IV SA/Wr 505/25
WyrokWSA we Wrocławiu2026-01-07
Skład orzekający: Marta Pająkiewicz-Kremis, Aneta Brzezińska, Andrzej Nikiforów
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy na pokrycie strat powstałych w wyniku powodzi może zostać przyznany, jeśli straty dotyczą jedynie piwnicy/komórki, a lokal mieszkalny nie został uszkodzony w stopniu uniemożliwiającym zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych?Ratio decidendi
Zasiłek celowy na pokrycie strat w wyniku klęski żywiołowej może zostać przyznany, jeśli straty te uniemożliwiają zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Samo zalanie piwnicy lub komórki, w której przechowywane były przedmioty użytkowe, nie stanowi wystarczającej podstawy do przyznania zasiłku, jeśli lokal mieszkalny, w którym skarżący prowadzi gospodarstwo domowe, nie został uszkodzony w stopniu uniemożliwiającym zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowawczego.Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się o przyznanie zasiłku celowego w związku ze szkodami powstałymi w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., polegającymi na zalaniu piwnicy/komórki jej mieszkania, w której przechowywała różne przedmioty. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że straty nie wpływają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, a część strat została już zabezpieczona innym zasiłkiem. SKO utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że zasiłek nie ma charakteru odszkodowawczego i jest przyznawany w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych, a lokal mieszkalny skarżącej nie został uszkodzony. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów i kwestionując rozbieżną praktykę organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca) Sędzia WSA Andrzej Nikiforów Protokolant: Michał Janusz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 25 czerwca 2025 r. nr SKO 4101/659/2025 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości.
Wnioskiem z 21 lutego 2025 r. K. K. (dalej: skarżąca) zwróciła się do Wójta Gminy Kłodzko (dalej: organ I instancji) o przyznanie zasiłku celowego w związku z poniesioną szkodą powstałą w wyniku powodzi. We wniosku wskazała, że w wyniku powodzi w 2024 r. doszło do zalania piwnicy przynależnej do jej mieszkania w budynku wielorodzinnym, w O. w K., gdzie z uwagi na mały metraż mieszkania przetrzymywała m.in. przetwory, naczynia kuchenne, sprzęt AGD, farbę akrylową, panele podłogowe, deskę do prasowania, garnki, meble.
Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, organ I instancji decyzją z 28 kwietnia 2025 r. (OPSGK.RŚPS.4204.194odm.2025) – na podstawie m.in. art. 39 ust.1 i 2, art. 40 ust. 2 i 3, art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 107 ust. 1, art. 7 pkt 15 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r., poz.1283 ze. zm.), dalej: u.p.s., art. 69b ustawy z 1 października o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r., poz. 1473 ze. zm.) oraz "Zasad udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r." (dalej: Zasady) – odmówił skarżącej przyznania zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku klęski żywiołowej/powodzi we wrześniu 2024 r. w wysokości 8.000 zł. Organ I instancji ustalił, że w dniach 14-15 września 2024 r. w wyniku powodzi w piwnicy tj. ogólnodostępnej komórce w bloku wielorodzinnym, z której korzysta skarżąca zalaniu uległy: miski, komplet garnków, stolik śniadaniowy dla chorego, deska do prasowania, suszarka przenośna, lodówka turystyczna, sprzęt AGD, maszynka elektryczna, wypiekacz do chleba, grzejnik elektryczny, wentylator, listwy wykończeniowe, farba akrylowa, przetwory w słoikach, ziemniaki. W komórce zniszczeniu uległy: meble (w tym do renowacji), odkurzacz, grill, deska do pływania, panele, bagażnik samochodowy. Mieszkanie skarżącej nie zostało jednak zniszczone przez powódź – z powodu obfitych opadów deszczu zalaniu uległa ściana pokoju. Z powyższego wynika zatem, zdaniem organu I instancji, że poniesione przez skarżącą straty nie wpływają na zaspokajanie jej niezbędnych potrzeb bytowych. Organ I instancji nadmienił także, że w odniesieniu do straty powstałej w wyniku zalania piwnicy (komórki), to strata ta została zabezpieczona przyznanym już skarżącej zasiłkiem (decyzja z 25 października 2025 r.). Poza tym, organ I instancji nadmienił, iż zgromadzone w piwnicy (komórce) rzeczy nie stanowią przedmiotów pierwszej potrzeby. Końcowo podkreślił, że rozpoznając wniosek kierował się przepisami ustawy o pomocy społecznej z uwzględnieniem ww. Zasad.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła, niewłaściwą wykładnię art. 39 ust. 1 u.p.s., błędną ocenę rozmiaru szkód powstałych w wyniku zalania piwnicy i komórki, niewłaściwe dokonanie oględzin budynku oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO) decyzją z 25 czerwca 2025 r. (4101/659/2025) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO przywołało treść Zasad, a także treść art. 39 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 40 ust. 2 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Z regulacji tych wynika, że osobom poszkodowanym w wyniku powodzi przyznawana jest pomoc doraźna w formie zasiłku celowego w wysokości 8.000 zł w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Stosownie do art. 110 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w sprawach dotyczących pomocy związanej z powodzią gminy kierują się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę, a więc ww. Zasadami. Wsparcie może zostać przyznane wyłącznie osobom, które w związku z działaniem żywiołu poniosły uszczerbek w prowadzonym gospodarstwie domowym w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym, które znajdowały się na terenie obszaru dotkniętego powodzią. Sam fakt wystąpienia szkody nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania pomocy, ponieważ zasiłek celowy nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za wszystkie straty spowodowane klęską lub zdarzeniem losowym.
SKO odwołało się również do definicji powodzi ujętej w art. 16 pkt 43 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne wskazując, że powódź to czasowe pokrycie przez wodę terenu, który w normalnych warunkach nie jest pokryty wodą, w szczególności wywołane przez wezbranie wody w ciekach naturalnych, zbiornikowiec wodnych, kanałach oraz od strony morza, z wyłączeniem pokrycia przez wodę terenu wywołanego przez wezbranie wody w systemach kanalizacyjnych. SKO podkreśliło, że jak wynika z akt sprawy, sufit i ściana w jednym z pokoi w lokalu mieszkalnym nr [...] K., w którym skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe, nie zostały zalane w wyniku powodzi. Zniszczeniu w wyniku powodzi uległo natomiast pomieszczenie przynależne do tego lokalu tj. piwnica (komórka). Niemniej jednak zdarzenie to (zalanie piwnicy w budynku wielorodzinnym w K.) nie doprowadziło do uszkodzeń w lokalu mieszkalnym skarżącej, które zaspokaja jej niezbędne potrzeby bytowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie art. 40 u.p.s. oraz Zasad oraz ustawy z 18 października 2024 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw, która w art. 69a wprowadza regulację wskazującą, że zasiłek w kwocie 8.000 zł przyznawany jest jako pomoc doraźną osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi 2024 r. niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej i nie podlega zwrotowi oraz naruszenie art. 7 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniosła, że mieszka w budynku wielorodzinnym, w którym niektóre rodziny uzyskały pomoc finansową w kwocie 8.000 zł. w związku z zalaniem piwnic, w których przetrzymywały piece i opał. Zaznaczyła, że rodziny te nie wymieniły jednak zalanych pieców i korzystały z nich przez całą zimę. Tym samym skarżąca zadała pytanie – czy byt tych osób rzeczywiście był zagrożony?
Natomiast na rozprawie, która odbyła się przed tutejszym Sądem 7 stycznia 2026 r. skarżąca podkreśliła (w szczególności), że niezrozumiała jest dla niej różna praktyka organów w przyznawaniu zasiłków w związku z powodzią. Wskazała na rozbieżność w przesłankach przyznania tych zasiłków tj. czy przesłanką jest zaspokojenie potrzeb bytowych, czy też strata. Zwróciła uwagę na treść Zasad podnosząc, że mowa jest tam wyraźnie o pomocy z tytułu poniesionych strat.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 25 czerwca 2025 r. (4101/659/2025) utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą skarżącej przyznania zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku klęski żywiołowej w kwocie 8.000 zł.
Materialnoprawną podstawę orzekania w sprawie stanowiły przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283), dalej: u.p.s. Stosownie do art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Ponadto w myśl art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, a zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
W sprawie organy kierowały się też Zasadami udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., dalej: Zasady. I jak podkreśla się w orzecznictwie sądowadministracyjnym (wyrok WSA we Wrocławiu z 29 października 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 233/25, CBOSA), pomoc finansowa dla osób poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. pochodzi z rezerwy celowej ze środków budżetu państwa i dlatego też Podsekretarz Stanu, działający z upoważnienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, uprawniony był do określenia zasad udzielania powyższej pomocy finansowej. Zasady te nie stanowią wprawdzie źródła prawa powszechnie obowiązującego, określają jednak tryb postępowania w sprawach dotyczących danej kategorii pomocy oraz wskazują niezbędne warunki udzielenia wsparcia. Skutkiem tego jest obowiązek stosowania się przez gminę do wytycznych i zaleceń organów rządowych.
Zgodnie zaś z Zasadami udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa na pomoc doraźną składa się również zasiłek celowy, przyznawany na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej (pkt I.1.a). Pomoc doraźna przeznaczona jest dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, które w wyniku powodzi poniosły szkodę (pkt I.4). Zasiłek celowy na pomoc doraźną przyznawany jest rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym, prowadzącym w dniu wystąpienia powodzi gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym na terenie obszaru dotkniętego powodzią (pkt I.7). Kwota zasiłku celowego na pomoc doraźną wynosi 8.000 zł. (pkt II.1).
Nie można przy tym pominąć okoliczności, że zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Przez pojęcie "niezbędnej potrzeby bytowej" należy natomiast rozumieć potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia, a także odgrywania ról społecznych, możliwości zarobkowania i pełnienia funkcji członka rodziny. Jest to potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 4 września 2014 r., II SA/Go 482/14, LEX nr 1513358, przyjął, że "niezbędna potrzeba to taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, to potrzeba związana z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędna do normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym". Podobnie jak przy zasiłku okresowym ustawodawca wymienia szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie omawianego świadczenia. Wyliczenie to ma charakter przykładowy, a ocena zgłaszanych potrzeb powinna być dokonywana z uwzględnieniem celów i zasad pomocy społecznej. Niemniej należy podkreślić, że katalog potrzeb, które leżą w orbicie działań pomocy społecznej, jest otwarty, a ich ocena zawsze wymaga indywidualnej analizy sytuacji konkretnej osoby i rodziny. Może się zatem zdarzyć, że ta sama potrzeba raz zostanie uznana za wymagającą zaspokojenia ze środków publicznych, a innym razem organ odmówi udzielenia pomocy (Iwona Sierpowska, pomoc społeczna. Komentarz. Wydanie VI, komentarz do art. 39).
Ponadto warunkiem przyznania zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 ust. 2, jest poniesienie strat w wyniku klęski żywiołowej. Podstawę przyznania zasiłku celowego stanowi kategoria "strat". Posłużenie się przez ustawodawcę liczbą mnogą (straty) wskazuje na rozmiar oraz rozległość następstw klęski żywiołowej. Straty powinny być uszczerbkami znacznych rozmiarów. Straty to tylko takie negatywne następstwa w majątku i rzeczach osoby występującej z żądaniem przyznania świadczenia, które istotnie odraczają powrót osoby lub rodziny do kondycji majątkowej według stanu, jaki miał miejsce przed wystąpieniem zdarzenia wywołującego szkody. Stratą jest np. utrata lub uszkodzenie mieszkania w stopniu uniemożliwiającym pełnienie przez lokal funkcji mieszkalnej. Stratą jest szkoda o charakterze majątkowym (materialnym), do strat nie zalicza się szkód o charakterze niematerialnym. W związku z tym warunkiem koniecznym dla uzyskania zasiłku celowego w trybie art. 40 u.p.s. jest doznanie przez poszkodowanego znacznej straty majątkowej. Stratą jest faktyczna szkoda majątkowa, jakiej doznał poszkodowany. Straty te muszą wykazywać związek przyczynowy ze zdarzeniami, które ustawodawca wskazuje wprost w art. 40 ust. 2 u.p.s. Straty powinny powstać "w wyniku" klęski żywiołowej. Powstanie strat w wyniku klęski żywiołowej wskazuje na czasową, miejscową oraz logiczną zależność, która powinna zachodzić między przyczyną straty, a samą stratą.
Mając powyższe na uwadze oraz jednocześnie odnosząc się do zarzutu skarżącej wskazującego na "rozbieżność organów w przesłankach warunkujących możliwość przyznawania pomocy doraźnej w związku z powodzią" (zaspokojenie potrzeb bytowych, czy też powstanie straty) wskazać należy, że przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej o zasiłek celowy na pomoc doraźną w wysokości 8.000 zł. organy zobligowane były do zbadania, czy w sprawie skarżącej zachodzą (czy też nie zachodzą) obie wskazane przesłanki. Przy czym, do przyznania zasiłku, nie jest wystarczające – tak jak twierdzi skarżąca – wystąpienie tylko jednej z nich – np. straty.
Wprawdzie jednym z głównych kryteriów przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 40 ust. 2 u.p.s. jest poniesienie straty materialnej w wyniku powodzi (zalanie majątku), aczkolwiek takiej straty, która uniemożliwia osobom poszkodowanym zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Świadczenia z pomocy społecznej – jak słusznie wskazały organy – nie mają bowiem charakteru odszkodowawczego i nie mogą być traktowane jako rekompensata za wszelkie szkody i utrudnienia codziennego życia spowodowane klęskami lub zdarzeniami losowymi. Zasiłki celowe nie stanowią również zadośćuczynienia ze strony organów państwa.
W ocenie Sądu, organy sprostały powyższym wymogom i przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej wzięły pod uwagę obie ww. przesłanki warunkujące możliwość przyznania jej wnioskowanej pomocy. W wyniku czego organy prawidłowo ustaliły, że choć w wyniku powodzi doszło do straty w ww. rozumieniu, gdyż zalaniu uległa piwnica i komórka skarżącej, to nie można jednak przyjąć aby strata ta rzeczywiście uniemożliwiała skarżącej zaspokojenie jej niezbędnej potrzeby bytowej. Co też przesądziło o kierunku rozstrzygnięcia. Skarżąca prowadziła bowiem gospodarstwo domowe w lokalu mieszkalnym nr [...] w K., który jak wynika z akt sprawy (i co też przyznała skarżąca na rozprawie) nie uległ zniszczeniu w wyniku powodzi. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z treści wywiadu środowiskowego, niewątpliwie wynika, że w wyniku powodzi doszło natomiast do zalania piwnicy (komórki) przynależnej do lokalu mieszkalnego skarżącej nr [...] w K. (znajdującego się na pierwszym piętrze budynku). W konsekwencji czego, zniszczeniu uległy przechowywane tam przedmioty (przetwory, naczynia kuchenne, sprzęt AGD, farbę akrylową, panele podłogowe, deskę do prasowania, garnki, meble). Okoliczności te zostały potwierdzone przez skarżącą, która w skardze wskazała, że w wyniku powodzi doszło do zniszczenia (zalania) piwnicy, w której z uwagi na mały metraż mieszkania (38,11m²), jak również z powodu prowadzonego remontu mieszkania przechowywała rzeczy codziennego użytku (meble, garnki, sprzęty AGD, żywność). Na rozprawie skarżąca doprecyzowała, że 22 grudnia 2023 r. w kuchni doszło do awarii rury wodnej, co skutkowało koniecznością przeprowadzenia jej remontu. Materiały budowlane w postaci paneli, farb zostały zniesione do piwnicy. Remont mieszkania rozpoczął się w styczniu 2024 r. i dopiero teraz został zakończony z uwagi na fetor wydobywający się spod podłogi. Przyznała, że mieszkanie nie zostało zniszczone na skutek powodzi, gdyż zalanie ściany i sufitu w pokoju zostało spowodowane ulewnymi deszczami, a szkoda w tym zakresie została zgłoszona do PZU. W takiej sytuacji organy zasadnie zatem uznały, że straty poniesione przez skarżąca w postaci zalania przedmiotów znajdujących się w piwnicy, o których trudno rzec aby były przedmiotami pierwszej potrzeby, czyli przedmiotami bez których skarżąca nie może normalnie egzystować w nieuszkodzonym w powodzi mieszkaniu, stanowiła stratę uniemożliwiającą skarżącej zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Prawidłowa jest też konstatacja organów, iż "zdarzenie (zalanie piwnicy w budynku wielorodzinnym w K.) nie doprowadziło do uszkodzeń w lokalu mieszkalnym skarżącej, które zaspokaja jej niezbędne potrzeby bytowe". Na marginesie wskazać należy, że jak wskazał organ I instancji, strata powstała w wyniku zalania piwnicy skarżącej, została już zabezpieczona w postaci zasiłku.
Podkreślenia wreszcie wymaga, że celem pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego w wysokości 8.000 zł nie jest pokrycie wszelkich szkód i zrekompensowanie wszystkich strat poniesionych w wyniku zdarzenia losowego. Świadczenia z pomocy społecznej nie mają bowiem charakteru odszkodowawczego, ale ich celem jest pomoc osobom, których lokale mieszkalne w wyniku zdarzenia losowego uległy uszkodzeniu w stopniu uniemożliwiającym pełnienie przez lokal funkcji mieszkalnej. Wobec powyższego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez organy art. 40 § 2 u.p.s. oraz art. 7 k.p.a. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo ustaliły wszelkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne i podjęły rozstrzygnięcia z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia przez organy art. 69a ustawy z 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych osób (Dz.U. z 2024 r. poz. 1717) dalej: ustawa zmieniająca, która w art. 19 wprowadziła zmiany do ustawy z 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczegółowych rozwiązaniach z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych ustaw (Dz.U. z poz. 1473) dodając m.in. przepis art. 69a. Zgodnie z tym przepisem zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 u.p.s., w kwocie 8 tys. zł, jest przyznawany jako pomoc doraźna osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej i nie podlega zwrotowi. Przepis ten odwołuje się bowiem do przywoływanego już wcześniej przez Sąd art. 40 ust. 2 u.p.s., wedle którego zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Z zapisów tych wynika, że zasiłek celowy można przyznać podmiotom, które poniosły straty spowodowane wymienionymi w ustawie okolicznościami, a jego celem (co istotne w sprawie z uwagi na treść zarzutów skarżącej) ma być zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, co słusznie akcentują organy w sprawie. Dalej wskazać należy, iż art. 40 u.p.s. musi być wykładany w zgodzie z regulacjami ustawy o pomocy społecznej, w szczególności zaś art. 39 tej ustawy, który dookreśla przeznaczenie i cel zasiłków celowych (WSA we Wrocławiu w wyroku z 26 czerwca 2025 r., IV SA/Wr 95/25; LEX nr 3892163, WSA we Wrocławiu wyroku z 11 września 2025 r., IV SA/WR 182/25, LEX nr 3920075). Zgodnie z jego brzmieniem, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Oba powołane przepisy winny być odczytywane w powiązaniu, co uzasadnia wykładnia systemowa wewnętrzna i celowościowa (tak też WSA we Wrocławiu w ww. wyrokach). Zatem są to regulacje nie tylko ze sobą związane ale i tworzące jedną normę prawną. Co więcej, stanowiąc regulacje ustawy o pomocy społecznej, świadczenia ustalane na tej podstawie winny realizować cele pomocy społecznej wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s. Stosownie do ich brzmienia, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1). Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Skoro ustawodawca w przepisie art. 69a ustawy zmieniającej odwołał się do regulacji ustawy o pomocy społecznej - instytucji zasiłku celowego, to wykładnia tych przepisów musi uwzględniać kontekst i cele ustawy (tak WSA we Wrocławiu ww. wyrokach). Przyznanie zasiłku celowego możliwe jest zatem jedynie takim podmiotom, które - w wyniku powodzi - doświadczyły zatem straty i braku zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Takie rozumienie tej normy prawnej zgodne jest z celem ustawy o pomocy społecznej. Środki przeznaczone na pomoc osobom poszkodowanym i rozdysponowane w oparciu o art. 40 ust. 2 u.p.s. winny być przede wszystkim kierowane do osób, które zostały pozbawione lokalu, gdzie koncentrowało się ich życie i nie posiadają innego lokalu, w którym mogą mieszkać. Przeznaczenie zasiłków dla tych osób odpowiada ustawowemu celowi polityki społecznej, polegającemu na pomocy osobom i rodzinom w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. I choć – jak wynika z treści decyzji – organ w podstawie prawnej decyzji organu I instancji organ ten nieprawidłowo przywołał art. 69b (zamiast 69a ustawy zmieniającej), to jednak omyłka ta w żaden sposób nie wpłynęła na prawidłowość wydanego w sprawie wniosku skarżącej rozstrzygnięcia. Dlatego też, nieprawidłowość ta jako nieistotna, nie mogła stanowić podstawy do uchylenia decyzji. Wreszcie wskazać należy, że Sąd orzeka na podstawie akt konkretnej sprawy i nie jest związany rozstrzygnięciami wydanymi przez organy w innych sprawach, w tymi sygnalizowanymi przez stronę w skardze. Dlatego też, argumentacja skarżącej w tym zakresie, nie mogła wpłynąć na treść orzeczenia Sądu.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło