IV SA/Wr 501/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant Marzena Korokowska, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi I. N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /tekst jednolity Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371/ po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek I. N. utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W motywach podano, że decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu odmówił przyznania stronie uprawnień kombatanckich z tytułu uczestniczenia w tzw. Niszczycielskich Batalionach /"Istriebitielnych Batalionach"/. Pismem z dnia [...] r. zainteresowany wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując odmowę przyznania mu żądanych uprawnień. Powołał się na zeznania świadków oraz opinię Związku Kombatantów w G., podnosząc, że tego dowodu nie można podważać. Ponownie rozpatrując sprawę organ podkreślił, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, biorąc pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego - Kierownik UdSKiOR uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w tzw. Niszczycielskich Batalionach /Istriebitielnych Batalionach"/ na dawnych ziemiach polskich w województwach: l., s. , t. i w. w obronie ludności polskiej przed ukraińskimi nacjonalistami, w latach 1944-1945. Zainteresowany w przedmiotowym wniosku podnosi okoliczność uczestnictwa w tzw. Niszczycielskich Batalionach /"Istriebitielnych Batalionach"/. Na poparcie powyższego przedłożył oświadczenia świadków: J. S., E. S.. Świadkowie w sposób ogólnikowy, lakoniczny podają, iż znany jest im jedynie fakt służby I. N. w tzw. Niszczycielskich Batalionach, bez bliższego opisu okoliczności. Wójt Gminy G. swoim podpisem poświadczył jedynie własnoręczność podpisów świadków, a nie wiarygodność złożonych oświadczeń. Zauważyć należy, iż świadkowie nie posiadają uprawnień kombatanckich. W związku z powyższym zeznania w ocenie organu nie zyskują prymatu wiarygodności i nie stanowią wystarczającej podstawy dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na tę decyzję I. N. wniósł o jej uchylenie z powodu niezgodności z prawem, twierdząc, że podał wystarczające argumenty dla wydania pozytywnego rozstrzygnięcia. Stwierdził, że według niego Kierownik Urzędu nie może podważać zeznań świadków, których we wniosku podał, jak również i tego, że Wójt Gminy G. poświadczył jedynie wiarygodność podpisów, skoro ustawodawca dopuszcza z braku innych dowodów, dowody z zeznań świadków. Był przeświadczony, że takie oświadczenie będzie wystarczającym dowodem, dodatkowo popartym przez miejscową organizację kombatancką. Stwierdził, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i błędna. Wniósł o przesłuchanie wskazanych przez siebie świadków. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach ..., uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2, w art. 2, albo fakty, o których mowa w art. 4 /.../. W myśl art. 22 ust. 1 cytowanej ustawy, o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21 orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych /.../ na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określenia rodzaju działalności kombatanckiej lub represji /.../. I. N. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu uczestnictwa w tzw. Niszczycielskich Batalionach /"Istriebitielnych Batalionach"/. We wniosku podał, że urodził się [...] r. w Ł. - obecnie Ukraina, zaś w lutym 1994r. /Sąd stwierdził, że powinno być chyba w 1944r./ wstąpił jako [...] letni chłopiec do powołanych przez władze radzieckie "Istribitielnych Batalionów" służących obronie ludności polskiej przed Banderowcami. Jego służba w tej formacji zamykała się w okresie: luty 1944r. - lipiec 1945r., następnie wyjechał do Polski. Jako dowód na okoliczność swego udziału w tej formacji przedłożył oświadczenia dwóch świadków: 1) J. S.; 2) E. F. S.. Świadkowie, urodzeniu w [...] r. we wsi Ł. na Ukrainie w identycznie brzmiących oświadczeniach z dnia [...] r. stwierdzili, że I. N. ur. w [...] r. w Ł. i tam zamieszkały do 1945r. jest im osobiście znany jako ich ówczesny sąsiad. Następnie oświadczyli, że znany jest im fakt służby I. N. w tzw. "Istriebitielnym Batalionie" - radzieckiej formacji do walki z bandami ukraińskimi w okresie od lutego 1944r. do lipca 1945r. Zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a. organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, natomiast w myśl art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, i in. Z przedstawionego w art. 75 § 1 k.p.a. zestawienia wynika, że dowodem w sprawie mogą być dokumenty wystawione przez powołane do tego, w zakresie ich działania, krajowe i zagraniczne organy państwowe lub inne państwowe i niepaństwowe jednostki organizacyjne, jeżeli potwierdzają okoliczności podniesione przez skarżącego. W przypadku braku możliwości przedstawienia przez wnioskodawcę dokumentów, dowodami w sprawie mogą być również oświadczenia świadków. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego np. art. 80, 107 § 3 co podkreśla orzecznictwo statuują zasadę wyłącznego i samodzielnego dokonywania przez organ orzekający oceny dowodów, nakładając nań obowiązek z jednej strony ich przytoczenia, z drugiej strony zaś wskazania przyczyn dokonania takiej, a nie innej oceny tych dowodów. Jest to zatem znana w procedurach zasada swobodnej oceny dowodów, zastrzeżona dla organów orzekających. Ocena taka, co oczywiste, podlega kontroli instancyjnej, a także ocenie sądu przy rozpatrywaniu skargi na ostateczną decyzję z punktu widzenia jej legalności /zgodności z prawem/. /.../ Chodzi tu m. in. o przestrzeganie w ramach swobodnej oceny dowodów zasady prawidłowego wnioskowania i krytycyzmu, tzw. "zasady racji dostatecznej", a w szczególności zasady logicznego rozumowania. Jeżeli zatem, ujmując rzecz w pewnym uproszczeniu, organ w ramach dokonanej swobodnej oceny dowodów, nie naruszył zasad logicznego rozumowania i wnioskowania, to nie można mówić o skutecznym podważeniu tej oceny, a w konsekwencji o zasadności zarzutów. Innymi słowy, przepisy k.p.a. statuują zasadę swobodnej oceny dowodów, która została powierzona organowi orzekającemu. Podważenie tej oceny w toku postępowania przed sądem administracyjnym jest możliwe tylko wówczas, gdy zostanie wykazane, iż naruszone zostały zasady prawidłowego wnioskowania i logicznego rozumowania. W przekonaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dysponując tylko dowodami z oświadczeń świadków wskazanych przez skarżącego - w ocenie tych dowodów - nie naruszył norm prawa procesowego oraz określonych reguł tej oceny. Należy bowiem uznać, że została ona oparta na prawidłowej analizie całokształtu zebranego materiału dowodowego, a organ dokonał racjonalnej oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Prawidłowo - zdaniem Sądu - oceniono, że oświadczenia świadków /wówczas kilkunastoletnich dzieci/ nie wskazujących swego stosunku do zdarzeń będących przedmiotem oświadczenia /ani tym bardziej udziału w tych zdarzeniach/, nie posiadających uprawnień kombatanckich, nie mogą stanowić dostatecznej podstawy dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego. Ze względu na swoją ogólnikowość nie wynikają z nich żadne okoliczności pozwalające dokonać oceny źródeł wiedzy posiadanej przez świadków oraz konkretyzacji działań skarżącego związanych z wstąpieniem do "Istriebitielnych Batalionów", podejmowanych w związku z tym uczestnictwem czynności, itp. W niniejsze sprawie zarzuty skargi, podważające ocenę dowodów dokonaną w zaskarżonej decyzji, nie spełniają wskazanych wymagań, gdyż nie wykazują naruszenia zasad logicznego rozumowania, a w konsekwencji i legalności zaskarżonej decyzji; nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Z treści art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach wynika, że to na zainteresowanym spoczywa ciężar udokumentowania wniosku o przyznanie uprawnień. W orzecznictwie przyjmuje się, że w sprawach, w których na stronie spoczywa obowiązek wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, do obowiązku organu administracji publicznej nie należy wyszukiwanie podstaw do potwierdzenia działalności, o jakiej mowa w ustawie o kombatantach /por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2002r., V SA 2028/01, Lex nr 83722/. Co do kwestii podnoszonego przez skarżącego poparcia wniosku przez organizację kombatancką /organizacja ta przedłożyła wniosek do "załatwienia według kompetencji Urzędu", nie formułując żadnej opinii/ to stwierdzić należy, że rekomendacja jest jednym z dowodów na okoliczność tego rodzaju działalności /represji/, i brak rekomendacji nie wyklucza automatycznie przyznania uprawnień, tak jak przedstawienie rekomendacji nie przesądza samo przez się o przyznaniu uprawnień. Sąd nie mógł uwzględnić zgłoszonego w skardze wniosku o przesłuchanie wskazanych przez skarżącego świadków, gdyż przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu. Przeprowadzenie tego postępowania z innych środków dowodowych jest niedopuszczalne /art. 106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./, orzeczono jak w sentencji.