IV SA/Wr 508/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV wniosku radcy prawnego M. S. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: odmówić przyznania radcy prawnemu M. S. kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia [...] r. (sygn. akt IV SA/Wr 508/09), wydanym przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, przyznano B. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie radcy prawnego. W dniu 16 czerwca 2010 r. wpłynęła do Sądu informacja Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. o wyznaczeniu radcy prawnego M. S. jako pełnomocnika procesowego dla skarżącej. Pismem datowanym na dzień 20 czerwca 2010 r. radca prawny M. S. poinformował Sąd, że po zapoznaniu się z aktami sprawy nie znalazł podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2010 r., oraz że szczegółową opinię uzasadniającą to stanowisko przesłał B. P.. Jednocześnie wniósł o przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i, z powołaniem na § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm. – dalej powoływane jako Rozporządzenie), oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone. W dniu 9 lipca 2010 r., pod nieobecność radcy prawnego M. S., jego dorosłemu domownikowi doręczono wezwanie do przesłania w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, odpisu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 14 kwietnia 2010 r. oraz do udokumentowania faktu dostarczenia stronie skarżącej (przesłania lub doręczenia osobistego) tej opinii. Doręczone pismo sądowe zawierało pouczenie, że niewykonanie wezwania stanowi podstawę do odmowy przyznania kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy. W odpowiedzi ustanowiony z urzędu pełnomocnik pismem z dnia 12 lipca 2010 r. poinformował Sąd, że Poczta Polska zwróciła jako niepodjęty w terminie jego list polecony adresowany do B. P. zawierający informację o wyznaczeniu go do sprawy, prośbę o kontakt, oraz wskazał na zamiar przekazania skarżącej w dniu 8 lipca 2010 r. opinii w sprawie odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej. W załączeniu do pisma procesowego z dnia 12 lipca 2010 r. pełnomocnik przesłał do akt sprawy kserokopię dwóch kopert adresowanych do skarżącej, nadanych w dniu 16 i 21 czerwca 2010 r. Z adnotacji pracownika sekretariatu Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego znajdującej się w aktach sprawy (wewnętrzna strona pierwszej karty okładki akt) wynika, że zostały one w dniu 16 czerwca 2010 r. udostępnione radcy prawnemu M. S.. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Na podstawie art. 22³ ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity w Dz. U. z 2010 r. nr 10 poz. 65 ze zm. – dalej ustawa o radcach prawnych) koszty pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ponosi Skarb Państwa. Szczegółowe zasady ponoszenia kosztów, o których mowa w ust. 1, z uwzględnieniem sposobu ustalania tych kosztów, wydatków stanowiących podstawę ich ustalania oraz maksymalnej wysokości opłat za udzieloną pomoc określa w drodze rozporządzenia Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych (art. 22³ ust. 2 ustawy o radcach prawnych). Zgodnie z § 1 pkt 3 Rozporządzenia, wydanego na podstawie wyżej wskazanej delegacji, ustala ono szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Według § 15 Rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Z kolei według § 14 ust. 2 pkt 2 lit b Rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W powyższego unormowania wynika, że radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku o podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz jego niezbędne, udokumentowane wydatki. Przy czym druga z kategorii kosztów podlegających zasądzeniu z tytułu udzielonej z urzędu pomocy prawnej (wydatki) ma charakter wtórny w stosunku do kategorii pierwszej (wynagrodzenie). Dopiero dokonanie czynności pomocy prawnej przez radcę prawnego, z którą obowiązujące przepisy prawa łączą prawo żądania wynagrodzenia, pozwala na wnioskowanie o zasądzenie wydatków związanych z podjęciem tej czynności. W sprawie czynnością pomocy prawnej, której dotyczy rozpoznawany wniosek radcy prawnego M. S., jest sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Tymczasem w aktach sprawy brak jest odpisu rzeczonej opinii oraz dowodu jej dostarczenia stronie skarżącej i to mimo doręczenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi wezwania do ich przedłożenia w terminie siedmiu dni, który rozpoczynał bieg od dnia doręczenia wezwania. W ocenie referendarza sądowego nie sposób przyjąć, że poinformowanie – jako to uczynił występujący z urzędu w sprawie radca prawny – o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz o przesłaniu szczegółowej, uzasadnionej opinii stronie skarżącej stanowi o dokonaniu czynności, za którą winno być zasądzone wynagrodzenie stosownie do unormowania z Rozporządzenia. O dokonaniu tej czynności nie świadczy również zawarta w piśmie pełnomocnika z dnia 12 lipca 2010 r. informacja o planowanym na dzień 8 lipca 2010 r. przekazaniu skarżącej opinii w sprawie odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej, skoro pełnomocnik nie przedstawił żadnego dowodu świadczącego o dokonaniu zamierzonego działania. W konsekwencji nie wystąpiła w sprawie także podstawa do zwrotu na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu podanych przez niego we wniosku z dnia 20 czerwca 2010 r. wydatków związanych z dokonaniem opisanych przez niego czynności. Reasumując, wobec niewykazania przez wnioskodawcę wykonania ciążącego na nim (występującym w sprawie profesjonalnym pełnomocniku – radcy prawnym M. S.) obowiązku świadczenia pomocy prawnej na rzecz strony skarżącej w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej referendarz sądowy stwierdził, że jego żądanie zasądzenia z tego tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej podlegał oddaleniu jako nieuzasadniony. Z tych względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów prawa oraz art. 257 § 1 i 2 pkt 8) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.