IV SA/Wr 510/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-10-23
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nauczyciel akademicki publicznej uczelni na stanowisku adiunkta jest osobą pełniącą funkcje publiczne w rozumieniu art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a tym samym czy dokumenty postępowania dyscyplinarnego wobec niego stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu?Ratio decidendi
Nauczyciel akademicki publicznej uczelni na stanowisku adiunkta jest osobą pełniącą funkcje publiczne w rozumieniu art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym dokumenty dotyczące postępowania dyscyplinarnego wobec takiej osoby stanowią informację publiczną i powinny zostać udostępnione, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.Stan faktyczny
M.W., dziennikarz, zwrócił się do Rektora Politechniki W. o udostępnienie dokumentów postępowania dyscyplinarnego wobec dr. hab. Z.H., adiunkta uczelni. Rektor odmówił udostępnienia informacji, powołując się na ochronę danych osobowych i prywatność. Skarżący zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który zobowiązał Rektora do rozpatrzenia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Rektora. Rektor utrzymał odmowę w mocy, a skarżący ponownie złożył skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Politechniki W. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r.; nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; zasądził od Rektora Politechniki W. na rzecz M.W. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie : Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant : st. sekr. sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Rektora Politechniki W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r.; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; III. zasądza od Rektora Politechniki W. na rzecz M. W. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia 22 czerwca 2012 r. M.W. (dalej: skarżący), dziennikarz miesięcznika "[...]", powołując się na ustawę z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe oraz ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (w skrócie u.d.i.p.) zwrócił się do Rektora Politechniki W. o udostępnienie informacji w formie przesłania kserokopii wniosku dyscyplinarnego z 2005 r., w sprawie ukarania dr. hab. Z. H., adiunkta Instytutu Budownictwa Politechniki W. oraz kopii orzeczeń dyscyplinarnych w jego sprawie, kopii jego odwołań oraz ekspertyzy wykonanej przez prof. A.J. dla potrzeb postępowania dyscyplinarnego. Według wnioskodawcy dr hab. Z. H. jako nauczyciel akademicki oraz naukowiec jest osobą pełniącą funkcje publiczne. Zaznaczył również, że przepis art. 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych wyłącza spod działania tego aktu prasę.
Pismem z dnia 27 czerwca 2012 r. Rektor Politechniki W. poinformował skarżącego o tym, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 i 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. na bezczynność Rektora Politechniki W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Wyrokiem z dnia 25 października 2012 r. sygn. akt IV SAB/Wr 83/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobowiązał Rektora Politechniki W. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 22 czerwca 2012 r.
o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, dalej stwierdził, że w bezczynności Rektora Politechniki W. w powyższej sprawie brak rażącego naruszenia prawa i odstąpił od orzeczenia o wymierzeniu Rektorowi Politechniki W. grzywny.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt
I OSK196/13 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku . W uzasadnieniu tego orzeczenia sąd drugiej instancji stwierdził między innymi, że w świetle art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, uczelnia publiczna jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej, zarówno dlatego, że wykonuje zadania publiczne, jak i dlatego, że dysponuje majątkiem publicznym. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji co do kwalifikacji żądanej przez skarżącego informacji jako informacji publicznej, bowiem wytworzona ona została w toku realizacji zadań publicznych przez właściwy organ, jakim jest komisja dyscyplinarna. Natomiast sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organy uczelni jest formą wykonywania władzy publicznej, zaś kolejnym argumentem potwierdzającym trafność tej tezy jest poddanie prawomocnych orzeczeń komisji dyscyplinarnych kontroli sądowej ( art. 146 ust.4 Prawa
o szkolnictwie wyższym ). Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na to ,że zakres regulacji wynikający z delegacji ustawowej zawartej w art.149 ust.3 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. – Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), jak i treść przepisów wydanego na tej podstawie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 marca 2007r.
w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli akademickich (Dz. U. Nr 58 , poz. 391) wskazuje, że określone
w nim zasady dostępu do dokumentacji postępowania dyscyplinarnego dotyczą wyłącznie postępowań będących w toku . Wspomniane rozporządzenie nie normuje natomiast dostępu do akt postępowań zakończonych. Tym samym wskazana regulacja nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "zobowiązanie do załatwienia wniosku
o udostępnienie informacji nie oznacza nakazu jego uwzględnienia. Rozpoznając taki wniosek jego adresat może więc udostępnić informację, odmówić jej udostępnienia ze względu na ograniczenia wskazane w art. 5 u.d.i.p. lub umorzyć postępowanie na podstawie art. 14 ust. 2 wspomnianej ustawy.".
