IV SA/Wr 499/04

Dnia 24 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Bogumiła Skrzypczak Protokolant: po rozpoznaniu w dniu 24 października 2004 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. D. na orzeczenie rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia 19 czerwca 2004 roku Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej; 1. u c h y l a zaskarżone orzeczenie; 2. n i e orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Uzasadnienie. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia 5 maja 2004 roku (Nr [...]) rozpoznała u M. D. przewlekłą chorobę wrzodową dwunastnicy, wymienioną w § 43 pkt. załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony narodowej z dnia 10 czerwca 1992 roku w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 57 poz. 278 ze zm.). W związku z tym Komisja zaliczyła M. D. do grupy II, jako niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju z kategorią zdrowia "D". M. D. odwołał się od tej decyzji i zarzucił, że Komisja bezzasadnie uznała go za niezdolnego do służby wojskowej, gdyż nie wskazała na jakiej podstawie rozpoznała u niego przewlekła chorobę dwunastnicy. Zarzucił też, że od pięciu lat nie występują u niego żadne dolegliwości, ani też objawy wskazujące na taką chorobę. Skarżący oświadczył także, że jest w stanie przedstawić dowody skutecznego wyleczenie choroby istniejącej 5 lat wcześniej. Wskazał też, że jest gotów poddać się badaniu gastroskopowemu w celu stwierdzenia faktycznego stanu zdrowia. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia 19 czerwca 2004 roku (Nr [...]) utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że z posiadanej dokumentacji medycznej wynika, że u skarżącego rozpoznano wiele lat wcześniej schorzenia ze strony układu pokarmowego zakwalifikowane zgodnie z § 43 pkt. 1 i § 43 pkt. 4 załącznika nr 1 do cytowanego rozporządzenia. W toku niniejszego postępowania M. D. nie wyraził zgody na badania gastroskopowe i rentgenowskie przewodu pokarmowego, w tej sytuacji organ I instancji dokonał rozpoznania stanu zdrowia w oparciu o posiadaną dokumentację medyczną. Pomimo wniesienia odwołania M. D. nie przedstawił żadnej innej dokumentacji lekarskiej. Orzeczenie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze M. D. zaprzeczył, aby odmówił poddaniu się określonym badaniom przed Terenową Wojskową Komisja Lekarska zarzucając, że został wprowadzony w błąd przez członków Komisji, co do potrzeby przeprowadzenia badań, gdyż poinformowano go, że osoby z chorobą wrzodową w okresie remisji i tak kwalifikowane są do kategorii A zdrowia. Te okoliczności zdaniem skarżącego zadecydowały o podpisaniu oświadczenia o braku zgody na przeprowadzenie badań przewodu pokarmowego. Skarżący zarzucił także, że pytał członków Komisji o to, czy powinien przedstawić wyniki zakończonego leczenia lecz uzyskał odpowiedź, że jest to zbędne. Skarżący ponownie wskazał, że przebył chorobę wrzodową w przeszłości lecz obecnie jest całkowicie wyleczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organy administracyjne naruszyły przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy. W szczególności bowiem komisje lekarskie obydwu instancji nie ustaliły wyczerpująco stanu faktycznego sprawy, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa. Przede wszystkim należy stwierdzić, że wbrew treści uzasadnienia orzeczenia organu odwoławczego, w aktach sprawy nie istnieje żadna dokumentacja lekarska, która pozwoliłaby na przyjęcie, że u skarżącego występuje przewlekła choroba wrzodowa. W związku z tym uzasadnienie orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nie odpowiada rzeczywistemu stanowi niniejszej sprawy. Takie uzasadnienie jest sprzeczne z regulacją zawartą w art. 107 § 3 kpa. Z akt sprawy wynika jedynie to, że skarżący nie wyraził zgody na badania gastroskopowe i rentgenowskie przewodu pokarmowego, a także, iż wydane zostało w przeszłości orzeczenie rejonowej Komisji Lekarskiej w O. z dnia 4 maja 2000 roku. Ta ostatnio okoliczność wynika jedynie z treści skierowania z dnia 28 kwietnia 2004 roku w celu ustalenia kategorii zdolności do służby wojskowej. W aktach sprawy nie znajduje się jednak orzeczenie Komisji Lekarskiej z dnia 4 maja 2000 roku. W związku z tym, wobec braku badań przewodu pokarmowego w tym postępowaniu i braku orzeczenia z dnia 4 maja 2000 roku, w sprawie nie istnieją przesłanki do wydania jakiekolwiek orzeczenia o chorobach przewodu pokarmowego u skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa jednak, że w odwołaniu od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej skarżący oferował możliwość przedstawienia dokumentacji z zakończonego leczenia, a także poddania się odpowiednim badaniom. Organ odwoławczy nie mógł więc powoływać się na brak zgody na przeprowadzenie wymaganych badań lekarskich, W związku z cofnięciem przez skarżącego oświadczenia o nie wyrażeniu zgody na takie badania, organ odwoławczy był zobowiązany takie badania przeprowadzić i na ich podstawie wydać stosowne orzeczenie. Należy bowiem podkreślić, że zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania na organach administracyjnych ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy. Organ zatem jest zobowiązany wykorzystywać wszelkie możliwości prawne wykonania ciążącego na nim obowiązku. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje, że organ odwoławczy, stosownie do treści art. 138 jest zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy w całości, co oznacza, że jest także zobowiązany do przeprowadzenia takich dowodów, które są niezbędne w sprawie. Uchylenie decyzji organu I instancji jest możliwe tylko wyjątkowo (art. 38 § 2 Kpa) i tylko wtedy, gdy zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części. Taka regulacja prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy co do zasady samodzielnie rozpoznaje sprawę ponownie i samodzielnie ustala stan faktyczny, poza wyjątkami wskazanymi w art. 38 § 2 Kpa. Stąd też na organie odwoławczym ciążył obowiązek skierowania skarżącego na odpowiednie badania i na tej podstawie ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy. Niezależne od powyższego z treści odwołania wynika, że skarżący oferował ewentualne dowody z zakończonego leczenia choroby wrzodowej. Skarżący wprawdzie dowodów tych nie załączył do odwołania, jednakże okoliczność ta nie zwalniała organu od wezwania skarżącego do faktycznego załączenia do akt posiadanych dowodów z leczenia. Organ obowiązku tego nie wykonał, zasadny jest zatem pogląd, że w ten sposób naruszył art. 7 i 77 § 1 kpa, a także, iż uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w związku z tym stwierdza, że organy administracyjne naruszyły przepisy o postępowaniu administracyjnym w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Zgodnie więc z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 152 cyt. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W tej jednak sprawie nie zachodziła potrzeba orzeczenia w tym przedmiocie, gdyż orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nie posiada takich cech, które pozwalają jego wykonanie. Stąd też orzeczenie w tym przedmiocie było zbędne. Nie zachodziła tez potrzeba rozstrzygania o poniesionych przez skarżącego kosztach sądowych, gdyż korzystał on z ustawowego zwolnienia od kosztów i nie ponosi żadnych wydatków. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.