IV SA/Wr 489/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-12-12

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest zasadny, jeśli strona jest już zwolniona z tych kosztów na mocy przepisów szczególnych?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej stał się zbędny, ponieważ strona skarżąca jest już z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. 'a' Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną i społeczną. Sąd rozpoznał wniosek, przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, natomiast umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
I. przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie otrzymuje żadnych dochodów. Dnia 17 października 2016 r. został skierowany przez powiatowy urząd pracy do udziału w działaniach aktywizacyjnych. Posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i w związku z tym osobiste uczestnictwo w postępowaniu sądowym stanowi dla niego dodatkowe utrudnienie. Ze względu na zły stan zdrowia ponosi wydatki związane z zakupem leków i dojazdami do służby zdrowia. Niejednokrotnie jest zmuszony zrezygnować z części wydatków związanych z leczeniem. Jego sytuacja nie pozwala mu ustanowienie adwokata z wyboru. Posiada kredyt zaciągnięty w 2007 r. razem z innym kredytobiorcą. Naprzemiennie ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania. Oczekuje na specjalistyczny zabieg i rehabilitację. Podał, że posiada mieszkanie i udział w samodzielnym lokalu użytkowym i nie posiada oszczędności oraz przedmiotów i papierów wartościowych i wierzytelności. Nie posiada kont bankowych ani lokat bankowych. Nie jest płatnikiem podatku rolnego i nie posiada własnego środka transportu. W poprzednim roku w zeznaniu podatkowym nie wykazał dochodu podlegającego opodatkowaniu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz małoletniego dziecka w wysokości 600 zł miesięcznie. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżący jest osobą samotną, niepełnosprawną, bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz zły stan zdrowia skarżącego i obowiązek alimentacyjny na rzecz dziecka przyjąć trzeba, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, co orzeczono w pkt I sentencji. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło