IV SA/Wr 491/22

WyrokWSA we Wrocławiu2023-02-07

Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Katarzyna Radom, Marta Pająkiewicz-Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zinterpretował oświadczenie strony o zmianie miejsca zamieszkania i rezygnacji z programu integracyjnego, co doprowadziło do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Kluczowe było błędne zinterpretowanie przez organy oświadczenia strony o zmianie miejsca zamieszkania i rezygnacji z programu integracyjnego, co doprowadziło do formalistycznego i sprzecznego z intencją strony rozstrzygnięcia. Ponadto, organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym dotyczących pobytu strony w ośrodku dla uchodźców.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie pieniężnej na pokrycie kosztów nauki języka polskiego dla osoby posiadającej status ochrony uzupełniającej. Organ I instancji przyznał świadczenie, ale decyzja została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z powodu konieczności wyjaśnienia kwestii związanych z programem integracyjnym. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji przyznał świadczenie, jednak organ odwoławczy utrzymał je w mocy. Strona skarżąca kwestionowała sposób interpretacji jej oświadczeń przez organy oraz sposób liczenia terminów świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi V. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2022 r. nr SKO 4313/5/22 w przedmiocie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 11 maja 2022 r. nr MOPS/ZOBU/318000/000032/2022. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 11 maja 2022 r. przyznającą V. K. świadczenie z pomocy społecznej w formie pieniężnej na utrzymanie i pokrycie kosztów wydatków związanych z nauką języka polskiego w okresie do dnia 1 października 2021 r. do dnia 30 listopada 2021 r. w kwocie po 1.238,40 zł miesięcznie. Jak wynikało z akt sprawy w listopadzie 2021 r. (organ nie oznaczył daty wpływu ale okoliczność ta nie jest między stronami sporna) Skarżący zwrócił się o wypłatę dalszego świadczenia dla osoby posiadającej status ochrony uzupełniającej. Powołaną na wstępie decyzją, wydaną w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ I instancji przyznał Stronie świadczenia na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego w okresie od dnia 1 października 2021 r. do dnia 30 listopada 2021 r. w kwocie po 1.238,40 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia 24 stycznia 2022 r. organ przyznał Stronie ww. świadczenie w tożsamym zakresie, kwocie i przedmiocie. Orzeczenie to zostało następnie uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 marca 2022 r. Wydając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji winien poinformować Stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie konsekwencji podejmowania przez Stronę decyzji o zawarciu programu integracyjnego o określonej treści. Wydana w tym zakresie decyzja winna wyjaśnić wszystkie aspekty podjętego rozstrzygnięcia, w tym także w zakresie w jakim nie daje ono wszelkich uprawnień jakie zgodnie z ustawą mogą być Stronie przyznanie. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji wskazał, że w dniu 12 listopada 2021 r., z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania cudzoziemca, do organu I instancji wpłynęły dokumenty z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bydgoszczy (dalej: MOPS w Bydgoszczy) dotyczące realizacji Indywidualnego Programu Integracyjnego (IPI) i pomocy udzielonej Stronie. Skarżący podtrzymał wniosek o kontynuację IPI oraz chęć dalszej współpracy z MOPS we Wrocławiu. Uprzednio IPI i pomoc były realizowane przez MOPS w Bydgoszczy w okresie od dnia 1 maja 2021 r. do 30 września 2021 r. Na wniosek Strony decyzją z dnia 15 października 2021 r. została uchylona decyzja z dnia 6 lipca 2021 r. przyznająca ww. świadczenia na okres od dnia 1 maja 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2022 r. W dalszych wywodach organ wskazał, że Skarżący jest cudzoziemcem i w dniu 7 grudnia 2020 r. uzyskał ochronę uzupełniającą. Na terenie Polski przebywa od dnia 29 września 2020 r. W okresie od grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. przebywał w Ośrodku dla Uchodźców w G. koło Grudziądza, po jego opuszczeniu zamieszkał w Bydgoszczy. We Wrocławiu zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu, umowa w tym zakresie została zawarta na okres od dnia 27 września 2021 r. do dnia 27 września 2022 r. W dalszych wywodach organ wskazał na art. 91 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U z 2021 r. poz. 2268 ze zm., dalej u.p.s.), stwierdzając, że w dniu 29 grudnia 2020 r. Skarżący złożył wniosek o objecie go pomocą wskazaną w ww. przepisie, co też nastąpiło w ramach postępowania przed MOPS w Bydgoszczy. Mając na uwadze datę złożenia wniosku o pomoc zdaniem organu winna ona obejmować okres do dnia 30 listopada 2021 r. Za pozbawione znaczenia organ uznał rozstrzygnięcia zapadłe w decyzjach Prezydenta Miasta Bydgoszczy, gdyż decyzja przyznająca uprawnienia na okres od dnia 1 maja 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2022 r. została uchylona na wniosek Strony. Brak podstaw aby powoływać się na ww. orzeczenie i oczekiwać tożsamego rozstrzygnięcia, co wynika z orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającego poprzednią decyzję wydaną wobec Strony. Organ przywołał art. 92 u.p.s. i wskazał, że Strona w dniu 1 grudnia 2021 r. podpisała IPI po dokładnym zapoznaniu się z jego treścią, zgadzając się na zawarte w nim ustalenia. W dniu 13 stycznia 2022 r. Wojewoda zaakceptował przedstawiony program i przekazał środki na jego realizację. Organ wskazała, że pomoc finansowa przyznawana na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego jest uzależniona od zaakceptowania przez Wojewodę IPI, a środki są przekazywane przez Urząd Wojewódzki do realizacji programu, Powołując się na § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 kwietnia 2015 r. w sprawie udzielania pomocy cudzoziemcom (Dz.U. z 2019 r., poz. 1946, dalej rozporządzenie) organ wskazał na kwoty łącznej pomocy udzielanej cudzoziemcowi i zasady ich przyznawania. W odwołaniu Strona wskazała, że organy odmiennie liczą terminy świadczenia, co jest dla Skarżącego niezrozumiałe. Zamierzał on kontynuować przyznaną mu pomoc (wniosek), co z kolei zostało zanegowane przez MOPS we Wrocławiu. Skarżący czuje się pokrzywdzony, nie naruszył prawa, nie był informowany o tym, że podpisując dokumenty straci świadczenie, które przeznaczył na naukę języka. Przed organami nic nie zatajał. Zwracał uwagę, że organy administracji działają na podstawie tych samych przepisów, które są odmiennie interpretowane. Złożony przez Strony wniosek dotyczył zmiany właściwości miejscowej, a nie uchylenia decyzji. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym organ wskazał na przepisy art. 90, art. 91 ust. 1, art. 93 u.p.s. oraz § 1 pkt 2 lit. b i c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 1296). Powołał się na decyzję MOPS w Bydgoszczy przyznającą Stronie ww. świadczenia w wysokości 1.376 zł w okresie od 1 maja 2021 r. do dnia 31 października 2021 r. oraz w kwocie 1238,40 zł od dnia 1 listopada 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2022 r. Decyzja ta na wniosek Strony została jednak uchylona w dniu 15 października 2021 r. Skarżący zaś złożył wniosek o dalszą wypłatę świadczeń we Wrocławiu w listopadzie 2021 r. Organ wskazał, że Strona zawarła z Dyrektorem MOPS IPI dla osoby, która uzyskała ochronę uzupełniającą, wynikało z niego, że uzyskała świadczenie na czas trwania programu, tj. od 1 października 2021 r. do dnia 30 listopada 2021 r. w kwocie 1.238,40 zł miesięcznie. W toku postępowania prowadzonego, także po uchyleniu decyzji organu I instancji, Skarżący nie wypowiedział ww. IPI, a program ten ma bezpośredni wpływ na treść decyzji. Organ podkreślał również odrębność postępowania przed MOPS w Bydgoszczy i brak podstaw do weryfikacji wydanej przez ten organ decyzji. Dodał, że Strona wyraźnie domagała się uchylenia decyzji, a nie przekazania sprawy zgodnie z właściwością. Zatem wniosek Strony wszczynał nowe postępowanie, w którym istotny jest fakt zawarcia IPI określającego wysokość i zakres pomocy. Skoro Skarżący zgodził się na zawarte tam ustalenia to kwestionowanie decyzji zgodnej z ich treścią nie jest skuteczne. W skardze Strona wskazywała, że nie miała świadomości w jakim celu przyjmowane jest od niej oświadczenie w sprawie zmiany decyzji, informowała oba organy o zmianie miejsca zamieszkania. Postępowanie w sprawie uchylenia decyzji było prowadzone po wydaniu decyzji przez MOPS we Wrocławiu. Strona nie rozumie dlaczego organy odmiennie interpretują prawo, nie była informowana o skutkach działań podejmowanych przez organy i swoich oświadczeń, wskazywała, że każda instytucja winna działać na korzyść obywatela. Zwracała uwagę, że jest obywatelem pochodzącym z innego państwa i nie zna przepisów, choć w jej opinii prawo winno być rozumiane jednolicie stosowane. Zwracała też uwagę, że IPI jest podstawą wydania decyzji, zaś odwołanie służy od decyzji a nie IPI. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2022 r. poz. 2492 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest również przepis art.133 § 1 p.p.s.a., stanowi on, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 (...). Kolejny przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stwierdza, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z przywołanych przepisów wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Nie są przy tym ograniczane ani zarzutami, ani wnioskami, jak też powołaną podstawą prawną, słowem z urzędu obowiązane są zbadać, rzecz jasna w granicach danej sprawy, całokształt okoliczności faktycznych i prawnych, prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych oraz zastosowania prawa materialnego. Przy czym Sąd wspiera się na materiale dowodowym nadesłanym mu przez organ administracji wraz ze skargą i odpowiedzią na nią. Dokonując oceny legalności zaskarżonego orzeczenia trzeba stwierdzić, że organy administracji naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Na wstępie rozważań dostrzec trzeba, że pomimo podjętych przez Sąd działań w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego dokumentacja przedłożona wraz z odpowiedzią na skargę nadal nie jest kompletna, co w istotny sposób utrudnia ocenę okoliczności faktycznych sprawy. Fakt ten w istocie stanowi samodzielną przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji, niezależnie od tego wbrew powoływanej przez organ argumentacji dotyczącej przyjętego trybu procedowania dalsze dowody nie potwierdzają jej zasadności. Uwaga ta dotyczy oświadczenia Skarżącego z dnia 12 października 2021 r. o rezygnacji z miejsca zamieszkania wskazanego przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego na terenie Bydgoszczy oraz rezygnację z Indywidualnego Programu Integracji na terenie województwa Kujawsko-Pomorskiego, którego nie przedłożono Sądowi wraz z aktami sprawy. Nadto istotne zastrzeżenie budzi pominięcie w rozważaniach organu okoliczności związanej z pobytem Skarżącego w Ośrodku dla Uchodźców w G. koło Grudziądza, co wpływa na okres przyznanego świadczenia. Wyjaśniając szczegółowo stawiane organowi zarzuty naruszenia przepisów prawa wskazać trzeba na zapisy art. 91 u.p.s. w ust. 1 stwierdza on, że cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą lub przybywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - zwanemu dalej w niniejszym rozdziale "cudzoziemcem", udziela się pomocy mającej na celu wspieranie procesu jego integracji, zwanej dalej "pomocą dla cudzoziemca". Dalsze jednostki redakcyjne stanowią, że pomocy dla cudzoziemca udziela starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania cudzoziemca (ust. 2). Pomocy dla cudzoziemca udziela się na wniosek cudzoziemca złożony do starosty, za pośrednictwem powiatowego centrum pomocy rodzinie, w terminie 60 dni od dnia uzyskania przez cudzoziemca w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej lub uzyskania przez niego zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (ust. 3). Pomoc dla cudzoziemca przysługuje począwszy od miesiąca kalendarzowego, w którym cudzoziemiec złożył wniosek (ust. 9). Pomoc dla cudzoziemca, który przebywał w ośrodku dla cudzoziemców w rozumieniu ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1108 i 1918), przysługuje, począwszy od miesiąca kalendarzowego, w którym cudzoziemiec opuścił ośrodek (ust. 10). Przepis art. 94 u.p.s. w ust. 1 stanowi, że powiatowe centrum pomocy rodzinie współdziała z właściwym wojewodą i gminą w sprawie pomocy cudzoziemcowi w uzyskaniu możliwości zamieszkania, uwzględniając w miarę możliwości wybór miejsca zamieszkania dokonany przez cudzoziemca. Rezygnacja przez cudzoziemca ze wskazanego miejsca zamieszkania w granicach danego województwa w okresie 12 miesięcy trwania indywidualnego programu oznacza rezygnację cudzoziemca z realizacji programu na terenie tego województwa (ust. 3). Zmianę miejsca zamieszkania przez cudzoziemca w okresie 12 miesięcy trwania indywidualnego programu dopuszcza się w szczególnie uzasadnionych przypadkach, w szczególności (...) (ust. 4). Kolejny zapis ujęty w ust. 6 ww. przepisu stanowi, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania realizację programu przejmuje powiat właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca oraz 1) starosta właściwy ze względu na dotychczasowe miejsce zamieszkania cudzoziemca uchyla decyzję o przyznaniu pomocy dla cudzoziemca; 2) starosta właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca wydaje decyzję o przyznaniu pomocy dla cudzoziemca na okres wskazany w pierwszej decyzji o przyznaniu pomocy, z uwzględnieniem okresu pomocy wykorzystanej w dotychczasowym miejscu zamieszkania. W przypadku gdy zmiana miejsca zamieszkania cudzoziemca jest związana ze zmianą województwa, starosta właściwy ze względu na dotychczasowe miejsce zamieszkania cudzoziemca zawiadamia o tym starostę właściwego ze względu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca oraz przekazuje realizowany indywidualny program integracji, a także informuje o tym właściwych wojewodów (ust. 8). W przypadku, o którym mowa w ust. 8: 1) powiatowe centrum pomocy rodzinie właściwe ze względu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca przekazuje właściwemu wojewodzie indywidualny program integracji wraz z przewidywanymi kosztami jego realizacji; 2) wojewoda właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca po akceptacji przedstawionego indywidualnego programu integracji przekazuje środki na jego realizację (ust. 9). Analizując przywołane zapisy należy wskazać, że cudzoziemiec posiadający m.in. ochronę uzupełniającą jest uprawniony do opisanych w ustawie świadczeń. Są one przyznawane na wniosek ograniczony terminem uregulowanym w art. 91 ust. 3 u.p.s. Ustawa zakreśla nie dłuższy niż 12 miesięczny okres pomocy (art. 92 ust.1 u.p.s.) oraz terminy jej uruchomienia (art. 91 ust. 9 i ust. 10 u.p.s.). Reguluje także sytuację zmiany miejsca zamieszkania w trakcie trwania pomocy. W rozpoznawanej sprawie te właśnie okoliczności legły u podstaw wydanych rozstrzygnięć i sporu ze Skarżącym. Jak wynika to z przywołanych regulacji, zmiana miejsca zamieszkania cudzoziemca objętego pomocą jest możliwa, jednak obwarowana pewnymi kryteriami, których w rozpoznawanej sprawie organ nie neguje. Podstawą uznania, że w sprawie nie znajdzie zastosowania powołany przepis art. 94 ust. 6 u.p.s. jest w opinii organu treść (brakującego w aktach sprawy) oświadczenia Strony z dnia 12 października 2021 r., w którym domaga się ona uchylenia decyzji przyznającej jej dotychczasowe świadczenia, co zostało przez organy zinterpretowane jako chęć zakończenia pomocy, zaś kolejny wniosek Strony złożony w listopadzie 2021 r. (którego również brak w aktach sprawy – nie ma w nich pisma z tego okresu) dotyczył przyznania świadczeń na nowych zasadach. Jak już wskazano brak istotnego dowodu, na który powołują się organy obu instancji stanowi istotną przeszkodę w ocenie prawidłowości przyjętego przez organ stanowiska, które wobec sprzeciwu Skarżącego nie może zostać przez Sąd zaakceptowane. Co jednak istotne, to twierdzenia organów obu instancji odnoszące się do oceny spornego pisma z dnia 12 października 2021 r. pozostają w sprzeczności z treścią decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 15 października 2021 r. przedłożoną na wezwanie Sądu. Z uzasadnienia tego aktu uchylającego orzeczenie z dnia 6 lipca 2021 r. wydane przez ten sam organ, a przyznające Stronie wnioskowane świadczenia w okresie od 1 maja 2020 r. do dnia 30 kwietnia 2022 r. wynika, że orzeczenie zostało wydane w związku ze złożonym przez Stronę oświadczeniem z dnia 12 października 2021 r. o rezygnacji z miejsca zamieszkania wyznaczonego przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego na terenie Bydgoszczy oraz rezygnacją z Indywidualnego Programu Integracji na terenie województwa Kujawsko-Pomorskiego. Dalej organ wskazał, że od 1 października 2021 r. Skarżący uzyskał miejsce zamieszkania przy ul. [...] [...]/[...] we W. Zgodnie z art. 94 ust. 6 u.p.s. realizację indywidualnego programu integracji przejmuje powiat właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania i wydaje decyzję o przyznaniu pomocy (podkreśl. Sądu). W podstawie prawnej ww. decyzji powołano nadto przepis art. 94 ust. 3, ust. 4, ust. 6 u.p.s. W aktach sprawy znajdują się także dokumenty (oznaczone jako wywiad cz. IV z dnia 11 maja 2022r.), z których wynika, że w toku postępowania nawiązano kontakt ze Stroną, która podtrzymała wniosek o kontynuację IPI oraz chęć dalszej współpracy z MOPS we Wrocławiu. Podano, że decyzja MOPS w Bydgoszczy przyznająca świadczenia została uchylona na wniosek Strony. W kolejnych zapisach ww. wywiadu (formularzu) organ wskazał, że w dniu 7 lutego 2022 r. MOPS w Bydgoszczy wystosował pismo w sprawie pobrania oświadczenia dotyczącego zmiany miejsca zamieszkania, Strona oświadczyła, że dotyczy to wyłącznie zmiany miejsca zamieszkania żadnych innych czynności, które miałoby skutek negatywny na wydane decyzje w sprawie wypłaty świadczenia IPI. Z przedstawionych okoliczności wynika, że pogląd organu odnoszących się do istoty żądania Skarżącego nie ma uzasadnienia. Skarżący, jak sam wskazuje mający kłopoty w swobodnym porozumiewaniu się w języku polskim, domagał się jedynie zmiany właściwości organu realizującego świadczenie, przy zachowaniu jego ciągłości. Potwierdza to również przywołana treść decyzji MOPS w Bydgoszczy z dnia 15 października 2021 r. Brak zatem jakichkolwiek argumentów przemawiających za poprawnością stanowiska organów wydających rozstrzygnięcie w tej sprawie. Jak wskazano powołane przepisy ustawy o pomocy społecznej przewidują możliwość zmiany miejsca zamieszkania w trakcie trwania programu pomocowego, regulując zasady procedowane, których elementem jest uchylenie decyzji przez dotychczasowy organ pomocowy i wydanie jej przez obecnie właściwy. Przy czym, co w sprawie istotne, w takim przypadku starosta właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca wydaje decyzję o przyznaniu pomocy dla cudzoziemca na okres wskazany w pierwszej decyzji o przyznaniu pomocy, z uwzględnieniem okresu pomocy wykorzystanej w dotychczasowym miejscu zamieszkania. Jedynym ograniczeniem jest zatem okres udzielonej już pomocy, w pozostałym zakresie organ przejmujący sprawę jest związany okresem pomocy wskazanym w pierwotnej decyzji. Oznacza to, że nie może jej w tym zakresie zmieniać. Rację ma Skarżący, że postępowanie organów tej sprawie godzi w zasadę zaufania wyrażoną w art. 8 k.p.a. ale także w zasadę współdziałania opisaną w art. 7a k.p.a. Niezależnie od tego narusza zasadę informowania i zasadę prawdy obiektywnej oraz przepis art. 77 § 1 k.p.a. wynika z nich obowiązek organów prowadzących postępowanie do wnikliwego badania wszystkich okoliczności faktycznych, a w odniesieniu do oświadczeń stron postępowania wspierania się na zamiarach i celu a nie samej treści oświadczenia. Przykład tej sprawy dowodzi, że zasady te zostały w sposób istotny zlekceważone, w sposób bardzo formalny i sprzeczny z intencją (nie tylko interesem) Skarżącego zinterpretowano treść jego oświadczenia, co nie może być przez Sąd zaakceptowane. Niewątpliwie sporne oświadczenie stanowi podstawę do podjęcia działań przez MOPS w Bydgoszczy, który – jak wynika z akt sprawy – wyłożył je zgodnie z żądaniem Skarżącego. Tym bardziej zatem przyjęty w zaskarżonej decyzji i poprzedzającym go akcie pogląd nie znajduje uzasadnienia. Uznając, że działanie organów naruszało wskazane przepisy prawa procesowego, co przekłada się na wynik sprawy, konieczne stało się uchylenie decyzji organów obu instancji. Niezależnie od tego zastrzeżenia budzi pominiecie w rozważaniach organu okoliczności, na którą powołuję on w opisie stanu faktycznego, a której nie wyjaśnia, dotyczącej pobytu Skarżącego w Ośrodku dla Uchodźców w G. koło Grudziądza. Fakt ten w opinii Sądu w sposób istotny wpływa na zakres przyznanych świadczeń, o czym stanowi powoływany art. 91 ust. 10 u.p.s. Pomoc ta przysługuje bowiem począwszy od miesiąca kalendarzowego, w którym cudzoziemiec opuścił ośrodek. Z akt sprawy wynika, że Skarżący przebywał w ww. placówce do dnia 31 stycznia 2021r. W sprawie brak jakichkolwiek wyjaśnień odnoszących się do wspomnianej okoliczności, choć zakres świadczeń organ odnosi do dnia złożenia wniosku. W świetle naruszeń i ich skutków, opisanych w pierwszej części rozważań okoliczność ta ma wtórne znaczenie, jednakże stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez brak wyjaśnienia i odniesienia się do ww. faktu, co rzutuje na poprawność zastosowanego w sprawie przepisu prawa materialnego. Jakkolwiek decyzje w przedmiocie przyznania ww. świadczenia mają charakter uznaniowy, to jak słusznie dostrzega to organ administracji w orzeczeniu kasacyjnym wydanym w sprawie w dniu 14 marca 2022 r. winny zostać w sposób właściwy uzasadnione. Wymaga tego nie tylko przepis art. 107 § 3 k.p.a. ale i wspomniane już zasady ogólne – zaufania, informowania oraz zasada przekonywania (art. 11 k.p.a.). W ponownie prowadzonym postepowaniu organy obligowane będą do uwzględnienia oceny prawnej przedstawionej przez Sąd, a odnoszącej się do okoliczności związanych ze skutkami oświadczenia Strony z dnia 12 października 2021 r. i decyzją MOPS w Bydgoszczy z dnia 15 października 2021 r. Uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzający ją akt naruszają wskazane przepisy procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił orzeczenia organów obu instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło