IV SA/Wr 494/15

PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-02-29

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że jej dochody (renta socjalna) nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że jej dochody (renta socjalna) nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny. W przypadku spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co czyni postępowanie w przedmiocie zwolnienia od tych kosztów bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
M. B. złożył skargę na decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. w przedmiocie przyznania zasiłku stałego. Skarga została odrzucona z powodu niewyczerpania trybu administracyjnego. Następnie skarżący złożył skargę kasacyjną oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (ustanowienie adwokata i zwolnienie z kosztów sądowych). Postanowieniem referendarza umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe, a zarządzeniem pozostawiono bez rozpoznania wniosek o ustanowienie adwokata z powodu niezłożenia wniosku na urzędowym formularzu. Skarżący wniósł sprzeciw, dołączając wypełniony formularz PPF i wykazując niskie dochody z renty socjalnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego postanawia I. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 22 czerwca 2015 r. M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego. Postanowieniem z dnia 29 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę w związku z niewyczerpaniem trybu administracyjnego zaskarżenia decyzji. Pismem z dnia 2 listopada 2015 r. skarżący złoży osobiście skargę kasacyjna na postanowienie odrzucające skargę oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie z kosztów sądowych. Pismem z dnia 9 listopada 2015 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przesłał skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w celu jego wypełnienia, podpisania i złożenia w terminie 7 dni w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu umorzyła postepowanie o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Niniejsza sprawa należy do wyżej wymienionej kategorii spraw. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzono jako bezprzedmiotowe. Zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2016 r. referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pozostawiła bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca, pomimo wezwania Sądu, nie złożył wniosku na urzędowym formularzu PPF. W sprzeciwie od postanowienia i zarządzenia M.B. wskazał, że ze względu na stan zdrowia przebywa cały czas w domu, a listonosz nie doręczył mu postanowienia, ani nie pozostawił mu skrzynce pocztowej awiza. Do sprzeciwu dołączył formularz wypełniony PPF. Wskazał, że utrzymuje się z renty socjalnej wynoszącej 604 zł oraz że nie ma nie ma żadnych innych dochodów. Miesięczne wydatki są opłacane przez niego to mieszkanie – 200 zł, energia – 43,85 zł, gaz – 32,17 zł, wodę i ścieki – 8,36 zł, opał na zimę - 800 zł, alimenty 400 zł, środki czystości 35 zł, leki 30,50 zł oraz TV – 26 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Niniejsza sprawa należy do wymienionej kategorii spraw. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. umorzyć jako bezprzedmiotowe. Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata wskazać należy, że z treści art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że ustanowienie adwokata lub radcy prawnego na wniosek strony obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Natomiast art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wykazał, że jest osobą niepełnosprawną posiadającą stopień niepełnosprawności umiarkowany i z tego tytułu otrzymuje rentę socjalną w wysokości 604 zł. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu przewyższają jego dochody. Reasumując, wskazana przez skarżącego sytuacja nie daje podstaw do uznania, że może on pokryć koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika. Wydatki te są dla skarżącego wydatkami znacznymi, nawet przy braku innych obciążeń. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy Sąd powinien ocenić go z uwzględnieniem kryteriów i przesłanek przewidzianych w p.p.s.a., a zatem rozważyć zakres realnej możliwości poniesienia przez niego kosztów postępowania ( zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2006 r., sygn. akt I OZ 1339/06). Mając na uwadze wysokość dochodów skarżącego przyjąć należy, iż skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło