IV SA/Wr 487/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-04-06
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej umorzenia nienależności z tytułu zaliczki alimentacyjnej podlega umorzeniu, jeśli strona jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy przepisu szczególnego?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędny, jeśli strona jest już zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na mocy przepisu szczególnego, w tym przypadku dotyczącego spraw z zakresu pomocy społecznej. Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, gdy rozpoznanie wniosku stało się zbędne.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej umorzenia nienależności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej. Skarżący uzasadnił wniosek niskimi dochodami, obowiązkami alimentacyjnymi i znacznymi wydatkami. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, ale umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za zbędne.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu podał, jest osobą samotną i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [..] zł netto. Podał, że płaci alimenty na dziecko w wysokości 250 zł miesięcznie. Wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: leki 50 zł, wizyty lekarskie 120 zł, wyżywienie 580 zł, gaz 60 zł, prąd 30 zł, czynsz 200 zł. Wyjaśnił, że nie posiada środków pieniężnych na opłacenie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Podał, że nie posiada mieszkania, domu ani innych nieruchomości oraz oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych oraz wierzytelności.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze niską wysokość wynagrodzenia za pracę, obciążenie obowiązkiem alimentacyjnym oraz wysokość wykazanych wydatków i brak majątku przyjąć trzeba, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, co orzeczono w pkt I sentencji.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło