IV SA/Wr 500/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.B. na niewykonanie przez Rektora Uniwersytetu W. wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt IVSA/Wr 404/08 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 4 listopada 2010 r. wpłynął do WSA we Wrocławiu formularz wniosku skarżących A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wynika z niego, że skarżący jest od 30 marca 2009 r. osoba bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie uzyskuje żadnych dochodów. Z powodu trudnej sytuacji na rynku pracy oraz niewykonania przez Rektora Uniwersytetu W. wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt IVSA/Wr 404/08 nie stać go na jakiekolwiek koszty sądowe i wynajęcie adwokata. Ponadto skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu oraz nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz innych przedmiotów wartościowych. Do wniosku strona dołączyła zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w G. z dnia 1 lutego 2010 r., z którego wynika, że A.B. jest zarejestrowany w urzędzie jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od dnia 30 marca 2009r. do - nadal. Ponadto z karty wizyt bezrobotnego wynika, że skarżący w dniu 9 sierpnia 2010r. stawił się w PUP w G.. W piśmie z dnia 31 października 2010r. skarżący wyjaśnił ponadto, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnych dochodów, dlatego nie składa zeznania podatkowego o dochodach za rok 2009. Nie posiada żadnych oszczędności, ani rachunków bankowych. Miesięczne koszty utrzymania wynoszą średnio 800 zł, na które składają się: opłaty za mieszkanie - około 400 zł, opłaty za wyżywienie - około 300 zł (10 zł dziennie), opłaty za telefon, internet i telewizję - około 100 zł. Pieniądze te skarżący dostaję jako pomoc od rodziców - emerytów, którymi się opiekuje. Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżący dołączył kserokopię dowodu opłat za mieszkanie w kwocie 401,74 zł (opłacone we wrześniu 2010r.) i 318,26 zł (opłacona w październiku 2010r.) oraz na rzecz telefonii D.S.A. w wysokości 106,75 zł. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił A.B. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł A.B.. Zarządzeniem z dnia 3 stycznia 2011r. wezwano skarżącego o uzupełnienie wniosku poprzez nadesłanie następujących oświadczeń i dokumentów (bądź ich kserokopii): wskazanie jaki tytuł prawny posiada do mieszkania, w którym mieszka; wskazanie, czy skoro wnioskodawca opiekuje się rodzicami, to czy pozostają te osoby we wspólnym z nim gospodarstwie domowy; aktualnego zaświadczenia potwierdzającego rejestrację w urzędzie pracy z prawem do zasiłku lub bez takiego prawa; skoro rodzice (emerycie) pokrywają koszty utrzymania wnioskodawcy - zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości świadczeń emerytalnych rodziców; wyciągów z posiadanych przez rodziców wnioskodawcy rachunków bankowych za ostatnie dwa miesiące. W piśmie z dnia 15 stycznia 2011r. skarżący oświadczył: że mieszkanie, w którym mieszka, należy do Spółdzielni Mieszkaniowej N., której jest członkiem; mieszka sam, bo nie założył jeszcze rodziny, zaś rodzice – emeryci – prowadzą własne, odrębne gospodarstwo domowe w B. i nie są w żaden sposób stroną w niniejszej sprawie. Do pisma strona dołączyła aktualne zaświadczenie z dnia 14 stycznia 2011r. z Powiatowego Urzędu Pracy w G., z którego wynika, że A.B. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia 30 marca 2009r. i nadal bez prawa do zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej ustawą, stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 powyższej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§4). W rozpatrywanej sprawie A.B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym podkreślić trzeba, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przede wszystkim należy zauważyć, że nie wykonał w pełni ani zarządzenia referendarza sądowego z dnia 24 listopada 2010r., ani sędziego z dnia 3 stycznia br.. Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy było jednak niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Budziło także wątpliwości. I tak wnioskodawca twierdzi, że jest osobą bezrobotną, ale jednocześnie ponosi koszty miesięcznego utrzymania 800 zł. Koszty te są pokrywane przez rodziców skarżącego, którzy są emerytami. Z uwagi na tą okoliczność skarżący został wezwany o nadesłanie m.in. zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości świadczeń emerytalnych rodziców, wyciągów z posiadanych przez rodziców wnioskodawcy i samego wnioskodawcę rachunków bankowych za ostatnie dwa miesiące. Jednakże skarżący nie nadesłała żadnych dokumentów, gdy zaś w myśl zaś art. 255 w/w ustawy - strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie Sądu okoliczności wskazane we wniosku, jak i w kolejnych pismach oraz zaświadczenie o zarejestrowaniu jako osoby bezrobotnej, nie są wystarczającym źródłem, w oparciu o które można by w pełni dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, tym bardziej, że okoliczności wskazane przez wnioskodawcę budzą wątpliwości, których - poprzez niezastosowanie się do zarządzeń /wezwań/ - wnioskodawca nie usnął. Wątpliwości takie rodzi przede wszystkim ponoszenie kosztów utrzymania przy braku jakiegokolwiek dochodu wnioskodawcy. Należy zauważyć, że oceniając możliwość przyznania prawa pomocy, Sąd musiał rozważyć zarówno wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść na danym etapie postępowania, jak i sytuację materialną wnioskodawcy i w kontekście tego - możliwość ponoszenia przez nią kosztów sądowych. Oceniając zatem okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności koszty miesięcznego utrzymania oraz fakt, że koszty te pokrywane są przez rodziców wnioskodawcy, Sąd doszedł do przekonania, że nie stanowią one podstawy uzasadniającej przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tym samym wnioskodawcy nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy. Stąd orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.