IV SA/Wr 506/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści postanawia: umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Prawomocnym wyrokiem z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 506/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Z.Z. (zwanego dalej stroną, skarżącym lub wnioskodawcą) na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 506/15 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego, jednocześnie umarzając postępowanie dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego w dniu 10 sierpnia 2016 r. przedłożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od opisanego na wstępie wyroku. Wnioskiem z dnia 14 grudnia 2016 r., powielonym następnie na urzędowym formularzu w dniach 19 grudnia 2016 r. oraz 31 stycznia 2017 r., skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 506/15 referendarz sądowy tutejszego Sądu umorzył postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Pismem z dnia 14 marca 2017 r. skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 lutego 2017 r., wskazując że nie otrzymał on pomocy prawnej od ustanowionego pełnomocnika z urzędu, a sporządzona przez niego opinia prawna nie została należycie zweryfikowana przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 zd. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w brzmieniu adekwatnym do daty wszczęcia postępowania, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stąd też Sąd, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego na podstawie przepisów znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie, nie jest uprawniony do oceny tego postanowienia, które w momencie wniesienia skutecznego sprzeciwu zostaje wyeliminowane z obrotu prawnego, natomiast zobowiązany jest do oceny zasadności żądania przyznania prawa pomocy. Zgodnie z regułą wyrażoną wprost w art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (tj. koszty sądowe i koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika) chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Do przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy p.p.s.a. określające przesłanki, od spełnienia których zależy przyznanie prawa pomocy. Przepis art. 244 § 1 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei, w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednakże jak wynika z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W kwestii wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych stwierdzić należy, że skarżący, na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., zwolniony jest z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków). Nie ma bowiem obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Tym samym rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie było zbędne. W realiach niniejszej sprawy również zbędne okazało się rozpatrzenie żądania ustanowienia dla skarżącego radcy prawnego. Zważyć bowiem należy, że postanowieniem referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 506/15 skarżącemu został już ustanowiony pełnomocnik z urzędu – radca prawny F. F.. Jak wynika zaś z akt postępowania, podjął on czynności zmierzające do zbadania stanu sprawy, stwierdzając ostatecznie w opinii z dnia 10 sierpnia 2016 r., że nie ma podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od opisanego na wstępie wyroku. W ocenie Sądu, a wbrew twierdzeniom skarżącego, przedłożona przez radcę prawnego opinia została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. Zawiera ona bowiem całościową analizę sprawy oraz ocenę zasadności wniesienia skargi kasacyjnej w oparciu o ustawowe przesłanki wynikające z art. 174 p.p.s.a. Nie można zatem twierdzić, że pomoc prawna nie została skarżącemu udzielona w ogóle, bądź w nieprofesjonalny sposób. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy Sąd bada jedynie ustawowe przesłanki zawarte w art. 246 p.p.s.a., które odnoszą się wyłącznie do sytuacji materialnej wnioskodawcy. Nie ocenia on natomiast tego, czy ustanowiony już pełnomocnik spełnił oczekiwania skarżącego w odniesieniu do poszczególnych jego żądań, w tym także i zasadności wniesienia przysługujących stronie środków odwoławczych. Podkreślić również należy, że przyznanie prawa pomocy obejmuje wyłącznie ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Jego wyznaczeniem zajmuje się natomiast właściwy organ samorządu zawodowego, o czym wprost stanowi art. 253 § 2 p.p.s.a. Skoro zatem strona nie była zadowolona z pomocy prawnej udzielonej jej przez dotychczasowego pełnomocnika winna była się zwrócić o jego zmianę do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych we W., nie zaś do tutejszego Sądu. Mając zatem na uwadze wskazane okoliczności Sąd uznał, że rozpoznanie żądania przyznania skarżącemu prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego oraz zwolnienie od kosztów okazało się zbędne. Wobec tego działając na podstawie art. 249a p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.