IV SA/Wr 493/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Katarzyna Radom, po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 8 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 19 maja 2025 r. nr SKO 4101/563/2025 w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi M. J. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ odwoławczy) z dnia 19 maja 2025 r. nr SKO 4101/563/2025 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Kłodzko (dalej: Wójt, organ pierwszej instancji) z dnia 26 marca 2025 r. nr OPSGK.RŚPS.4204.100.135.2024 m.in. o przyznaniu zasiłku na remont lub odbudowę budynku gospodarczego w kwocie 40 000 zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący w dniu 2 października 2024 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy społecznej w formie pomocy na remont lub odbudowę budynków gospodarczych przeznaczonych na cele bytowe (do 100 tyś zł) w związku z zalaniem przez powódź do wysokości 1 m budynku gospodarczego skarżącego położonego w O., "ul.[...]". Do wniosku dołączył wykaz utraconych rzeczy i mienia. W dniu 6 grudnia 2024 przeprowadzony został wywiad środowiskowy oraz ocena uszkodzeń budynku gospodarczego spowodowanych powodzią we wrześniu 2024 r. Decyzją z dnia 26 marca 2025 r. - wydaną na podstawie art.art. 2 ust. 1, 18 ust. 1 pkt 4, 39 ust. 1 i 2, 40 ust. 2 i 3, 106 ust.1 oraz 107 ust. 1 i 110 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1283; dalej: u.p.s.), art. 69b ust. 1-7 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r., poz. 1717) oraz "Zasad udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa z części 85 – Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. (dalej: Zasady udzielania pomocy) – Wójt m.in. przyznał zasiłek na remont i odbudowę budynku gospodarczego położonego w wysokości 40 000 zł z przeznaczeniem na remont lub odbudowę budynku gospodarczego lokalu mieszkalnego (pkt 1 sentencji), zobowiązał do potwierdzenia poniesienia wydatków związanych z remontem i wskazał warunki tego zobowiązania (pkt 2 sentencji) oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 4 sentencji). W uzasadnieniu decyzji przywołał brzemiennie art. 40 ust. 2 u.p.s. oraz zatwierdzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "Zasady udzielania pomocy wskazując, że wartość pomocy finansowej do 100 000 zł przyznawana jest w zależności od oszacowanego procentu zniszczeń/uszkodzeń powyżej 5% zniszczeń/uszkodzeń. Ustalił, że skarżący jest właścicielem budynku gospodarczego położonego w O. "ul. [...]". W oparciu o rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu 6 grudnia 2024 r. oraz ocenę uszkodzeń budynku gospodarczego z dnia 6 grudnia 2024 r. spowodowanych powodzią we wrześniu 2024 r.– dokonaną przez Komisję do spraw ustalania szkód i szacowania strat powstałych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęski żywiołowej na terenie Gminy Kłodzko – organ pierwszej instancji wskazał, że wysokość szkód została ustalona na poziomie 40 % uszkodzeń budynku gospodarczego. Na tej podstawie, powołując się na kryteria wynikające z Zasad udzielania pomocy, ustalił kwotę zasiłku w wysokości 40 000 zł. Określił też warunki wykorzystania, przeznaczenia zasiłku i jego rozliczenia, a także uzasadnienie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzję te doręczył skarżącemu w dniu 31 marca 2025 r. W odwołaniu skarżący zakwestionował wysokość przyznanego mu zasiłku celowego na odbudowę budynku gospodarczego. Wyjaśnił, że po rozmowach z firmami zajmującymi się remontami nie ma możliwości przeprowadzenia remontu w sposób wskazany w wytycznych decyzji, tj. wyremontować fundamenty i ściany, które zostały zniszczone w 100%. Trzeba je natomiast wyburzyć i odbudować na nowo. W związku z tym, aby przywrócić budynek do stanu użyteczności oraz spełniania wcześniejszych funkcji trzeba ww. budynek zburzyć i postawić na nowo, co wiąże się ze zmianą oceny uszkodzeń na poziomie 100% i zmienić decyzję na odbudowę budynku gospodarczego w całości. Skarżący stwierdził, że komisja sporządziła rzetelną dokumentację dotyczącą budynku gospodarczego. Jednocześnie poinformował, że oprócz wymienionych wcześnie rzeczy, które przechowywał w tym budynku, hodował w nim też kury nioski (30 sztuk) na własne potrzeby, co mogą potwierdzić sąsiedzi, a skarżący po prostu zapomniał o tym powiedzieć podczas oględzin. Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję Wójta. W uzasadnieniu wskazało, że podstawę prawną decyzji stanowił art. 40 ust. 2 u.p.s. Dokonało następnie jego wykładni akcentując, że decyzja w sprawie ustalenia prawa do zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że spełnienie kryteriów ustawowych - w tym przypadku: poniesienie strat w wyniku klęski żywiołowej - przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy jak i kwestia wysokości tego świadczenia nie oznacza powstania roszczenia. Świadczenie to nie stanowi rekompensaty, nie ma charakteru odszkodowawczego, czy zadośćuczynienia ze strony organów państwa za straty spowodowane klęska żywiołową, lecz ma służyć osobom znajdującym się w szczególnych dla nich sytuacjach, gdy ich podstawowe potrzeby nie mogą zostać zaspokojone przy wykorzystaniu własnych zasobów i możliwości, narażając ich na egzystencję w warunkach nieodpowiadających godności człowieka. W przypadku powodzi pomoc powinna być skierowana do osób zamieszkujących w domach czy lokalach mieszkalnych, które uległy zniszczeniu lub uszkodzeniu i które przez to znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, której nie mogą własnymi silami przezwyciężyć. Po ustaleniu, że pomoc ta jest niezbędna, organ może, lecz nie musi, przyznać zasiłek celowy. Celem zasiłku nie jest zapewnienie świadczeniobiorcy środków na pokrycie w całości wszystkich szkód powstałych w wyniku klęski żywiołowej, ani wszelkich wydatków związanych z remontem czy odbudową uszkodzonej przez powódź nieruchomości. Stanowi jedynie wsparcie dla osób dotkniętych klęską żywiołową i ma im pomóc zabezpieczyć podstawowe, niezbędne potrzeby bytowe. Następnie, organ odwoławczy powołał się na Zasady udzielania pomocy finansowej zastrzegając, że nie należą one do źródeł prawa, i wskazał, że stanowią one narzędzie służące do zobiektywizowania kryteriów przyznawanej pomocy poszczególnym wnioskodawcom. Odwołując się do konkretnych wytycznych zawartych w Zasadach udzielania pomocy finansowej oraz dokonanych w sprawie ustaleń stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo wyliczył kwotę zasiłku celowego. Wskazał, że stwierdzone przez Komisję do spraw szacowania strat, powołaną przez Wójta Gminy Kłodzko, której przewodniczyła osoba o odpowiednich kwalifikacjach (o których mowa w Zasadach udzielania pomocy finansowej) określiła procentowy udział zniszczeń/uszkodzeń elementów budynku skarżącego na poziomie 100% w przypadku fundamentów ze ścianami piwnic oraz na poziomie 100% w przypadku innych elementów, w tym stolarki okiennej i drzwiowej. W oparciu te ustalenia ww. komisja - stosując wzór wskazany w załączniku nr 8 i 8a do Zasad udzielania pomocy finansowej – wyliczyła procentowy stopień zniszczeń/uszkodzeń lokalu gospodarczego na poziomie 40% (0,15x100=0,25x100). Organ odwoławczy ocenił, że wysokość zasiłku została ustalona zgodnie z Zasadami udzielania pomocy, na podstawie oceny uszkodzeń budynku powstałych w wyniku powodzi, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje, tj. mgr inż. P. P. posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń – nr uprawnień [...]/[...]/[...], oraz będącego członkiem P. – nr członkowski [...]/[...]/[...]/[...]