IV SA/Wr 497/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy od załatwienia sprawy postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., działając na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. w związku z art. 27 § 1 k.p.a., odmówił wyłączenia członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. od załatwienia sprawy wszczętej wnioskiem Z. R. z dnia 7 maja 2013 r. Powyższe postanowienie zawierało pouczenie, że jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. Pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. Z. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na wskazane wyżej postanowienie. W odpowiedzi na skargę Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że zakwestionowane postanowienie w świetle brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 2 oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) dalej p.p.s.a. , sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, orzekając w sprawach skarg między innymi na: postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Podstawową przesłanką warunkującą możliwość zaskarżenia postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym do sądu administracyjnego jest to, czy służy na nie zażalenie, chyba że postanowienie kończy postępowanie lub rozstrzyga sprawę co do istoty. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie przysługuje na postanowienie tylko w przypadkach wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Tym samym, katalog postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego, wydanych w postępowaniu prowadzonym - jak w tej sprawie - na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jest zamknięty. Ocena możliwości merytorycznego rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez sąd administracyjny wymaga przeanalizowania, czy zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego na postanowienie w przedmiocie wyłączenia organu lub pracownika organu przysługuje zażalenie, ewentualnie czy kończy ono postępowanie w danej instancji lub rozstrzyga sprawę co do istoty. Innymi słowy, czy jest to postanowienie, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 lub 3 p.p.s.a., bowiem tylko na takie postanowienia przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Regulacja dotycząca wyłączenia członka organu kolegialnego zawarta jest w art. 27 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1 k.p.a.. O wyłączeniu tego członka w przypadkach określonych w art. 24 § 3 k.p.a. postanawia przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony, członka organu kolegialnego albo z urzędu. Przepis art. 24 § 3 k.p.a. stanowiący formalno-prawną podstawę zaskarżonego postanowienia przewiduje , że bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że wyłączenie pracownika lub odmowa jego wyłączenia od udziału w postępowaniu administracyjnym w określonej sprawie na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. powinno nastąpić w formie postanowienia. Brak takiego postanowienia, a w szczególności odmowa wyłączenia pracownika może stanowić o wadliwości postępowania, wadliwość postępowania zaś powoduje istotną wadliwość decyzji w nim wydanej. Na postanowienie w tym przedmiocie nie przysługuje zażalenie (art. 141 § 1 k.p.a.), jednakże strona może kwestionować postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika w postępowaniu odwoławczym od decyzji wydanej w sprawie, o czym stanowi art. 142 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 1990 r., sygn. akt SA/Po 1555/89, ONSA 1990 nr 2-3, poz. 44). Powyższe uwagi należy odnosić również do członków organu kolegialnego. Niewątpliwie zaskarżone postanowienie nie jest postanowieniem kończącym postępowanie ani rozstrzygającym sprawę co do istoty, gdyż określony w nim przedmiot świadczy o jego incydentalnym charakterze. W sytuacji zatem, gdy na postanowienie o odmowie wyłączenia organu, pracownika organu lub członka organu kolegialnego nie przysługuje zażalenie i nie jest ono postanowieniem kończącym postępowanie ani rozstrzygającym sprawę co do istoty, nie spełnia ono wymogów z art. 3 § 2 pkt 2 lub 3 p.p.s.a. W konsekwencji skarga na tego rodzaju postanowienia do sądu administracyjnego nie przysługuje. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.