IV SA/Wr 51/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. L. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. L. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 792/05 oddalającym skargę K.L. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia orzeczenia Głównej Komisji Weryfikacyjnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z dnia 12 sierpnia 1983 r. postanawia: I. uchylić zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2009 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca - w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 30 kwietnia 2009 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania sądowego - pismem z dnia 5 maja 2009 r. nazwanym zażaleniem podniosła, że nie posiada środków finansowych na pokrycie jakichkolwiek kosztów sądowych, gdyż otrzymuje emeryturę w kwocie 1248,29 zł brutto miesięcznie, a jej wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: czynsz 290,51 zł, energia elektryczna 65,33 zł, fundusz remontowy 61,43 zł, telefon 14,10 zł, gaz 38 zł, telewizja 38 zł, ubezpieczenie na życie 24,10 zł, lekarstwa 220 zł, czyli łącznie 840,74 zł. Na wyżywienie, środki czystości, prasę, ubranie pozostaje kwota 401,63 zł. Dodała, że przed 6 miesiącami zmarł jej maż i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, gdyż nie będzie posiadała środków finansowych na wykup leków. Wskazała, że posiada mieszkanie o powierzchni 51,6 m2 i nie posiada żadnych innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. W odpowiedzi na zarządzenie Sądu z dnia 11 maja 2009 r. o sprecyzowanie charakteru powyższego pisma poprzez wskazanie czy jest to zażalenie na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego czy wniosek o zwolnienie od tej opłaty sądowej (wpisu od skargi) – skarżąca pismem z dnia 17 maja 2009 r. wskazała, że jest to wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej i dołączyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe oznacza, iż skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 792/05 oddalającym skargę. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. n. Nr 153, poz. 1270 ) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. W myśl art. 258 § 3 tej ustawy do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu. Z treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 243 § 2 powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne. Stosownie do art. 239 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Z akt sprawy wynika, że w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania sądowego, zarejestrowanej pod sygnaturą akt IV SA/Wr 792/05, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 stycznia 2006 r. (k-29) skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zaś kolejnym postanowieniem z dnia 30 czerwca 2008 r. (k-225) przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Dnia 7 lipca 2008 r. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adw. B. S. (k-265), której skarżąca udzieliła pełnomocnictwa procesowego do prowadzenia sprawy ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, sygn. akt IV SA/Wr 792/05 (k-272). Dnia 7 sierpnia 2008 r. adwokat sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 792/05 oddalającego skargę. Wobec powyższego prawo pomocy przyznane w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania sądowego obejmuje również postępowanie wszczęte skargą o wznowienie postępowania sądowego (art. 243 § 2 w związku z art. 239 pkt 4 ustawy). Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 265/08, w którym stwierdził, że prawo pomocy w przyznanym zakresie strona zachowuje w danej sprawie, a zatem rozciąga się ono również na postępowanie ze skargi o wznowienie. W rozpoznawanej sprawie, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania, należało uznać za bezprzedmiotowy, gdyż skarżącej w sprawie, której dotyczy skarga o wznowienie postępowania sądowego (sygn. akt IV SA/Wr 792/05) zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sadowych jak i ustanowienie adwokata z urzędu. Zatem zwolnienie od kosztów sądowych przyznane skarżącej w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania sądowego tj. sygn. akt IV SA/Wr 792/05 obejmuje również postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego tj. sygn. akt IV SA/ Wr 51/09 (art. 243 § 2 w związku z art. 239 pkt 4 ustawy). Skarżąca nie ma więc obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu. W świetle powyższego Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 kwietnia 2009 r. wzywające skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi o wznowienie postępowania sądowego podlega uchyleniu z urzędu na podstawie art. 165 w związku z art. 167 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie bowiem do przepisu art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Z treści art. 167 tej ustawy wynika zaś, iż powołany art. 165 stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 165 w związku z art. 167 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w związku art. 239 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak na wstępie.