IV SA/Wr 499/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Marii Walkiewicz sprawy ze skargi F. S. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; III. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W.na rzecz skarżącego F. S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. działając na podstawie ogólnie powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby oraz trybie postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595) wydała w miejscu uchylonego przez RWKL we W. orzeczenia z dnia [...], orzeczenie z dnia [...] nr [...]. Stwierdziła w nim, że po przeprowadzeniu badań lekarskich rozpoznała u F. S. : - ubytek w przegrodzie między przedsionkowej typu FPO lewo - prawy zakwalifikowany do leczenia operacyjnego - §38 pkt 8 (w zast.) -żylaki kończyny dolnej - §79 pkt 1, -trądzik pospolity nieupośledzający sprawność ustroju - § 2 pkt 1, - znamiona barwnikowe tułowia §82 pkt 1, - blizny pourazowe w okolicy kolan i podudzi nieupośledzające sprawność ustroju §3 pkt 1, W związku z powyższym stwierdziła czasową niezdolność do czynnej służy wojskowej na okres 12 miesięcy – Kategorię B. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że ustalone na podstawie wykonanych badań rozpoznania powodują czasową niezdolność do czynnej służby wojskowej. Odwołanie od powyższego orzeczenia z wnioskiem o jego uchylenie wniósł F.S. Swój wniosek motywował tym, że po dacie wydania zaskarżonego orzeczenia, w dniu 18 lipca 2009r. poddał się zabiegowi przezskórnego zamknięcia doraźnego otworu owalnego. Zabieg ten był mało inwazyjny i nie należy do zabiegów kardiochirurgicznych na otwartym sercu, "dlatego po zabiegu nie jest wymagana długa rekonwalescencja oraz rehabilitacja". Dodał, że wobec ujawnienia nowych okoliczności na etapie postępowania odwoławczego prosi o ich uwzględnienie przy merytorycznym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy co do jej istoty oraz skierowanie go na badania lekarskie w celu wydania orzeczenia lekarskiego. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem nr [...] z dnia [...], utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Jako podstawę prawną wydanego orzeczenia wskazano art. 127§1, art. 138§1 pkt 1 K.p.a., w związku z §3 ust. 7, §4 ust. 8 , §9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia Wojskowych Komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 oraz § 22 ust. 1 i 2, §23 ust. 1 i 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich o tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.) . W uzasadnieniu Wojskowa Komisja wskazała, że nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i dlatego utrzymała je w mocy. Podano, iż ze zgromadzonych dokumentów wynika, że organ I instancji prawidłowo ustalił rodzaj i stopień nasilenia wszystkich schorzeń wymienionych w pkt 9 zaskarżonego orzeczenia opierając się o zgromadzoną dokumentację medyczną oraz wyniki przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych TWKL we W. badań lekarskich specjalistycznych a także obrazowych i laboratoryjnych badań dodatkowych a ich kwalifikacji orzeczniczej dokonał adekwatnie do tych ustaleń zgodnie z przepisami rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004r. Odnośnie zaś orzeczonej kategoriami zdolności do czynnej służby wojskowej stwierdzono, iż schorzenie – ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej typu PFO lewo – prawy, zakwalifikowany do leczenia operacyjnego, został prawidłowo zakwalifikowany w zastosowaniu na podstawie §10 ust. 3 rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004r. wg §38 pkt 8 zał. Nr 2 do powyższego rozporządzenia, co w oparciu o art. 30 a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tj. z 2004r. Dz. U. Nr 241, poz. 2416) upoważniało organ I instancji do orzeczenia w Gr 5 osób badanych, czasowej niezdolności orzekanego do czynnej służby wojskowej - Kategoria "B" .Dodano też, że zabieg, o którym skarżący mówi w odwołaniu, miał miejsce po wydaniu orzeczenia przez organ I instancji, co zatem idzie w dniu wydania orzeczenia nie posiadał on informacji o przebytym zabiegu i jego efektach, a aktualnie zdaniem organu II instancji odwołujący się wymaga rekonwalescencji po przebytym zabiegu, co uzasadnia w ocenie wojskowej komisji lekarskiej II instancji orzeczenie Kategorii "B"- czasowo niezdolny do czynnej służy wojskowej na okres 12 miesięcy. Skargę na powyższe orzeczenie złożył F. S. i wniósł o jego uchylenie. Wskazał, że nigdy nie uskarżał się na swój stan zdrowia, a lekarze specjaliści uważają otwarty otwór owalny w sercu jako pozostałość po życiu płodowym a nie wadę serca. Z zaświadczenia szpitala, w którym wykonano zabieg wynika, że przebyty zabieg o charakterze interwencji przezskórnej nie jest zabiegiem chirurgicznym. W zaświadczeniu stwierdza się, że nie wymaga rehabilitacji i rekonwalescencji. Co zatem idzie, ustalenia dokonane przez organ II instancji dotyczące zabiegu kardiochirurgicznego a także dotyczące rekonwalescencji, a tym samy przyznanie Kategorii "B" nie jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Błędne przyjęcie organu II instancji co do charakteru wykonanego zabiegu rzutuje na niewłaściwą ocenę okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, co w ujemny sposób odbiło się na treści zaskarżonego orzeczenia. Tym samym uważa, że orzeczenie zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych i dlatego wnosi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swoje stanowisko przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Prokurator, który przystąpił do sprawy wniósł o uchylenie orzeczeń obu instancji i zrzucił między innymi naruszenie art. 77 K.p.a. w związku z treścią szczegółowych objaśnień zawartych do §38 rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej wskazanych. Zgodnie z art. 1§1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej i kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne - art. 3§1 w związku z art. 3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a. Wykonując zadania wynikające ze wskazanych wyżej przepisów Sąd zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną a rozstrzyga w granicach danej sprawy. Sąd w całości uznał za trafne wnioski i zarzuty przedstawione przez Prokuratora dotyczące zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr 2 – wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), zwanego w dalszej części tego uzasadnienia rozporządzeniem. Według §14 tego rozporządzenia orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w §6. Z przepisu §17 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia wynika, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z którego wynika, że powinno ono zawierać uzasadnienie. Przepis art. 107 §3 K.p.a. zaś stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 K.p.a. (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 K.p.a. (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 §1 kpa). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżone orzeczenie jak i orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z cytowanych przepisów wynika, że uzasadnienie orzeczenia jest integralną jego częścią, której podstawowym zadaniem jest wyjaśnienie powodów danego rozstrzygnięcia. Organy orzekające obu instancji co wynika z uzasadnienia obu orzeczeń nie spełniły tych wymogów. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym. To musi powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych oraz sądów o to, by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonującymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwość naruszeń praw obywatelskich w tej sferze (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, OSNP 1995, nr 7, poz. 82, wyrok NSA z dnia 2 października 1998r. - III SA 7225/98, niepubl.). Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, która w rozpoznaniu stwierdziła między innymi ubytek w przegrodzie między przedsionkowej typu PFO lewo-prawy zakwalifikowany do leczenie operacyjnego. To rozpoznanie dało podstawę do przyznania Kategorii "B" – czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy. Jako podstawę prawną wskazano § 38 pkt 8 (w zast.) załącznika Nr 2 do rozporządzenia. Oznaczoną kategorię przyjęto w oparciu o art. 30 a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku Obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tj. z 2004r. Dz. U. Nr 241, poz. 2416). Jednakże orzekając o uznanej niezdolności do służby wojskowej w szczególności organ II instancji nie wypowiedział się – do czego zobowiązywał go podany art. 107§3 K.p.a., do zawartego w karcie informacyjnej z dnia 20 lipca 2009r. stwierdzenia, że nie ma przeciwwskazania do odbywania zawodowej i czynnej służby wojskowej. Jednym z zarzutów odwołania było twierdzenie skarżącego, iż nie wymaga rehabilitacji i rekonwalescencji oraz to, że się czuje dobrze. Organ nie ustosunkował się do przedstawionego dowodu, a także twierdzeń strony. Wreszcie w objaśnieniach do §38 zał. Nr 2 rozporządzenia wskazano co do pkt 8 i 10 (w niniejszej sprawie w rozpoznaniu podano pkt 8§ 38), że wrodzone wady serca leczone operacyjnie, jeżeli zostały przywrócone prawidłowe stosunki anatomiczne należy kwalifikować według pkt 9. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że zainteresowany był leczony operacyjnie. Zatem do obowiązków organów (szczególnie II instancji) należało przeprowadzenie badania w oparciu, o które można ustalić czy zostały przywrócone prawidłowe stosunki anatomiczne. Od wyników badań, jak wskazano, zależy kwalifikacja rozpoznania i możliwości odbywania służby. Niewątpliwie wymienione wyżej zaniechania uzasadniają zarzut naruszenia wymienionego wyżej art. 7 i art. 77 K.p.a. a w konsekwencji również art. 80 K.p.a. i 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu wskazane uchybienia mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy i winny być wyeliminowane. W związku z tym na podstawie art. 145 §1 pkt lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) zaskarżona decyzja, jak i decyzja ja poprzedzająca podlegały uchyleniu. J.T. 25.03.10r.