IV SA/Wr 506/15

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z kolejnego wniosku Z. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 lutego 2016 r. oddalił skargę. Zarządzeniem Sądu z dnia 17 maja 2016 r. pozostawiono bez rozpoznania, zawarty w piśmie skarżącego z dnia 3 marca 2016 r. , wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Zarządzenie to zostało wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 7 kwietnia 2016 r. Postanowieniem referendarza sadowego z dnia 22 czerwca 2016r., po rozpoznaniu kolejnego wniosku o prawo pomocy, nadanego przez skarżącego w dniu 23 maja 2016 r., przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego (pkt I sentencji) i umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (pkt II sentencji). Dnia 7 lipca 2016 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła pełnomocnika z urzędu F. F. Wyznaczony pełnomocnik pismem z dnia 10 sierpnia 2016 r. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 19 grudnia 2016 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego z dnia 14 grudnia 2016 r., nazwane zażaleniem na zarządzenie "Sądu z dnia 11 maja 2016 r." W piśmie tym skarżący podał także, że wnosi o udzielenie pomocy prawnej, jeżeli by się okazało, że potrzebna jest pomoc wykwalifikowanego prawnika. Tego samego dnia do Sądu wpłynęło odrębne pismo skarżącego, opatrzone datą 6 czerwca 2016 r., w którym podał on, że powyższa opinia pełnomocnika z urzędu o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej łamie prawo, a pełnomocnik ten narusza kodeks etyki radcy prawnego. Tego samego dnia do Sądu wpłynął również złożony na niepodpisanym urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. W rubryce obejmującej zaskarżony organ, skarżący podał WSA we Wrocławiu. Pismem Sądu z dnia 20 grudnia 2016 r. zwrócono się do skarżącego o podanie jakie zarządzenie kwestionuje w powyższym piśmie z dnia 14 grudnia 2016 r., gdyż w niniejszej sprawie, Sąd w dniu 11 maja nie wydał zarządzenia. Odrębnym pismem Sądu z dnia 20 grudnia 2016 r. przesłano Okręgowej Izbie Radców Prawnych kopie, powyższego pisma skarżącego z dnia "6 czerwca 2016 r." celem odniesienia się do jego treści i poinformowania o nim Sądu. Skarżący pismem z dnia 4 stycznia 2017 r., nadanym następnego dnia, napisał jedno zdanie "wszystkie zarządzenia Sądu między 6 czerwca 2017 r. a 14 grudnia 2016 r. " Ponadto w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 28 grudnia 2016 r. do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który wpłynął do Sądu w dniu 19 grudnia 2016 r., poprzez jego podpisanie - skarżący dnia 25 stycznia 2016 r. nadesłał, podpisany w dniu 24 stycznia 2017 r., formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych w, którym skarżący wskazał jako zaskarżony organ WSA we Wrocławiu., który wpłynął do Sądu w dniu 19 grudnia 2016 r. (k-144) i następnie został uzupełniony podpisem skarżącego w dniu 24 stycznia 2017 r. (k-156). Wniosek ten został zakwalifikowany jako kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po wydaniu powyższego wyroku oddalającego skargę. Przepis art. 249a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W myśl art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 ustawy). Z treści art. 245 § 1 p.p.s.a. wynika, m. in., że prawo pomocy obejmuje m . in. ustanowienie adwokata. Kolejny wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego jest zbędny, gdyż z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 czerwca 2016 r., w pkt I sentencji, skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 lipca 2016 r. (k- 84). Pomoc prawna w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu została przyznana na etapie postępowania międzyinstancyjnego, tzn. po wydaniu przez Sąd w dniu 18 lutego 2016 r. wyroku oddalającego skargę. Z kolei Okręgowa Izba Radców Prawnych dnia 7 lipca 2016 r. wyznaczyła wyżej wymienionego wyżej pełnomocnika z urzędu, który w dniu 15 lipca 2016 r. zapoznał się z aktami sprawy, a dnia 10 sierpnia 2016 r. sporządził wspomnianą opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, iż stronie skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego który udzielił pomocy prawnej. Potwierdza to orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej mieści się w zakresie czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu (post. NSA z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II GZ 26/10, LEX nr 663543). Ponadto Sąd nie jest władny do zmiany osoby pełnomocnika wyznaczonego z urzędu przez Okręgową Izbę Radców Prawnych. Sąd wydaje jedynie postanowienie w sprawie przyznania prawa pomocy, wskazane w art. 252 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po spełnieniu przez skarżącego przesłanek uprawniających do przyznania tego prawa, natomiast wyznaczenie konkretnego pełnomocnika, w tym również nowego (kolejnego) pełnomocnika, należy do właściwości Okręgowej Izby Radców Prawnych, co wynika z treści art. 253 tej ustawy. W tej sytuacji rozpoznanie kolejnego wniosku o ustanie radcy prawnego stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym kolejnym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a § 1 ustawy. Zbędne okazało się również rozpoznanie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, skoro skarżący jest zwolniony z obowiązku ich ponoszenia na podstawie art. 239 pkt 1 lit "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. W tej sytuacji również postępowanie wszczęte kolejnym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a ustawy. Ponadto z akt sprawy wynika, że pismem Sądu z dnia 20 grudnia 2016 r., przesłano Okręgowej Izbie Radców Prawnych kopię, powyższego pisma skarżącego z dnia "6 czerwca 2016 r.", w którym podał on, że doręczona opinia w braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej narusza prawo - celem odniesienia się przez OIRP do jego treści i poinformowania o tym Sądu. Powyższe względy pozwalają na przyjęcie, że rozpoznanie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy należało uznać za zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 249a, art. 239 pkt 1 lit "b", art. 245 § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.