IV SA/Wr 487/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 lutego 2010 r. sprawy ze skargi L. W. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Komendant Wojewódzki Policji we W., po rozpatrzeniu zażalenia L. W. na postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] l.dz. [...] w sprawie odmowy zawieszenia toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia wyżej wymienionego ze służby w Policji, na podstawie art. 144 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy kwestionowane postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że Komendant Miejski Policji w L. w dniu 20 kwietnia 2009 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia L. W. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.). W toku prowadzonego postępowania administracyjnego, w dniu 16 czerwca 2009 r., strona złożyła do protokołu "zaznajomienia strony z aktami postępowania administracyjnego" wniosek, o zawieszenie postępowania. Zdaniem strony, postępowanie powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd, prowadzonego wobec niej postępowania karnego, sygn. akt. [...]. W opinii L.W., zgodnie z oświadczeniem prokuratora prowadzącego sprawę, w lipcu 2009 r., sprawa wraz aktem oskarżenia miała zostać przekazana według właściwości Sądowi Rejonowemu w Z. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2009 r. Komendant Miejski Policji w L., po rozpatrzeniu wniosku, odmówił zawieszenia postępowania w sprawie. L.W. złożył zażalenie na to postanowienie. W zażaleniu podniósł, iż przez cały okres toczącego się postępowania karnego, swym postępowaniem nigdy nie utrudniał jego prowadzenia ani w inny sposób nie wpłynął na jego przewlekłość. Powołał się ponownie na informację przekazaną przez prokuratora prowadzącego postępowanie, a dotyczącą zakończenia postępowania przygotowawczego i skierowania aktu oskarżenia do Sądu jeszcze w czerwcu 2009 r. Dodatkowo strona zwróciła uwagę na fakultatywny charakter przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji oraz konsekwencje prawne fundamentalnej zasady procesu karnego, jaką stanowi domniemanie niewinności. L.W. zadeklarował tym samym gotowość podjęcia służby oraz potrzebę zawieszenia postępowania administracyjnego l.dz. K-1241-1/09 do prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania karnego przez Sąd. Jak dalej wskazał Komendant Wojewódzki Policji, w toku postępowania administracyjnego, w określonych przez Kodeks postępowania administracyjnego okolicznościach zawieszenie postępowania jest obligatoryjne, w innych natomiast przypadkach zawieszenie postępowania pozostawione jest uznaniu organu, tzw. zawieszenie fakultatywne. Zgodnie z art. 97 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w przypadku śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105), śmierci przedstawiciela ustawowego strony, utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych oraz gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W kontekście powyższego stwierdzić należy, że w rozpatrywanym przypadku nie zachodzi żadna z wymienionych w cytowanym przepisie przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania, a tym samym brak jest podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania w oparciu o tę podstawę prawną. Trudno bowiem przyjąć, że wyrok dotyczący kwestii popełnienia przez L.W. zarzucanego czynu stanowi zagadnienie wstępne dla rozpatrzenia kwestii określonej w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, które mogłoby uzasadniać ewentualne zawieszenie postępowania. Postępowanie bowiem w przedmiocie zwolnienia wyżej wymienionego ze służby w Policji, z uwagi na upływ 12 miesięcznego okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego. Stosownie natomiast do art. 98 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Wskazać przy tym należy, że takie ujęcie przesłanek fakultatywnego zawieszenia postępowania oznacza, że muszą one wystąpić łącznie. Z uwagi natomiast na fakt, iż postępowanie w sprawie zwolnienia strony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zostało wszczęte z urzędu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu, nie zaistniała przesłanka rozpoczęcia czynności procesowych w sprawie z inicjatywy strony, tym samym wskazany przepis również nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się natomiast do pozostałych, zawartych w zażaleniu zarzutów wskazać należy, że są one bez znaczenia dla sprawy, bowiem postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] wpływa jedynie na dalszy bieg postępowania, kształtuje procesowe prawa i obowiązki, tak strony postępowania, jak i organu przed którym się ono toczy, nie ustala natomiast wyniku postępowania, który będzie dopiero przedmiotem decyzji w sprawie. Na tym etapie nie może być zatem mowy