. SKO argumentowało, że procentowego oszacowania uszkodzeń/zniszczeń dokonała więc osoba posiadająca odpowiednie wykształcenie i praktykę zawodową, stwierdzoną uprawnieniami budowlanymi, a organ jest związany ocena uszkodzeń budynku spowodowanych powodzią we wrześniu 2024 r., sporządzoną przez ww. komisję. Wskazało, że pomoc udzielana w przypadku klęski żywiołowej nie jest odszkodowaniem, nie odpowiada ściśle wysokości poniesionej szkody. Jest przyznawana jako wsparcie w naprawie uszkodzeń spowodowanych przez powódź w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne, aby zabezpieczyć stronie minimum koniecznych do życia warunków. Nie ma na celu przywrócenia warunków na poziomie sprzed zdarzenia. Na rozstrzygnięcie sprawy – wbrew argumentacji odwołania – nie ma wpływu okoliczność, ze w związku ze zniszczeniem fundamentów należałoby wyburzyć budynek gospodarczy, a następnie odbudować go w całości. Przedmiotowy zasiłek celowy jest przyznawany nie tylko na remont, ale również na koszty rozbiórki zniszczonego budynku, a także na jego odbudowę. W konsekwencji, organ odwoławczy stwierdził, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji Wójta, a granice uznania administracyjnego nie zostały w sprawie przekroczone. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący nie zgodził się z decyzją SKO. Powtórzył argumentację odwołania i wskazał, że nie da się przeprowadzić budynku gospodarczego, który został zniszczony w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., lecz trzeba go wyburzyć i odbudować od nowa. Dlatego oszacowanie uszkodzeń powinno być zmienione z ustalonego poziomu 40% na 100%. Oświadczył, że budynek gospodarczy jest niezbędnie potrzebny jemu i jego rodzinie do prowadzenia gospodarstwa domowego oraz do zaspokajania najpilniejszych potrzeb życiowych, tak jak było do powodzi 14-15 września 2024 r. Zarzucił ponadto, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu dopiero po dwóch miesiącach od jej wydania (15 lipca 2025 r.), co wpływa na możliwość rozliczenia z niej w wyznaczonym terminie do 15 listopada 2025 r. Wskazał też - kwestionując argument decyzji SKO, że zasiłek przyznawany jest również na rozbiórkę budynku - że gdyby skarżącemu zależało na zburzeniu budynku, to poprosiłby o to Wojsko, które w ramach operacji "Fenix" zrobiłoby to bez kosztów ze strony skarżącego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zagadnieniem spornym w sprawie jest przeprowadzona przez komisję powołaną przez Wójta ocena uszkodzeń budynku gospodarczego skarżącego spowodowanych powodzią we wrześniu 2024 r. oraz związana z wynikiem tego oszacowania wysokość przyznanego zasiłku celowego na remont lub odbudowę tego budynku gospodarczego. Jako materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie organy obu instancji przyjęły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1283; dalej: u.p.s.; m.in. art. 39, 40 ust. 1 i 2), art. 69b ust. 1-7 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r., poz. 1717; dalej: ustawa zmieniająca) oraz zatwierdzone w dniu 24 października 2024 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "Zasad udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa z części 85 – Budżety wojewodów, dział 852 – Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. (dalej: Zasady udzielania pomocy finansowej), którymi organy były zobowiązane na podstawie art. 110 ust. 2 u.p.s. W sprawie jest bezsporne, że skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy społecznej w formie pomocy na remont lub odbudowę budynku gospodarczego (do 100 000 zł) położonego w O. przy "ul. [...]", którego jest właścicielem Niespornie też budynek ten został uszkodzony/zniszczony podczas powodzi we wrześniu 2024 r. Bezspornie ponadto ww. nieruchomość jest położona na terenie objętym stanem klęski żywiołowej w gminie miejskiej K. (powiat [...]), co wynika z § 2 pkt 1) lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wykazu gmin, w których są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r., oraz rozwiązań stosowanych na ich terenie (Dz.U. z 2024 r., poz. 1859 ze zm.). Wedle organu odwoławczego warunki przyznania zasiłku należy oceniać na podstawie art. 39 i 40 u.p.s. oraz Zasad udzielania pomocy finansowej. Skarżącemu przysługuje zasiłek celowy w wysokości 40 000 zł z uwagi na poziom procentowego uszkodzenia/zniszczenia budynku gospodarczego ustalonego wskutek oszacowania przeprowadzonego przez komisję powołaną przez Wójta, w której uczestniczyła osoba o kwalifikacjach specjalnych. Skarżący na etapie postępowania administracyjnego nie przedstawił dowodów podważających rzetelność i wiarygodność ustaleń zawartych w Ocenie uszkodzeń budynku spowodowanych powodzią we wrześniu 2024 r. z dnia 6 grudnia 2024 r. Zdaniem skarżącego, oszacowanie uszkodzeń/zniszczeń jego budynku gospodarczego wskutek powodzi we wrześniu 2024 r. jest błędne, ponieważ po konsultacjach z firmami budowlanymi stwierdził, że budynek ten nadaje się wyłącznie do całkowitej odbudowy, a nie do remontu. Remont jest niemożliwy. Procentowy udział zniszczenia budynku gospodarczego powinien więc obecnie zostać ustalony na poziomie 100% a nie 40, jak to ustaliła Komisja do spraw szacowania strat. W konsekwencji wysokość zasiłku celowego powinna odpowiadać 100% zniszczenia budynku, który musi być odbudowany, ponieważ jest niezbędny do zaspokojenia pilnych potrzeb skarżącego i jego rodziny. Zakwestionował też ocenę, ze zasiłek celowy ma służyć również na cele rozbiórki, ponieważ wymaga to urzędowego zezwolenia, a ponadto skarżący mógł skorzystać w tym zakresie z pomocy wojska za darmo. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd w pierwszej kolejności dostrzega, że skarżącemu przyznany został zasiłek celowy w wysokości 40 000 zł na remont lub odbudowę budynku gospodarczego uszkodzonego/zniszczonego wskutek powodzi we wrześniu 2024 r. Ustawa zmieniająca w art. 19 wprowadziła zmiany do ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw dodając m.in. przepis art. 69b. Ustala on podstawę prawną i warunki wypłaty zasiłku celowego na remont, odbudowę, odtworzenie lokalu lub budynku - szczególnego w stosunku do zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, z przeznaczeniem na remont, odbudowę budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego, jest przyznawany osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej tej osoby albo rodziny (ust. 1). Przepis ten wszedł w życie w dniu 26 listopada 2024 r. Na podstawie art. 42 ustawy zmieniającej przepisy art. 69b ustawy zmienianej w art. 19 stosuje się również do wniosków o przyznanie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 69b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 19, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Złożone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy dokumenty i oświadczenia na potrzeby ustalenia dochodu i sytuacji majątkowej nie podlegają rozpoznaniu (ust. 1). W przypadku wniosków, o których mowa w ust. 1, termin, o którym mowa w art. 69b ust. 3 ustawy zmienianej w art. 19, wynosi 3 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (ust. 2). Zgodnie natomiast z art. 40 ust. 2 u.p.s., do którego odsyła art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej, zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Z przywołanych przepisów art. 69b ust. 1 ustawy zmieniającej w związku z art. 40 ust. 2 u.p.s. wynika, że nabycie prawa do zasiłku na remont, odbudowę, odtworzenie budynku gospodarczego, wymaga spełnienia łącznie następujących warunków: 1) uprawnionymi do zasiłku jest rodzina, czyli osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14 u.p.s.) oraz osoba, którą w kontekście tego przepisu jest osoba samotnie gospodarująca, czyli osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe (art. 6 pkt 9 u.p.s.), 2) które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., zatem wymaga wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy powodzią a poniesioną stratą, 3) zasiłek jest przyznawany niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej osoby albo rodziny, przy czym ze względu na treść art. 40 ust. 2 u.p.s. uzależniony jest od wystąpienia niezaspokojonej potrzeby bytowej rodziny lub osoby, 4) zasiłek jest przeznaczony na ściśle określone cele: remont, odbudowa budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego. Jak potwierdzają akta administracyjne sprawy skarżący złożył wniosek o zasiłek na remont budynku gospodarczego (do wysokości 100 000 zł) w dniu 2 października 2024 r., organy obu instancji przepis ten uwzględniły w sprawie. Organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, ze skarżący spełnia warunki przyznania zasiłku celowego określone w art. 69b ustawy zmieniającej oraz art. 39 i art. 40 u.p.s. Zagadnieniem spornym jest po pierwsze rzetelność i wobec tego wiarygodność dowodu przeprowadzonego w sprawie na okoliczność oszacowania zniszczeń/uszkodzeń budynku gospodarczego skarżącego oraz ewentualne skutki błędów w tym oszacowaniu i ich wpływ wysokość przedmiotowego zasiłku celowego. Przeprowadzona w sprawie procedura odpowiada zatwierdzonym przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 24 października 2024 r. Zasadom udzielania pomocy finansowej. Zasady udzielania pomocy finansowej, jak Sąd wskazał, wiążą organy administracyjne nie tylko na podstawie art. 110 ust. 2 u.p.s. i są przez nie stosowane przy udzielaniu tej pomocy w związku ze skutkami powodzi we wrześniu 2024 r. w celu dochowania zasady równego traktowania poszkodowanych, ale także z uwagi na obowiązek właściwego wydatkowania, dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami środków publicznych pochodzących z budżetu państwa oraz ze środków unijnych (por. Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2025/1525 z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie uruchomienia Funduszu Solidarności Unii Europejskiej w celu udzielenia pomocy Austrii, Polsce, Czechom, Słowacji i Mołdawii w związku z powodziami, które miały miejsce we wrześniu 2024 r. oraz Bośni i Hercegowinie w związku z powodziami, które miały miejsce w październiku 2024 r. – Dz.U. UE L 2025/1525 z 23 lipca 2025 r.). Zasady te określają więc jednolitą procedurę i kryteria przyznania zasiłku celowego na remont i odbudowę domu lub lokalu mieszkalnego, które maja zastosowanie do wszystkich poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. Wskazane Zasady udzielania pomocy finansowej służą dochowaniu zasady równego traktowania beneficjentów tej pomocy. Ograniczenie kwoty tej pomocy do 100 000 zł - w stosunku do regulacji ustawowej, która w art. 69b ustawy zmieniającej nie stawia takiej granicy - nie narusza przepisu ustawowego. Uwzględnia możliwości budżetowe państwa, które jest dysponentem środków publicznych przekazywanych gminie na ten cel. Uznanie administracyjne, w ramach którego zapadają decyzję w sprawie zasiłków celowych, wyklucza roszczenie o przyznanie zasiłku w sytuacji spełnienia kryteriów jego przyznania. Z tego powodu, nawet w przypadku, gdy zostaną spełnione wszystkie wymogi (kryteria, warunki, przesłanki), właściwy organ ma gwarantowane ustawowo prawo odmowy przyznania zasiłku lub ograniczenia jego wysokości. Organy prawidłowo zastosowały względem skarżącego procedurę wynikającą z Zasad udzielania pomocy finansowej. Uwzględniły obowiązki wskazane w pkt III "Zasady udzielania pomocy remontowo-budowlanej" i pkt VI "Szacowanie szkód". Wynika z nich, że przyznanie zasiłku poprzedza oszacowanie procentu zniszczeń/uszkodzeń, którego dokonuje osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości albo komisja do spraw szacowania strat powołana przez m.in. wójta, w której bierze udział pracownik organu nadzoru budowlanego wykonujący zadania służbowe (pkt 1). W uzasadnionych przypadkach, w tym stosownie do potrzeb oraz w sposób wykluczający konflikt interesów, zamiast pracownika organu nadzoru budowlanego, o którym mowa w ust. 1, w pracach komisji do spraw szacowania strat może wziąć udział inna osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje, zwłaszcza z uwzględnieniem uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie stosownie do art. 12 ust. 1 w zw. z ust. 2 Prawa budowlanego (pkt 2). Osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości albo komisja do spraw szacowania strat, o której mowa w ust. 1, określa procentowy udział zniszczenia lub uszkodzenia, o którym mowa w załączniku nr 1 lub nr 2 do Zasada udzielania pomocy finansowej (pkt 3). Ocena uszkodzeń budynku, sporządzona przez pracownika organu nadzoru budowlanego, może być wykorzystana przy szacowaniu wysokości szkód w budynku/lokalu mieszkalnym lub budynku gospodarczym, a decyzja odnośnie je wykorzystania należy do podmiotów dokonujących szacowania wysokości szkód, wymienionych w pkt 1. Przedstawione zasady wraz z załącznikami do Zasad udzielania pomocy finansowej spełniają gwarancje równego traktowania poszkodowanych ustalając jednakowe kryteria oceny uszkodzeń/zniszczeń, od których zależy prawo do zasiłku i jego wysokość zapewniając przy tym obiektywny charakter tej oceny poprzez ustanowienie warunku dokonania takiej oceny przez osobę posiadającą uprawnienia zawodowe. Co do zasad udzielania pomocy remontowo-budowlanej (do której należy zasiłek na remont lub odbudowę budynku gospodarczego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi – ust. 1 pkt. 2 lit. b Postanowień ogólnych), to w ust. 2 wskazano, że kwota zasiłku na odbudowę budynku gospodarczego wynosi 100 tyś zł przyznawanego w związku ze szkodami powstałymi w budynkach gospodarczych (niezależnie od liczby zniszczonych lub uszkodzonych budynków gospodarczych). Kwoty pomocy finansowej, przyznawane w zależności od oszacowanego procentu zniszczeń/uszkodzeń (1% zniszczenia+ 1 tys. Zł) określa załączniku nr 2 do Zasad. Z ust. 3 wynika, ze kwoty zasiłków są przyznawane w przypadku oszacowania procentu zniszczeń/uszkodzeń na poziomie co najmniej 5% budynku gospodarczego. Z ust. 7 wynika, że pomoc remontowo-budowlana może być przeznaczona na koszty rozbiórki zniszczonego budynku. Całkowita kwota pomocy remontowo-budowlanej i koszty rozbiórki zniszczonego budynku nie mogą przekroczyć kwoty zasiłku uzależnionej od oszacowanego procentu zniszczeń/uszkodzeń określonej w załączniku nr 2 do Zasad. Z ust. 11 wynika, że kwota udzielonej pomocy na remont/odbudowę budynku gospodarczego nie może przekroczyć wysokości szkód wyrządzonych powodzią w danym budynku gospodarczym. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do Zasad udzielania pomocy finansowej w przypadku oszacowania procentowego udziału zniszczenia/uszkodzenia budynku gospodarczego na poziomie 40% kwota pomocy wynosi do 40 000 zł. Jak potwierdzają akta administracyjne sprawy Komisja ds. szacowania strat powołana na podstawie zarządzenia Wójta Gminy Kłodzko w dniu 6 grudnia 2024 r. przeprowadziła w budynku gospodarczym skarżącego ocenę uszkodzeń. W tym samym czasie przeprowadzony został również wywiad środowiskowy, wymagany Zasadami udzielania pomocy finansowej (pkt III ust. 12). W obu czynnościach skarżący uczestniczył, co sam potwierdził. Z Oceny uszkodzeń budynku spowodowanych powodzią we wrześniu 2024 r. wynikają ustalenia w zakresie konstrukcji ścian nośnych, ścianek działowych, stropów, dachu i jego pokrycia. Wynika też stan zagrożenia: uszkodzenia budynku niezagrażające życiu i zdrowiu. W wstępnej kwalifikacji uszkodzeń/zniszczeń elementu budynku Komisja do spraw oszacowania strat oceniła: 100% uszkodzenie/zniszczenie fundamentów, 100% uszkodzenie/zniszczenie ścian piwnic oraz 100% inne elementy, tj.: węgiel (2 tony), drewno (10m3), stolarka okienna i drzwiowa, ziemniaki, przetwory owocowo-warzywne (60 kg), maszyny, urządzenia, narzędzia. Określiła procentowy udział uszkodzeń/zniszczeń na poziomie 40%. Przeprowadzone przez Komisje ds. szacowania strat wskazane wyliczenie procentowego udziału uszkodzeń/zniszczeń przy przyjętym przez nią oszacowaniu strat uwzględnia metodę i sposób tego wyliczenia wskazane w Zasadach udzielania pomocy finansowej. W tym stanie rzeczy organy obu instancji prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń w sprawie i wysokości przyznanej kwoty zasiłku celowego na pomoc remontowo-budowlaną. Nie doszło też do naruszenia uznania administracyjnego w sprawie. Należy podkreślić, ze decyzje w sprawie przyznania zasiłku celowego podlegają uznaniu administracyjnego, co oznacza – jak Sąd wyżej wskazał – że nawet w przypadku spełnienia warunków przyznania tej pomocy, organ może jej odmówić lub przyznać w innej kwocie ze względu na środki finansowe, którymi dysponuje. W przypadku zasiłków celowych na pomoc remontowo-budowlaną wypłacanych w związku ze stratą wskutek powodzi we wrześniu 2024 r. – gminy rozdysponowują środki publiczne przekazane im przez wojewodów, zatem mają obowiązek ich wydatkowania wedle szczegółowych zasad, zatwierdzonych w Zasadach udzielania pomocy finansowej. Niezasadny jest zarzut skargi dotyczący kwalifikacji budynku gospodarczego skarżącego jako nadającego się do remontu zamiast - nadającego się do odbudowania całości. Skarżący, co trzeba podkreślić, nie kwestionuje rzetelności oceny oszacowania zniszczeń/uszkodzeń budynku gospodarczego skarżącego dokonanej przez Komisję do spraw szacowania strat.. Błędnie jednak przyjmuje, że przyznana mu kwota zasiłku dotyczy wyłącznie remontu budynku, a nie jego odbudowy. Racje maja organy obu instancji, że przyznana decyzja z dnia 26 marca 2025 r. kwota zasiłku na pomoc remontowo-budowlaną obejmuje każdy przypadek wsparcia: remont, odbudowę, rozbiórkę budynku gospodarczego. Kwota zasiłku remontowo-budowlanego nie jest różnicowana w zależności od tego, czy ma służyć remontowi czy odbudowie budynku gospodarczego. Jego wysokość jest uzależniona wyłącznie od poziomu procentowanego udziału uszkodzeń/zniszczeń, który określa wyłącznie Komisja do spraw szacowania strat z udziałem ww. osoby o odpowiednich kwalifikacjach. Taką zasadę przyjęło państwo w celu przejrzystego wydatkowania środków publicznych (budżetu państwa, środków unijnych) i równego traktowania poszkodowanych. Bez znaczenia więc dla wyniku sprawy pozostaje podniesiona przez skarżącego okoliczność, że budynek gospodarczy nie nadaje się do remontu, lecz wymaga odbudowy w całości. Zasiłek celowy na pomoc remontowo-budowlaną służy jeden na oba przypadki. Kwestia doręczenia zaskarżonej decyzji po upływie dwóch miesięcy od jej wydania nie wpływa na wysokość przyznanej kwoty zasiłku. Jak potwierdzają akta administracyjne sprawy odwołanie wpłynęło do SKO w dniu 23 kwietnia 2025 r., a zaskarżona decyzja z (wydana w dniu 19 maja 2025 r.) została wyekspediowana do skarżącego w dniu 15 lipca 2025 r. Naganne jest, by w sytuacji gdy decyzja została wydana w dniu 19 maja 2025 r. dopiero po blisko 2 miesiącach organ dokonywał jej wysyłki do strony. Jednak skarżący nie kwestionował wyznaczonego terminu rozliczenia pomocy, potwierdzenia jej wydatkowania w celu, na który została mu przyznana. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.) Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ administracji publicznej powinno być zakończone po zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla danej sprawy, których zakres określają przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Z kolei w uzasadnieniu decyzji organ powinien m.in. wskazać dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.). Przekazane Sądowi akta administracyjne sprawy potwierdzają dochowanie ww. zasad postępowania administracyjnego i pozwalają na zweryfikowanie poprawności ustaleń w sprawie. Organy obu instancji nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego przy rozpatrzeniu sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – na podstawie art.151 p.p.s.a. – oddalił skargę w całości. Sprawa – na wniosek organu, któremu skarżący się nie sprzeciwił - została rozpoznana w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2) w zw. z art. 120 p.p.s.a.