dniu [...]r.
Pismem z dnia [...]r. A. J. zwróciła się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o ponowne rozpatrzenie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, jednakże jego uzasadnienie nie zmierzało do zakwestionowania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, lecz zostało w całości poświęcone zwalczaniu argumentacji organu kombatanckiego kwestionującego uprawnienia kombatanckie zmarłego męża strony.
Wprawdzie pismem z dnia [...]r. organ kombatancki zwrócił się do strony o informację, czy wniosek powyższy dotyczy ponownego rozpatrzenia sprawy postanowienia z dnia [...]r., czy też decyzji o odmowie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie, a A. J. pismem z dnia [...]r. odpowiedziała, że wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia z dnia [...]r. to jednak w motywach ponownie nawiązała wprost do decyzji w przedmiocie uprawnień kombatanckich.
Powyższe oznacza, że sprawa intencji strony wymagała dalszego postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu zajmując stanowisko w niniejszej sprawie uwzględnić należało, iż skarżąca występowała w niej w postępowaniu administracyjnym bez pełnomocnika zawodowego. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabierała konieczność dokonania przez rozstrzygający organ wszechstronnych, wyczerpujących wyjaśnień, zgodnie z art. 7 k.p.a., jaki w istocie charakter miały składane przez te strony pisma procesowe. Zdaniem Sądu, przyjęcie przez Kierownika Urzędu, że pisma skarżącej z dnia [...]r. i [...]r. zawierały wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podjęcia zawieszonego postępowania jest co najmniej przedwczesne – jako dokonane bez poczynienia niezbędnych ustaleń w zakresie jaka była rzeczywista wola strony przy jego składaniu.
Zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa i nauki prawa administracyjnego przy ustaleniu jaki charakter ma pismo procesowe strony nie ma decydującego znaczenia jego tytuł, ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w niej zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczność.
O tym jaki charakter ma mieć ostateczne pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie stosownych informacji w ramach obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a., o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowań ich złożenia – w tym celu aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ nie wypełnił należycie ciążącego na nim obowiązku informacyjnego.
Skoro z odpowiedzi strony mogło w niebudzący wątpliwości sposób wynikać, że z powodu nieznajomości prawa nie może ona należycie bronić swoich interesów, organ nie mógł poprzestać na rutynowym zwróceniu się o udzielenie przez stronę informacji, które rozstrzygnięcie kwestionuje, lecz winien był pouczyć ją o jej sytuacji procesowej, w tym o konsekwencjach związanych z zakwestionowaniem spornego postanowienia, a nie decyzji tak by strona nie poniosła szkody.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w.w. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło