IV SA/Wr 492/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Jolanta Sikorska Po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2006 r. przy udziale --- sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., powołując się na przepis art. 134 c stwierdziło, że odwołanie E. K. od decyzji z dnia [...] r . Nr [...]wydanej przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta G. – Naczelnika Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Miejskiego w G. w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu podało, że w dniu [...]r. E. K. złożył w Urzędzie Miejskim w G. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z deklaracją o dochodach oraz orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Naczelnik Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Miejskiego w G., powołując się na unormowania art. 104 kpa i art. 2 ust. l, art. l i 5, art. 7 ust l i 7, art. 17 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz.734) - orzekł o odmowie przyznania E. K. dodatku mieszkaniowego. Od powyższej decyzji E. K. wniósł odwołanie. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 129 k.p.a. - odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia. Z treści decyzji z dnia [...]r. Nr [...]wynika, że zawiera prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia, terminie i trybie jego wniesienia. Decyzja organu I instancji została odebrana przez E. K. w dniu [...]r. - zatem, czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...]r. Odwołanie sporządzone przez stronę w dniu [...]r. złożone zostało w Wydziale Polityki Społecznej Urzędu Miejskiego w G. w tym samym dniu, o czym świadczy prezentata wydziału. Skoro termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...]r., a odwołanie zostało złożone w siedzibie organu w dniu [...]r., to należy stwierdzić, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania jest – zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia .Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. W związku z powyższym w postępowaniu odwoławczym sprawa nie może być rozpoznana merytorycznie. W świetle powyższych okoliczności uzasadnionym jest twierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący E. K. złożył skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o jej pozytywne rozpatrzenie. W uzasadnieniu skargi podał, że składając ją w Urzędzie Miasta w G. poinformował urzędnika, że choruje i nie był w stanie wcześniej jej złożyć. Odwołanie zostało przyjęte. Dla uprawdopodobnienia swoich twierdzeń do skargi dołączył kserokopię wypisu ze szpitala w G. i opisu tomografii komputerowej kręgosłupa wykonane w szpitalu w L. w terminie – jak podał - niezależnym od niego. Wyjaśnił, że w G. tomografię kręgosłupa wykonuje się w terminie półrocznym. W [...] wykonał rtg kręgosłupa w G. w ośrodku MCZ, w [...] dwa zdjęcia rtg kręgosłupa też w MCZ w G. i dopiero został skierowany na tomografię komputerową do L. na dzień [...]r. Od wyjścia ze szpitala nie mógł chodzić z powodu złamania trzonów piersiowych kręgosłupa i do chwili obecnej nie może się poruszać. Obecnie jest skierowany do lekarza ortopedy przez lekarza neurologa i został zarejestrowany na dzień [...]r. do dalszego leczenia. Wyjaśnił, że opóźnienie w złożeniu odwołania nie wynikało z jego winy, lecz ze złego stanu zdrowia W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto dodało, że składając odwołanie E. K. nie wystąpił jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy zawarł wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Pouczony o powyższym wniosku skarżący oświadczył, że także wnosi o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, sprawujący zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej uznał, że skarga jest uzasadniona. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie jest jedynie ocena pod względem zgodności z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r. Nr [...]o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia przez skarżącego E. K. odwołania od wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta G. – Naczelnika Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Miejskiego w G. decyzji z dnia [...]r. Nr [...]w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Z niekwestionowanych przez skarżącego prawidłowych ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy decyzyjne wynika, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu E. K. w dniu [...]r. Decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie jej zaskarżenia. Określony w art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...]r., a był to poniedziałek. Z ustaleń tych wynika również, że odwołanie sporządzone przez skarżącego w dniu [...]r. zostało złożone w Wydziale Polityki Społecznej Urzędu Miejskiego w G.w tym samym dniu, to jest w dniu [...]r., o czym świadczy prezentata tego Wydziału. Trafnie zauważa organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zważyć należy, że wniesienie przez stronę odwołania nakłada na organ obowiązek wyjaśnienia, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. W razie stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., organ orzekający wydaje postanowienie, o jakim mowa w art. 134 zdanie pierwsze, część druga, to jest stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ orzekający, wydając postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, ma obowiązek poprzedzić wydanie orzeczenia dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego nie tylko co do tego, czy odwołujący przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. ale także, czy wniesione odwołanie nie zawiera elementów usprawiedliwiających uchybienie terminu do jego wniesienia. Obowiązek organu orzekającego w tym zakresie wynika z przepisu art. 7 i art. 8 k.p.a. Wskazane przepisy prawa nakładają na organ obowiązek załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, jak również obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Postępowanie odwoławcze zostaje uruchomione przez czynność procesową strony, jaką jest wniesienie odwołania. Aby jednak wywołała ona skutek prawny, musi spełniać określone wymagania co do treści, formy, terminu i trybu jej dokonania. Kodeks postępowania administracyjnego generalnie przyjmuje zasadę, że odwołanie nie wymaga zachowania szczególnej formy, ani szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy więc, że z odwołania wynika, iż strona nie jest zadowolona z decyzji. Niezadowolenie z decyzji wydanej przez organ I instancji jest zasadniczym elementem przesądzającym o zakwalifikowaniu czynności procesowej strony do czynności wniesienia odwołania. Takie stanowisko prezentuje też NSA w wyroku z dnia 2 stycznia 1988 r. SA/Wr 815/87 (ONSA 1988, Nr 1, poz. 31) wskazując, iż o tym, czy pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem, decyduje nie nagłówek, lecz treść pisma. Powyższe oznacza, że Kodeks postępowania administracyjnego wyraża zasadę odformalizowania postępowania na korzyść strony co do formy i treści żądania wszczęcia postępowania oraz odwołań od decyzji pierwszej instancji tak, aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony. W wyroku z dnia 5 czerwca 2001 r. IV SA 786/99 (LEX nr 78948) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Istotą i celem postępowania administracyjnego jest zawsze załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Przy czym załatwienie sprawy należy rozumieć, jako załatwienie sprawy co do jej istoty w całości lub części (art. 104 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy w znaczeniu procesowym, a niewątpliwie takim jest wydanie postanowienia w trybie art. 134 k.p.a., jest ostatecznością, kiedy nie ma prawnych możliwości podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego." Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy zauważyć należy, że w piśmie z dnia [...]r. nazwanym odwołaniem, skarżący wskazuje okoliczności, które mogły usprawiedliwiać złożenie odwołania z uchybieniem terminu. Podaje bowiem, że w dniu [...]r. złożył odwołanie od orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w G. do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. i oczekuje na termin komisji. Tego rodzaju oświadczenie zawarte w odwołaniu powinno skutkować wezwaniem strony do sprecyzowania treści odwołania w celu wyjaśnienia, czy pismo to jest jedynie odwołaniem od wydanej w sprawie przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia [...]r. o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego, czy zawiera również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Rozpoznając pismo strony nazwane odwołaniem, organ odwoławczy uchybił wyżej wskazanym przepisom prawa procesowego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien wyjaśnić, czy pismo skarżącego nazwane odwołaniem jest jedynie, jak wskazuje jego nazwa, odwołaniem wniesionym od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, czy zawiera również wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, co można ewentualnie wywieść z treści uzasadnienia owego odwołania. Mając powyższe na uwadze na podstawie wyżej wskazanych przepisów prawa orzeczono jak na wstępie.