IV SA/Wr 505/13

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący pismem z dnia [...] złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W piśmie tym wskazał, że odbywa karę pozbawienia wolności, nie posiada środków pieniężnych na koncie depozytowym, nie jest zatrudniony odpłatnie w zakładzie karnym i nie posiada żadnego źródła dochodu, a przed osadzeniem w zakładzie karnym korzystał ze świadczeń pomocy społecznej. Posiada wykształcenie [...]. Był zwolniony z obowiązku odbycia służby wojskowej, posiada kategorię "[...]" ze względu na [...]. Powołał się na nieznajomość przepisów prawa. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 4 września 2013 r. został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata na urzędowym formularzu w terminie siedmiu dni. W zarządzeniu tym wezwano również skarżącego, aby w siedmiodniowym terminie przedłożył zaświadczenie z zakładu karnego potwierdzające na jaki okres został osadzony w tym zakładzie, czy jest zatrudniony i na jaki okres i w jakiej wysokości otrzymuje wynagrodzenie lub zasiłek chorobowy i czy podlega ono zajęciu komorniczemu, czy otrzymuje zapomogę pieniężną oraz czy posiada środki pieniężne na koncie depozytowym do własnej dyspozycji, wymienione w art. 113 § 2 kkw oraz środki pieniężne do dyspozycji po opuszczenia zakładu karnego, o których mowa w art. 126 kkw. W zarządzeniu tym pouczono skarżącego, że w przypadku braku możliwości złożenia zaświadczenia należy udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu ich złożenia. W przeciwnym wypadku wniosek zostanie rozpoznany na podstawie dokumentów złożonych wraz z formularzem. Zarządzenie to zostało doręczone skarżącemu w dniu [...]. Dnia [...] skarżący złożył w administracji zakładu karnego pismo z dnia [...], w którym podniósł, że napisał prośbę do dyrektora zakładu karnego o wydanie powyższego zaświadczenia, które nadeśle niezwłocznie po otrzymaniu. Wraz z tym pismem nadesłał wypełniony urzędowym formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, podpisany dnia [...]., którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu ponowił powyższą argumentację, opisaną w piśmie z dnia [...] dotyczącą jego sytuacji materialnej w zakładzie karnym oraz dodatkowo wskazał, że posiada duże zaległości alimentacyjne, zaś koniec obecnej kary pozbawienia wolności przypada na dzień [...] r. Ponadto nieprawomocnym wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 r. został skazany na [...] lat pozbawienia wolności. Natomiast wyrokiem sądu okręgowego jego małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód i orzeczono eksmisję skarżącego z mieszkania. W piśmie z dnia [...] skarżący podał, że nie otrzymał wymaganego zaświadczenia z zakładu karnego i nie wie kiedy będzie mógł je otrzymać. Ponieważ skarżący jest w niniejszej sprawie - na podstawie art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej - zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżący obecnie przebywa w zakładzie karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności, której koniec przypada na dzień [...] i nie pozostaje w zatrudnieniu w tym zakładzie i nie posiada środków pieniężnych na koncie depozytowym, a ponadto przed osadzeniem w zakładzie karnym korzystał ze świadczeń z pomocy społecznej i posiada zaległości z tytułu alimentów, przyjąć należy, iż wykazał on, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, pomimo że nie nadesłał żądanego zaświadczenia z zakładu karnego. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.