IV SA/Wr 499/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 16 lipca 2025 r. nr SKO.PS/41/148/25 w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości. W dniu 19 września 2024 r. A. J. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Jeleniej Górze wniosek o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w związku z zalaniem mieszkania przy "ul. [...]" w J. w wyniku powodzi. Wnioskodawca podał we wniosku i załączonym oświadczeniu, że zniszczeniu uległy podłogi, tynki, meble, ubrania, sprzęt AGD, piec c.o., artykuły spożywcze. Wskazał, że prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe, małżonka nie pracuje, a sytuacja majątkowa nie pozwala we własnym zakresie przezwyciężyć zaistniałej sytuacji. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jeleniej Górze z upoważnienia Prezydenta Miasta Jeleniej Góry decyzją z dnia 18 października 2024 r. nr MOPS/DŚ/DB/4056/17429-007331/2024 przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy w wysokości 8.000 zł w związku ze stratami poniesionymi w gospodarstwie domowym w wyniku klęski żywiołowej. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że na podstawie protokołu komisji szacującej straty oraz rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że strona prowadzi w mieszkaniu przy "ul. [...]" w J. dwuosobowe gospodarstwo domowe. W wyniku powodzi zalany został lokal mieszkalny do wysokości 30 cm oraz piwnica do wysokości 180 cm, a zniszczeniu uległy podłogi, tynki, meble, łóżka, sprzęt AGD i RTV, odzież, bielizna pościelowa, żywność, leki, piec c.o., urządzenia elektryczne i wodno – kanalizacyjne. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2025 r. nr DPŚI.405.34.2025.AB Zastępca Dyrektora MOPS na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia 18 października 2024 r. w sprawie przyznania zasiłku celowego w wysokości 8.000 zł. Organ wyjaśnił, że strona w dniu 3 grudnia 2024 r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy w wysokości do 200.000 zł na odbudowę lokalu mieszkalnego. Następnie w dniu 29 stycznia 2025 r. wnioskodawca złożył oświadczenie, że od dnia 1 listopada 2022 r. do dnia 15 września 2024 r. mieszkanie przy "ul. [...]" w J., stanowiące własność jego matki, było wynajmowane rodzinie O. H. W dniu powodzi rodzina ta wyprowadziła się. Natomiast wnioskodawca wraz z żoną Y. J. mieszka i prowadzi gospodarstwo domowe w Ł. przy "ul. [...]". W związku z powyższym postępowanie w sprawie przyznania zasiłku celowego w wysokości 8.000 zł należało wznowić. Decyzją z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr MOPS/DŚ/JJ/405/6/17429-000303-000303/2025 Zastępca Dyrektora MOPS, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Jeleniej Góry uchylił w całości decyzję z dnia 18 października 2024 r. o przyznaniu stronie zasiłku celowego w wysokości 8.000 zł w związku ze stratami w gospodarstwie domowym spowodowanymi klęska żywiołową i odmówił przyznania stronie prawa do zasiłku celowego w wysokości 8.000 zł. Organ wyjaśnił, że pierwotnie ustalono, iż wnioskodawca według jego oświadczenia prowadził w dniu powodzi dwuosobowe gospodarstwo domowe w mieszkaniu przy "ul. [...]" w J. Następnie ustalono, że właścicielką mieszkania jest matka strony J. J., która długotrwale przebywa poza granicami RP. Zainteresowany posiada upoważnienie do zarządzania tym lokalem. Zdaniem organu, zainteresowany świadomie wprowadził MOPS w błąd podając, że w czasie powodzi mieszkał w tym lokalu i prowadził tam dwuosobowe gospodarstwo domowe. Ustalono również, że mieszkanie wynajmowane było przez O. H., a jej rodzina opuściła ten lokal w dniu powodzi. Natomiast zainteresowany wraz z żoną mieszkał w czasie powodzi w lokalu przy "ul. [...]" w Ł. Fakty te zainteresowany potwierdził w oświadczeniu z dnia 24 stycznia 2025 r. Z uwagi na podanie przez wnioskodawcę nieprawdziwych danych dotyczących miejsca prowadzenia gospodarstwa domowego postanowiono wznowić postępowanie. Skoro zainteresowany nie prowadził w dniu powodzi gospodarstwa domowego w lokalu przy "ul. [...]", należało odmówić przyznania zasiłku celowego. W odwołaniu strona wniosła o zmianę decyzji przez odmowę uchylenia decyzji z dnia 18 października 2024 r., ewentualnie o przyznanie stronie prawa do zasiłku celowego w wysokości 8.000 zł lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Według strony brak jest w decyzji wywodu prawnego, uzasadniającego konieczność uchylenia poprzedniej decyzji. Organ nie wykazał, aby opisana w uzasadnieniu decyzji okoliczność była istotna dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Za uchyleniem decyzji nie przemawia okoliczność nieprowadzenia w zalanym mieszkaniu gospodarstwa domowego przez wnioskodawcę. Poza tym członkowie komisji nie pytali strony, na jakie cele wykorzystywane jest mieszkanie, a wnioskodawca nie był zobowiązany do składania jakichkolwiek oświadczeń w tym przedmiocie. Z treści przepisów nie wynika, aby przesłanką do przyznania pomocy było prowadzenie gospodarstwa domowego w zalanej nieruchomości. Spełniona została natomiast przesłanka do przyznania zasiłku, tj. poniesienie straty w wyniku klęski żywiołowej. Wskazywane przez organ Zasady przyznawania pomocy są jedynie zbiorem uregulowań wspomagających proces wydawania decyzji. Ponadto w dniu powodzi najemca zajmował mieszkanie przy "ul. [...]", zatem w tym dniu w mieszkaniu było prowadzone gospodarstwo domowe. Zasady przyznawania pomocy nie precyzują, która rodzina może złożyć wniosek o pomoc, czy rodzina najemcy czy rodzina właściciela. Podobnie nie precyzuje się, gdzie gospodarstwo domowe ma być prowadzone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze decyzją z dnia 16 lipca 2025 r. nr SKO.PS/41/148/25 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem SKO, w sprawie niewątpliwie wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania, wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Tymi nowymi okolicznościami jest fakt, iż w dniu zalania mieszkania przy "ul. [...]" wnioskodawca nie prowadził w tym lokalu gospodarstwa domowego, bowiem prowadził gospodarstwo domowe wraz z żoną w Ł. przy "ul. [...]", zaś zalany lokal zajmowała w dniu zdarzenia najemca O. H. Okoliczności te nie były znane organowi, bowiem wnioskodawca we wniosku i innych oświadczeniach jako miejsce zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego wskazywał zalany lokal przy "ul. [...]". Okoliczności te zostały ujawnione dopiero w trakcie rozpatrywania wniosku strony o przyznanie kolejnego zasiłku na remont lokalu mieszkalnego. Kolegium przypomniało, że celem pomocy społecznej jest wspieranie osób w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb. W Zasadach przyznawania pomocy wskazano, że zasiłek celowy na pomoc doraźną przyznawany jest rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym prowadzącym w dniu wystąpienia powodzi gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym na terenie obszaru dotkniętego powodzią. Natomiast szkody powstałe w lokalu przy "ul. [...]" nie pozbawiły wnioskodawcy możliwości funkcjonowania we własnym lokalu mieszkalnym, jak i zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych. Niewątpliwie pomoc w postaci zasiłku celowego powinna trafić do konkretnych osób, które w wyniku powodzi nie mogą zaspokoić niezbędnych potrzeb bytowych. Zasady przyznawania pomocy wiążą gminę na podstawie art. 110 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i winny być respektowane przez gminę przy wypłacie na podstawie art. 40 ust. 2 tej ustawy zasiłków celowych ze środków finansowych przekazanych gminie z budżetu państwa na ten cel. Organ pomocy winien uwzględnić przeznaczenie środków publicznych określone w wytycznych organu rządowego, który przekazuje środki finansowe na realizację zadania zleconego, co określa jednocześnie możliwości finansowe organu pomocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie: - art. 7, art. 8 § 1, art. 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez pominięcie, że to na organie pierwszej instancji spoczywał obowiązek poprawnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego odnośnie przesłanek przyznania prawa do zasiłku celowego w wysokości 8.000 zł, - art. 107 § 3 k.p.a. przez brak należytego uzasadnienia przyczyny zaliczenia w poczet przesłanek przyznania prawa do zasiłku celowego miejsca prowadzenia przez stronę gospodarstwa domowego, - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 16 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że miejsce prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa domowego było istotną nową okolicznością faktyczną, - art. 6 w związku z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. przez niewskazanie przez organ pierwszej instancji właściwej podstawy prawnej decyzji, tj. art. 69a ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1473), - art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 40 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przez uznanie, że w realiach sprawy nie zostały spełnione przesłanki przyznania prawa do zasiłku celowego, - art. 69a ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw przez jego niezastosowanie, - art. 87 Konstytucji RP przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Zasady udzielania pomocy finansowej modyfikują ustawowe przesłanki przyznania prawa do zasiłku celowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że nigdy nie kwestionował, iż mieszka w Ł. przy "ul. [...]". Skoro jednak przedmiotem wniosku było świadczenie związane z lokalem przy "ul. [...]" w J., to taki adres skarżący podawał. Gdyby organ pierwszej instancji poprawnie przeprowadził postępowanie dowodowe, to byłyby mu znane domniemane "nowe okoliczności faktyczne". Organy w sposób dowolny przyjmują, że Zasady przyznawania pomocy mogły uzupełniać ustawowe przesłanki przyznawania świadczeń. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie wznowienie postępowania z urzędu w sprawie zasiłku celowego w wysokości 8.000 zł nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych judykatura rozumie obiektywnie istniejące elementy rzeczywistości, zdarzenia faktyczne (niezależne od treści przepisów), które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu. Nowy dowód zaś to taki, za którego pośrednictwem można wykazać istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Ten nowy dowód może prowadzić zarówno do ustalenia nowych okoliczności faktycznych, jak i zmiany oceny stanu faktycznego sprawy. Za nowy dowód lub okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i faktów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego. Organ wznawia postępowanie zakończone ostateczną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w przypadku łącznego wystąpienia trzech warunków. Po pierwsze, muszą się pojawić (wyjść na jaw) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały już w chwili wydania decyzji. Po drugie, powinny być one istotne dla sprawy (związane z regulacją materialnoprawną). Po trzecie, nie mogły być one znane organowi, który wydał decyzję. Nowy dowód w sprawie ma tylko o tyle znaczenie dla wznowienia postępowania, o ile za jego pośrednictwem można wykazać istotne dla sprawy okoliczności. Warunkiem koniecznym zastosowania analizowanej podstawy wznowienia jest, aby owe fakty lub dowody realnie istniały już w czasie wydawania decyzji ostatecznej. Dopiero bowiem w takim przypadku będzie można przyjąć wadliwość postępowania poprzedzającego wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej. Spełnienie łącznie tych trzech warunków daje podstawy do stwierdzenia, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją zostało dotknięte istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego co do ustalenia stanu faktycznego, uzasadniając ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy. Co istotne, przyczyną wznowienia postępowania mogą być tylko okoliczności faktyczne i dowody "nieznane organowi, który wydał decyzję". Nie ma przy tym znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji, przy czym nie były znane organowi, który wydał decyzję. W rozpatrywanej sprawie organ wznowił postępowanie ze względu na wystąpienie nowej okoliczności faktycznej, czyli nieprowadzenie gospodarstwa domowego przez skarżącego w lokalu mieszkalnym, który uległ zalaniu. Okoliczność ta istniała w chwili wydania decyzji, ponieważ stosownie do pisemnego oświadczenia skarżącego z dnia 24 stycznia 2025 r. lokal mieszkalny był wynajmowany do dnia powodzi, czyli do 15 września 2024 r. rodzinie O. H. W dniu powodzi rodzina ta wyprowadziła się. Skarżący wyjaśnił, że w dniu powodzi nie mieszkał przy "ul.[...]" w J., tylko w Ł. przy "ul. [...]". Okoliczność ta nie była też znana organowi, który wydał decyzję. Okoliczność ta została ujawniona po wydaniu decyzji w toku kolejnego postępowania w sprawie pomocy finansowej do 200.000 zł na odbudowę lokalu mieszkalnego przy "ul.[...]" w J., prowadzonego z wniosku skarżącego z dnia 3 grudnia 2024 r. W dniu 4 grudnia 2024 r. komisja szacująca straty udała się do wskazanego przez stronę lokalu, jednakże nie zastano skarżącego pod wskazywanym adresem. Wówczas "ze środowiska" uzyskano informację, że skarżący w dniu wystąpienia powodzi nie mieszkał we wskazywanym lokalu, a mieszkanie wynajmowała O. H. (adnotacja urzędowa pracowników socjalnych z dnia 2 kwietnia 2025 r.) oraz pismo O. H. do skarżącego o zwrot kaucji i połowy czynszu za wrzesień 2024 r. (w aktach administracyjnych sprawy dot. pomocy finansowej na odbudowę lokalu). Informacja te zostały potwierdzone przez skarżącego w trakcie wywiadu środowiskowego w dniu 24 stycznia 2025 r. (w aktach administracyjnych sprawy dot. pomocy finansowej na odbudowę lokalu) oraz w oświadczeniu z dnia 24 stycznia 2025 r. Nie można się zgodzić z zarzutami sformułowanymi w skardze odnośnie niepoprawnego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji w kwestii ustalenia miejsca zamieszkania skarżącego. W oświadczeniu z dnia 19 września 2024 r. dotyczącym rozmiaru szkód w lokalu, w oświadczeniu z dnia 19 września 2024 r. odnośnie obowiązku poinformowania o zmianie adresu, w oświadczeniu z dnia 19 września 2024 r. odnośnie poinformowania go o odpowiedzialności karnej za zatajanie prawdy, skarżący wyraźnie wskazał, że mieszka w J. przy "ul. [...]". Do protokołu z szacowania strat powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku zdarzenia losowego lub klęskowego z dnia 19 września 2024 r. skarżący podał, że nie ma możliwości funkcjonowania we własnym mieszkaniu i w mieszkaniu przy "ul. [...]" jest prowadzone gospodarstwo domowe. Również w trakcie wywiadu środowiskowego w dniu 19 września 2024 r. skarżący podał jako miejsce zamieszkania "ul. [...]" w J. Natomiast adres przy "ul.[...]" w Ł. skarżący podawał jako adres do korespondencji. Podanie adresu do korespondencji jest zrozumiałe w przypadku osób, które poniosły szkody w wyniku powodzi w miejscu zamieszkania. Podawanie przez skarżącego jako miejsca zamieszkania adresu przy "ul. [...]" w J. nie było więc wynikiem błędnego zrozumienia treści formularzy. Bezpodstawny jest więc zarzut skargi odnośnie naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez niepoprawne ustalenie i wyjaśnienie stanu faktycznego przez organ pierwszej instancji odnośnie przesłanek przyznania prawa do zasiłku celowego w wysokości 8.000 zł. Nowa okoliczność faktyczna w postaci nieprowadzenia gospodarstwa domowego przez skarżącego w lokalu mieszkalnym, który uległ zalaniu jest również istotna dla sprawy, a więc ma związek z regulacją materialnoprawną. Materialnoprawną podstawę orzekania w sprawie przyznania zasiłku celowego przez organy stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283), dalej u.p.s. Stosownie do art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Ponadto w myśl art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, a zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. W rozpatrywanej sprawie organy kierowały się również Zasadami udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. Należy zauważyć, że pomoc finansowa dla osób poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. pochodzi z rezerwy celowej ze środków budżetu państwa i dlatego też Podsekretarz Stanu, działający z upoważnienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, uprawniony był do określenia zasad udzielania powyższej pomocy finansowej. Zasady te nie stanowią wprawdzie źródła prawa powszechnie obowiązującego, określają jednak tryb postępowania w sprawach dotyczących danej kategorii pomocy oraz wskazują niezbędne warunki udzielenia wsparcia. Skutkiem tego jest obowiązek stosowania się przez gminę do wytycznych i zaleceń organów rządowych. Zgodnie z powyższymi Zasadami udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa na pomoc doraźną składa się również zasiłek celowy, przyznawany na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej (pkt I.1.a). Pomoc doraźna przeznaczona jest dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, które w wyniku powodzi poniosły szkodę (pkt I.4). Zasiłek celowy na pomoc doraźną przyznawany jest rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym, prowadzącym w dniu wystąpienia powodzi gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym na terenie obszaru dotkniętego powodzią (pkt I.7). Kwota zasiłku celowego na pomoc doraźną wynosi 8.000 złotych (pkt II.1). Jak już powyżej wskazano, zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Istotne w rozpatrywanej sprawie jest więc wyjaśnienie, co należy rozumieć pod pojęciem "niezbędnej potrzeby bytowej". Przez pojęcie "niezbędnej potrzeby bytowej" należy rozumieć potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia, a także odgrywania ról społecznych, możliwości zarobkowania i pełnienia funkcji członka rodziny. Jest to potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 4 września 2014 r., II SA/Go 482/14, LEX nr 1513358, przyjął, że "niezbędna potrzeba to taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, to potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym". Podobnie jak przy zasiłku okresowym ustawodawca wymienia szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie omawianego świadczenia. Wyliczenie to ma charakter przykładowy, a ocena zgłaszanych potrzeb powinna być dokonywana z uwzględnieniem celów i zasad pomocy społecznej. Niemniej należy podkreślić, że katalog potrzeb, które leżą w orbicie działań pomocy społecznej, jest otwarty, a ich ocena zawsze wymaga indywidualnej analizy sytuacji konkretnej osoby i rodziny. Może się zatem zdarzyć, że ta sama potrzeba raz zostanie uznana za wymagającą zaspokojenia ze środków publicznych, a innym razem organ odmówi udzielenia pomocy (Iwona Sierpowska, pomoc społeczna. Komentarz. Wydanie VI, komentarz do art. 39). Niezbędna potrzeba bytowa to potrzeba usprawiedliwiona ze względu na zachowanie życia, zdrowia i zwykłych stosunków ściśle związanych ze statusem: członka rodziny, osoby zarobkującej (pracownika, osoby wykonującej czynności zarobkowe), obywatela demokratycznego państwa prawnego. Bytowanie to zachowywanie życia w sposób pozwalający na prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny, zachowanie równowagi w więziach rodzinnych, wywiązywanie się z funkcji osoby utrzymującej rodzinę. Niezbędna potrzeba bytowa to potrzeba uzasadniona tylko podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę. Potrzeba niezbędna to taka, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie, która z założenia ma charakter konsumujący się jednorazowo. Najmniejszy nakład środków i zabiegów organizacyjnych, który pozwoli stwierdzić, że zagrożenie lub naruszenie dobra ustało lub zostało usunięte, zaspokaja niezbędną potrzebę. Niezbędność to nieodzowność ze względu na możliwość utrwalenia się przeszkody (Wojciech Maciejko, Paweł Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz. Wydanie IV, komentarz do art. 39). Ponadto warunkiem przyznania zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 ust. 2, jest poniesienie strat w wyniku klęski żywiołowej. Podstawę przyznania zasiłku celowego stanowi kategoria "strat". Posłużenie się przez ustawodawcę liczbą mnogą (straty) wskazuje na rozmiar oraz rozległość następstw klęski żywiołowej. Straty powinny być uszczerbkami znacznych rozmiarów. Straty to tylko takie negatywne następstwa w majątku i rzeczach osoby występującej z żądaniem przyznania świadczenia, które istotnie odraczają powrót osoby lub rodziny do kondycji majątkowej według stanu, jaki miał miejsce przed wystąpieniem zdarzenia wywołującego szkody. Stratą jest np. utrata lub uszkodzenie mieszkania w stopniu uniemożliwiającym pełnienie przez lokal funkcji mieszkalnej. Stratą jest szkoda o charakterze majątkowym (materialnym), do strat nie zalicza się szkód o charakterze niematerialnym. W związku z tym warunkiem koniecznym dla uzyskania zasiłku celowego w trybie art. 40 ustawy o pomocy społecznej jest doznanie przez poszkodowanego znacznej straty majątkowej. Stratą jest faktyczna szkoda majątkowa, jakiej doznał poszkodowany. Stratą jest wyłącznie poniesiona już szkoda; nie stanowią straty utracone korzyści (np. utracone przyszłe zarobki lub inne dochody). Sformułowanie "poniesienia straty", użyte w art. 40 ust. 2 u.p.s. odnosi się do tej części szkody, która stanowi różnicę pomiędzy majątkiem poszkodowanego przez klęskę żywiołową w momencie przed i po doznaniu szkody. Szkodą w tym przypadku są zatem rzeczy tzw. rzeczywiste straty (damnum emergens). Poniesione straty muszą wykazywać związek przyczynowy ze zdarzeniami, które ustawodawca wskazuje wprost w art. 40 ust. 2. Straty powinny powstać "w wyniku" klęski żywiołowej. Powstanie strat w wyniku klęski żywiołowej wskazuje na czasową, miejscową oraz logiczną zależność, która powinna zachodzić między przyczyną strat a samą stratą. Należy zauważyć, że poniesienie straty materialnej w wyniku powodzi (zalanie majątku) jest jednym z głównych kryteriów przyznania pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego na podstawie art. 40 ust. 2 u.p.s. Świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowawczego i nie mogą być traktowane jako rekompensata za wszelkie szkody i utrudnienia codziennego życia spowodowane klęskami lub zdarzeniami losowymi. Zasiłki celowe nie stanowią również zadośćuczynienia ze strony organów państwa. Nie jest wiec trafny zarzut naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 16 k.p.a. przez przyjęcie, że miejsce prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa domowego było istotną nową okolicznością faktyczną w kwestii przyznania zasiłku celowego. W postępowaniu dotyczącym przyznania zasiłku celowego w wysokości 8.000 zł organ pierwszej instancji zobowiązany był do ustalenia czy zalany w wyniku powodzi lokal mieszkalny przy "ul. [...]" służył skarżącemu i jego żonie zaspokojeniu niezbędnej potrzeby bytowej, a za taką potrzebę należy uznać konieczność posiadania miejsca zamieszkania. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, lokal, w którym mieszka skarżący wraz z żoną i prowadzi tam wspólne gospodarstwo domowe, położony przy "ul.[...]" w Ł., nie został zalany i zniszczony. Wobec powyższego skarżący wraz z żoną mają możliwość zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej w mieszkaniu przy "ul.[...]" w Ł., w związku z czym nie jest uprawniony do żądania przyznania zasiłku celowego w związku ze stratami poniesionym w czasie powodzi w wynajmowanym lokalu przy "ul.[...]". Wobec powyższego nieuzasadniony jest zarzut skarżącego odnośnie naruszenia art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 40 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 87 Konstytucji RP. Z uwagi na brak przesłanek do przyznania skarżącemu zasiłku celowego brak było też podstaw do zastosowania w sprawie art. 69a ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw. Również nieuzasadniony jest zarzut odnośnie naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ organy należycie wyjaśniły w uzasadnieniach decyzji przyczyny zaliczenia w poczet przesłanek przyznania prawa do zasiłku celowego miejsca prowadzenia przez stronę gospodarstwa domowego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.