IV SA/Wr 49/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Asesor WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Protokolant: Magdalena Domańska - Byskosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego – nauczyciela kontraktowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9 b ust. 7, art. 9 a ust. 1 - 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela ( Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz.357 z późn. zm. ), art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19, poz. 239 ), § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm. ), art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, D. Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego z dnia [...] r. A. C. przez Dyrektora Zespołu Szkół Chemicznych we W. Jak ustalono, A. C. w dniu [...]r. zatrudniony był na podstawie umowy o pracę na stanowisku nauczyciela przedmiotów poligraficznych w Zespole Szkół Chemicznych we W. Zainteresowany legitymował się w dniu [...] r. dyplomem ukończenia studiów wyższych na Wydziale Chemicznym Politechniki W. w zakresie technologii materiałów. Następnie w dniu [...] r. nauczyciel ukończył kwalifikacyjny kurs pedagogiczny dla czynnych zawodowo nauczycieli w D. Ośrodku Doskonalenia Zawodowego i uzyskał przygotowanie pedagogiczne dla nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych. W dniu [...]r. A. C. otrzymał akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego wydany na podstawie art. 9 b ust. 4 w związku z art. 9 a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ( Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm. ). Organ odwoławczy wyjaśnił, że A. C. nie posiadał w dniu [...] r. przygotowania pedagogicznego i stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli ( ... ) nie posiadał kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela. Zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela stażysty. W dniu [...]r. wszyscy nauczyciele zatrudnieni w szkole uzyskali stopnie awansu zawodowego. Wobec powyższego w dniu [...]r. również zainteresowany uzyskał z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty stosownie do posiadanych kwalifikacji i sposobu zatrudnienia. W stosunku do zainteresowanego nie może mieć zastosowania art. 9 a Karty Nauczyciela, ponieważ dotyczy on osób, które nie nabyły wcześniej żadnego stopnia awansu zawodowego. Wobec powyższego decyzja Dyrektora Zespołu Szkół Chemicznych we W. została podjęta z rażącym naruszeniem prawa. W skardze na decyzję skarżący wniósł o uchylenie decyzji Prezydenta W., zarzucając naruszenie art. 9 h ust. 2 i art. 94 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela oraz szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Według skarżącego decyzja wydana została z naruszeniem właściwości rzeczowej organu, ponieważ ustawodawca w art. 9 h ust. 2 Karty Nauczyciela wyraźnie wskazał kompetencje w sprawach unieważniania decyzji dotyczących nadawania stopni. Decyzję organu I instancji wydano z przekroczeniem terminu załatwiania spraw, nie przeprowadzono rozprawy administracyjnej, nie poinformowano skarżącego o przysługujących mu prawach na początku postępowania, nie przeprowadzono postępowania dowodowego i oparto się tylko na dokumentach zgromadzonych przed wszczęciem postępowania. Nieuwzględniono jako strony dyrektora szkoły, odbierając mu prawo do obrony podjętej decyzji. Skarżącemu niezgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. nie umożliwiono wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, pozbawiając go prawa przedstawienia dowodów. Nie przytoczono treści przepisów, na które organ powołał się w uzasadnieniu decyzji. Natomiast organ II instancji nie odniósł się do zarzutów odwołania, przekręcił nazwisko skarżącego, nie poinformował dyrektora szkoły o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Ponadto skarżący zarzucił, że bezprawnie przerwano mu procedurę egzaminacyjną na stopień nauczyciela mianowanego i wskazał nieprawidłowości związane z jej prowadzeniem. Skarżący wyjaśnił, że przed wejściem w życie ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw rozpoczął kwalifikacyjny kurs pedagogiczny dla czynnych zawodowo nauczycieli, który ukończył [...]r. W dniu [...] r. zdobywał więc kwalifikacje pedagogiczne. Niestety ustawodawca nie dopracował przepisów przejściowych, w wyniku czego powstała "dziwna" interpretacja przepisów dotyczących awansu zawodowego nauczycieli, która w lepszej sytuacji stawiała osoby o identycznych kwalifikacjach, ale w dniu 6 kwietnia 2000 r. jeszcze nie pracujące w szkole. Według skarżącego w jego przypadku można zastosować uregulowania wynikające z art. 94 ust. 2 Karty Nauczyciela. W odpowiedzi na skargę D. Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja D. Kuratora Oświaty utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. stwierdzającą nieważność aktu nadania skarżącemu stopnia nauczyciela kontraktowego z dnia [...] r. przez Dyrektora Zespołu Szkół Chemicznych we W. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ( Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm. ) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm. ). Przede wszystkim za nieuzasadniony należy uznać zarzut skarżącego odnośnie naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej organu uprawnionego do wydania decyzji stwierdzającej nieważność aktu nadania skarżącemu stopnia nauczyciela kontraktowego, poprzez podjęcie tej decyzji z pominięciem uregulowań wynikających z art. 9 h ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela. W myśl tego przepisu nieważność czynności podejmowanych w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, odpowiednio organ sprawujący nadzór pedagogiczny lub właściwy minister. Chodzi tu o czynności, nie mające formy decyzji administracyjnej, podejmowane przez podmioty uczestniczące w poszczególnych etapach postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego, tj. czynności dyrektora szkoły, organu prowadzącego szkołę, komisji kwalifikacyjnych i egzaminacyjnych oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Stwierdzenie nieważności czynności podjętej w trakcie postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego należy odróżnić od stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej – aktu nadania stopnia awansu zawodowego. Niewątpliwie bowiem akt nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego odbywa się w drodze decyzji administracyjnej, co wynika z art. 9 b ust. 4 ustawy Karta Nauczyciela. Stosownie do art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156, a więc m. in. decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze- ten organ. Stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej – aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego dokonuje organ wyższego stopnia nad dyrektorem szkoły – organ prowadzący szkołę ( art. 9 b ust. 7 pkt 1 Karty Nauczyciela ). Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego odnośnie niesłusznego stwierdzenia nieważności decyzji nadającej skarżącemu stopień nauczyciela kontraktowego. W dniu 6 kwietnia 2000 r. weszła w życie ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 19, poz. 239 ), wprowadzająca cztery stopnie awansu zawodowego nauczycieli: od nauczyciela stażysty do nauczyciela dyplomowanego. W ustawie określono także sytuację prawną nauczycieli zatrudnionych w szkole w dniu wejścia w życie ustawy. Stosownie do art. 7 ust. 3 tej ustawy nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę, którzy posiadają wymagane kwalifikacje, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę odpowiednio na czas określony lub nie określony. Natomiast nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela stażysty i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę ( ... ) – art. 7 ust. 6. Kwalifikacje do zajmowania przez nauczyciela stanowiska zostały określone w art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, zgodnie z którym stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Szczegółowe kwalifikacje zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm. ). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku ( specjalności ) zgodnym ( lub zbliżonym ) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym. Kwalifikacje do nauczania teoretycznych przedmiotów zawodowych w szkołach posiada również osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia wyższych studiów zawodowych na kierunku ( specjalności ) zgodnym ( lub zbliżonym ) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym. Skarżący nie posiadał przygotowania pedagogicznego w dniu [...] r., ponieważ kwalifikacyjny kurs pedagogiczny dla czynnych zawodowo nauczycieli ukończył w dniu [...] r., uzyskując stosowne świadectwo. Wobec powyższego skarżący uzyskał z mocy prawa z dniem [...]r. stopień nauczyciela stażysty stosownie do art. 7 ust. 6 ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Przepisy tej ustawy nie przewidywały możliwości uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego przez nauczyciela będącego w dniu [...]r. w trakcie uzupełniania kwalifikacji pedagogicznych. Skoro skarżący w dniu [...]r. uzyskał z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty, to dyrektor szkoły nie był uprawniony do nadania skarżącemu w [...]r. stopnia nauczyciela kontraktowego na podstawie art. 9 a ust. 3 Karty Nauczyciela z uwagi na znaczący dorobek zawodowy. W art. 9 a 3 Karty Nauczyciela uregulowano bowiem sytuację prawną osób legitymujących się znacznym dorobkiem zawodowym, lecz nieposiadających stopnia awansu zawodowego nauczycieli. Rozwiązanie umowy o pracę z dniem [...] r. z powodu upływu okresu, na który została zawarta nie spowodowało utraty uzyskanego stopnia awansu zawodowego nauczyciela stażysty. Nie znajduje również zastosowania w sytuacji skarżącego powoływany w skardze przepis art. 94 ust.2 Karty Nauczyciela, zgodnie z którym dla absolwentów studiów nauczycielskich, którzy ukończą naukę w tych studiach po dniu wejścia w życie ustawy, w zakresie kwalifikacji naukowych i pedagogicznych stosuje się odpowiednio przepis ust. 1. W myśl art. 94 ust. 2 nauczyciele kontynuujący naukę w dniu 1 lutego 1982 r. w studiach nauczycielskich, posiadający kwalifikacje uznawane do dnia 31 stycznia 1982 r. za wystarczające do zajmowania stanowiska nauczyciela, traktowani byli na gruncie przepisów Karty Nauczyciela jako nauczyciele posiadający wymagane kwalifikacje. W ocenie Sądu nieuzasadnione są zarzuty podnoszone przez skarżącego odnośnie naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ). W szczególności nie wystąpiły przesłanki do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem skarżącego. Stosownie do art. 89 k.p.a. organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Rozprawa jest formą postępowania wyjaśniającego, która nie zawsze musi być prowadzona, jeżeli nie występują przesłanki wymienione w art. 89 k.p.a. ani przepisy szczególne nie stanowią o obowiązku przeprowadzenia rozprawy. Wówczas czynności wyjaśniające mogą odbywać się w formie tzw. postępowania gabinetowego. W postępowaniu tym mogą być przeprowadzone te same czynności dowodowe co na rozprawie. Postępowanie takie prowadzone jest przede wszystkim wtedy, gdy do udowodnienia stanu faktycznego wystarczające są dokumenty albo gdy w sprawie jest tylko jedna strona postępowania ( B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 7. wydanie, wydawnictwo C.H. Beck, str. 428 ). W rozpatrywanej sprawie nie zachodziła potrzeba uzgodnienia w trakcie rozprawy sprzecznych interesów stron postępowania ani też nie występowała konieczność prowadzenia postępowania dowodowego z zastosowaniem środków dowodowych wymienionych w art. 89. W sprawie występuje tylko jedna strona postępowania, a organ administracyjny orzekał na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie, tak więc ewentualne przeprowadzenie rozprawy nie miałoby wpływu na przyspieszenie postępowania. Przeprowadzenia rozprawy nie wymagają też przepisy Karty Nauczyciela. Nieuzasadniony jest również zarzut skarżącego odnośnie braku możliwości obrony oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Skarżący został bowiem poinformowany pismem z dnia [...]r., że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. służy mu prawo wglądu do akt sprawy oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżący nie sprecyzował zarzutu "nie prowadzenia postępowania dowodowego", w szczególności nie wskazał, jakie dowody w sprawie zostały pominięte. Skarżący nie wyjaśnił również, jakich dowodów "nie miał okazji przestawić", skoro dokumenty powoływane w skardze znajdują się w aktach administracyjnych sprawy. Należy także wyjaśnić, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia nauczyciel kontraktowego nie jest dyrektor szkoły, dlatego też organ prowadzący postępowanie nie był zobowiązany do umożliwienia dyrektorowi udziału w tym postępowaniu i "obrony podjętej przez siebie decyzji". D. Kurator Oświaty nie był też zobowiązany do informowania dyrektora szkoły o nieuwzględnieniu odwołania skarżącego. Wady powodującej uchylenie decyzji nie stanowi brak przytoczenia w uzasadnieniu decyzji treści wszystkich przepisów mających zastosowanie w sprawie, pomyłkowe zamieszczenie w jednym miejscu uzasadnienia innego nazwiska nauczyciela oraz nie zachowanie terminu załatwienia sprawy. Także ewentualne uchybienia w trakcie procedury składania dokumentów związanych z ubieganiem się o stopień nauczyciela mianowanego nie powodują wadliwości decyzji stwierdzającej nieważność aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.