o zasadności, słuszności podjętego rozstrzygnięcia, gdyż takie jeszcze nie zapadło. Na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu skargę do tutejszego Sądu wniósł L. W. W skardze podniósł, że mając na uwadze fakt, iż art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest przepisem fakultatywnym, a obowiązująca zasada domniemania niewinności stanowi, że jest człowiekiem niewinnym, dopóki nie udowodni mu się winy, oraz że wielokrotnie podczas trwającego okresu zawieszenia go w czynnościach służbowych deklarował gotowość do podjęcia służby, którą pełnił nienagannie przez 10 lat, oraz że organ prowadzący postępowanie karne nie zastosował wobec niego środków karnych uniemożliwiających powrót do służby, a ponadto poinformował o zakończeniu postępowania przygotowawczego z dniem 30 września 2009 r., a także w związku z brakiem wpływu skarżącego na czas prowadzenia tego postępowania, postępowanie administracyjne należałoby przynajmniej zawiesić do czasu zbliżającego się prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania karnego przez sąd, a nawet je umorzyć i przywrócić go do pełnienia obowiązków służbowych. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest przepis art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), który stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub Sąd. Pojęcie "zagadnienie wstępne" nie zostało w Kodeksie postępowania administracyjnego zdefiniowane. W doktrynie przyjmuje się, że: "Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powołanego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotowej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem". (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydanie II, Zakamycze 2005, str. 572). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie przedmiot sprawy karnej, na którą powołuje się skarżący nie może być traktowany jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., brak jest bowiem bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy dotyczącej zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), a wynikiem sprawy karnej dotyczącej popełnienia zarzucanego skarżącemu czynu. Według art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Przepis ten nie uzależnia postępowania administracyjnego o zwolnienie policjanta ze służby od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, lecz od okresu zawieszenia w czynnościach służbowych spowodowanego prowadzeniem postępowania karnego. Tak więc, rozpoznanie sprawy o zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest możliwe bez konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia prowadzonej przeciwko niemu sprawy karnej. Brak jest zatem związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. Zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest zatem dopuszczalne. Słusznie więc organy obu instancji uznały, że nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego, gdyż wynik prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania karnego nie będzie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej. Ustalenie, czy upłynął dwunastomiesięczny termin trwania zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych spowodowany prowadzeniem postępowania karnego, leży w kompetencjach i procesowych możliwościach organu, który dysponuje do tego celu wszelkimi środkami dowodowymi. Kwestia ta jest elementem ustalenia stanu faktycznego, jego dokładnego wyjaśnienia, tak jak w każdym postępowaniu administracyjnym prowadzącym do merytorycznego rozpoznania sprawy. Organ administracji może więc dokonać własnej oceny i nie musi wstrzymywać biegu postępowania. Odnosząc się do argumentów skarżącego podniesionych w skardze, dotyczących choćby przekonania o szybkim zakończeniu postępowania karnego, pozytywnym przebiegu służby, zasadności prowadzenia postępowania administracyjnego, czy naruszenia zasady domniemania niewinności, stwierdzić należy, że argumenty te nie uzasadniają wniosku o zawieszenie postępowania, co najwyżej mogą być one podnoszone w postępowaniu administracyjnym o zwolnienie skarżącego ze służby. W efekcie należy podzielić stanowisko organów przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, że brak było podstaw do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Słusznie też spostrzegły organy, iż brak jest przesłanek, które uzasadniałoby zawieszenie postępowania w sprawie w oparciu o inną podstawę prawną. Konkludując, sposób rozstrzygnięcia sprawy karnej nie stanowi zagadnienia wstępnego, o jakim mowa w art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a., uzasadniającego zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Tym bardziej w sytuacji, gdy organ prowadzący postępowanie administracyjne jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.