IV SA/Wr 500/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. na niewykonanie przez Rektora Uniwersytetu [...] wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 404/08 w przedmiocie uchylenia decyzji o skreśleniu z listy uczestników studium doktoranckiego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, wraz ze sporządzoną osobiście skargą kasacyjną, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata uzasadniając, że w sprawie zaszła nowa okoliczność – mianowicie konieczność uzupełnienie powyższej skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Wskazał, że nadal jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku i nie uzyskuje żadnych dochodów. Dlatego nie stać go na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie, co wnioskodawca uznał ze dostateczny dowód zasadności wniosku. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący wyjaśnił, że mieszka sam i jest na utrzymaniu rodziców, którzy mieszkają w B. – pokrywają jedynie koszty jego utrzymania i wyżywienia. Dalej wskazał, że koszty jego publikacji naukowych pokrywają wydawnictwa oraz współpracownicy – naukowcy z Uniwersytetu [...], Polskiej Akademii Nauk i z Uniwersytetu [...]. Do formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył zaświadczenie z dnia 28 czerwca 2011 r. o pozostawaniu jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od 30 marca 2009 r. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłana została kopia historii choroby z Poradni Zdrowia Psychicznego. Dodatkowo skarżący wskazał, że od 2008 r. choruje na depresję i nie jest w stanie samodzielnie uzupełniać wniosków o przyznanie prawa pomocy w stopniu wymaganym przez Sąd. Zwrócił uwagę, ze wzywany jest o dokumenty, które nie istnieją. Natomiast na podstawie takiego samego stanu faktycznego i takich samych dokumentów źródłowych wydane zostały odmienne orzeczenia, przykładowo w sprawach o sygn. akt IV SA/Wr 571/10 i IV SA/Wr 404/08. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym – jak wynika z przytoczonej regulacji – to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i wyczerpujący okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy rola Sądu/ Referendarza sądowego ogranicza się jedynie do żądania przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). Powyższe wymogi znane są skarżącemu, który w tutejszym Sądzie był/ jest stroną postępowania łącznie w 31 sprawach. Właściwie w każdej z nich rozpoznany został wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym znane są skarżącemu wymagania, jakie powinno spełniać uzupełnienie tegoż wniosku. Tymczasem nadal nie zostały przedłożone dokumenty i oświadczenia żądane w wezwaniu skierowanym do wnioskodawcy, to jest zeznanie podatkowe za ostatni rok, w którym było składane, aktualne odcinki z emerytur rodziców skarżącego, wyciągi z rachunków bankowych, zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków oraz informacja o korzystaniu z Pomocy Społecznej lub innych form wsparcia państwowego. Wnioskodawca nie złożył też stosownych wyjaśnień co do niemożności nadesłania wymaganych dokumentów. W takiej sytuacji, w oparciu o brzmienie powołanego art. 255 p.p.s.a., uzasadnione jest stwierdzenie, że nie zostały usunięte wątpliwości co do możliwości płatniczych wnioskodawcy. Wskazać należy, że w istocie w sprawach, których sygnatury zostały przez skarżącego powołane, prawo pomocy zostało mu przyznane. Jednakże w większości z 31 spraw Sąd odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na niedopełnienie obowiązku przedłożenia na wezwanie wszystkich żądanych dokumentów i oświadczeń. Ponadto zauważyć należy, że w niniejszej sprawie co do kwestii przyznania prawa pomocy skarżącemu wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalił zażalenie na postanowienie w tym przedmiocie (postanowieniem z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 160/11) – wskazał wytyczne rozpoznania, którymi – jak uznał – słusznie kierował się Sąd I instancji. Uzasadnione jest zatem powtórzenie argumentacji zawartej w orzeczeniu NSA, który stwierdził, iż w świetle oświadczeń i dokumentów, które przedstawił A. B., były podstawy, aby żądać od niego złożenia zaświadczeń o dochodach jego rodziców oraz wyciągów z rachunków bankowych. Wskazał, że tutejszy Sąd zobligowany był zbadać nie tylko sytuację majątkową samego wnioskodawcy, ale również osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Przy czym za uznanie, że określone osoby pozostają we wspólnym gospodarstwie, może przemawiać przykładowo niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą prowadzi się gospodarstwo domowe i gdy taki stan rzeczy ma charakter stały. Skarżący wprawdzie nie mieszka z rodzicami, niemniej pozostaje od kilku lat na ich utrzymaniu. W rezultacie dla oceny możliwości płatniczych samego wnioskodawcy istotne są informacje dotyczące stanu finansowego i majątkowego jego rodziców. Dokonanie odmiennej oceny zasadności niniejszego wniosku, mimo że jest to kolejny, nowy wniosek w sprawie, jednak zawierający tożsame dane faktyczne co do stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy, prowadziłoby do zanegowania stanowiska zajętego w niniejszej sprawie zarówno przez tutejszy Sąd, jak i Sąd II instancji. W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, że skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie W związku z tym, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.