Decyzją z dnia 10 czerwca 2013 r. (bez numeru) Rektor Politechniki W. odmówił udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie, stwierdzając, że przekazanie informacji objętej przedmiotowym wnioskiem spowodowałoby ujawnienie danych osobowych osób w nich wymienionych, a więc naruszałoby ustawę o udostępnieniu informacji publicznej i ustawę o ochronie danych osobowych. Rektor powołał się na art.27 ust.1 ustawy o ochronie danych osobowych, zabraniający przetwarzania między innymi danych dotyczących skazań, orzeczeń o ukaraniu i mandatów karnych, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym. Według organu dane osobowe dotyczące orzeczeń dyscyplinarnych zakwalifikowane są do kategorii danych wrażliwych, albowiem mieszczą się w pojęciu innych orzeczeń wydanych w postępowaniu administracyjnym. Natomiast nie zaistniał warunek dopuszczający przetwarzanie wrażliwych danych osobowych, wymieniony w art.27 ust.2 ustawy o ochronie danych osobowych , a w szczególności pisemna zgoda osoby, której dane dotyczą na przetwarzanie tych danych. Zdaniem Rektora prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność dr hab. Z. H., który nie zrezygnował z przysługującego mu prawa do ochrony prywatności, czci i dobrego imienia. W związku z powyższym, stosownie do art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej , nie mogą zostać udostępnione kserokopia wniosku dyscyplinarnego Rzecznika Dyscyplinarnego uczelni o ukaranie dr hab. Z. H., adiunkta Instytutu Budownictwa Politechniki W., kserokopie orzeczeń dyscyplinarnych Uczelnianej Komisji Dyscyplinarnej: z dnia 6 maja 2005 r., z dnia 12 czerwca 2008 r., z dnia 16 czerwca 2010 r.; kopie odwołań obwinionego z dnia 24 czerwca 2005 r., z dnia 11 lipca 2008 r.; kopie orzeczeń dyscyplinarnych Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej z dnia 6 lipca 2007 r. oraz z dnia 27 lutego 2008 r. oraz kopia ekspertyzy wykonanej przez prof. A. J. dla potrzeb postępowania dyscyplinarnego.
Pismem z dnia 25 czerwca 2013 r. M. W. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Rektora Politechniki W., podnosząc, że w wyroku z dnia 25 października 2012 r. sygn. akt IV SAB/Wr 83/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu potwierdził, że dokumenty postępowania dyscyplinarnego nauczyciela akademickiego są informacjami publicznymi udostępnianymi na wniosek. Według strony żądane dokumenty są dokumentami urzędowymi, dotyczącymi naukowca i nauczyciela akademickiego. Z tego powodu jest on funkcjonariuszem publicznym , który wykonuje funkcje publiczne w zakresie wykonywanego zawodu i w tym charakterze popełnił plagiat naukowy.
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną z powołaniem się na przepisy art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 in fine k.p.a. oraz art.17 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 60 ust. 6 ustawy z dnia
27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.) Rektor Politechniki W. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia
10 czerwca 2013 r. W motywach decyzji ostatecznej Rektor ponowił argumentację zawartą w jego decyzji z dnia 10 czerwca 2013 r. Dodatkowo stwierdził, że jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania , zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt
I OSK196/13 , według których uznanie danej informacji za informację publiczną nie przesądza o obowiązku udostępnienia tej informacji, a jedynie o obowiązku rozpatrzenia w trybie przewidzianym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej i ewentualnego ustalenia, że zachodzą przesłanki do odmowy udostępnienia informacji. Zdaniem Rektora Politechniki W. dr hab. Z. H. nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną, a zatem treść wnioskowanych informacji nie dotyczy tej funkcji. Natomiast kwalifikacja wnioskowanych dokumentów jako dokumentów urzędowych nie wyłącza stosowania art.5 ust.1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której domagał się zobowiązania Rektora Politechniki W. do udostępnienia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni. Skarga oparta została na zarzucie naruszenia art. 5 ust.2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wywodził, że dr hab. Z.H. nadal jest naukowcem i przez ten fakt pełni funkcje publiczne, a dokumenty postępowania dyscyplinarnego są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 6 ust.2 ustawy o dostępie do informacji publicznej jak również są informacją mającą charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw.
z art. 3 ust. 2, tj. zawierającą aktualną wiedzę o sprawach publicznych. W ocenie skarżącego nie mają tu zastosowania przepisy o ochronie danych osobowych dotyczące przestrzegania zakresu i trybu przetwarzania danych osobowych
i przepisy dotyczące prywatności. Skarżący podniósł, że zarówno akta sądowe
i prokuratorskie, w tym wyroki oraz akty oskarżenia, są po zakończeniu postępowania udostępniane dziennikarzom. Identycznie jest w stosunku do wniosków dyscyplinarnych jak również orzeczeń dyscyplinarnych oraz innych dokumentów z postępowania dyscyplinarnego, które są informacją publiczną udostępnianą na wniosek. Zdaniem skarżącego popełnienie plagiatu naukowego i związane z tym postępowanie dyscyplinarne nie jest związane z prywatnością jakiejkolwiek osoby, a tym bardziej naukowca i nauczyciela akademickiego. Według skarżącego w rozpatrywanej sprawie istotny jest fakt, że o informację publiczną ubiega się jako dziennikarz. W tym zakresie powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 1 czerwca 2000 r., sygn. III RN 64/00, wedle którego "w interesie Rzeczypospolitej Polskiej leży gwarantowanie prasie jak najszerszego dostępu do informacji będących w posiadaniu organów i instytucji publicznych, rozumianego jako prawo do uzyskania informacji nie tylko w formie przekazu ustnego, pisemnego czy w innej postaci od zobowiązanego organu, lecz także przez wgląd do akt powstałych w rezultacie jego działalności".
W odpowiedzi na skargę Rektor Politechniki W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji wraz
z uzasadniającą je argumentacją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Będąca przedmiotem osądu sprawa ma raz drugi swój epilog przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, który w wyroku z dnia
25 października 2012 r. sygn. akt IV SAB/Wr 83/12 zobowiązując Rektora Politechniki W. do załatwienia przedmiotowego wniosku skarżącego z dnia 22 czerwca 2012 r., przesądził jednocześnie o charakterze żądanej informacji jako o informacji publicznej. Powyższy pogląd został zaaprobowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK196/13 oddalającym skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Z uzasadnień wskazanych wyżej wyroków wydanych w niniejszej sprawie przez sądy obu instancji jednoznacznie wynika, że w sprawie tej znajdują zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem spełniona została zarówno przesłanka przedmiotowa ( żądana informacja ma walor informacji publicznej), jak i przesłanka podmiotowa ( rektor publicznej uczelni jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu).
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Zgodnie z art.5 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa ( ust.2 art.5 u.d.i.p.) .
Istota sporu między stronami na obecnym etapie w badanej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy nauczyciel akademicki publicznej uczelni na stanowisku adiunkta, będący jej pracownikiem naukowo-dydaktycznym jest osobą pełniącą funkcje publiczne. Zagadnieniem pojęcia osób pełniących funkcje publiczne zajmował się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006r. sygn. akt K 17/05 ( OTK-A 2006/3/30), w którym to dokonał oceny regulacji normującej dostęp do informacji publicznej, ograniczającej jednocześnie prawo do ochrony prywatności osób pełniących funkcje publiczne w zakresie informacji mających związek z pełnieniem tych funkcji. Trybunał przede wszystkim podkreślił, że pojęcie "osoba publiczna" nie jest równoznaczne z pojęciem "osoba pełniąca funkcje publiczne". Ten pierwszy termin jest znacznie szerszy (...). Natomiast analizowane pojęcie osoby pełniącej funkcje publiczne jest ściśle związane z konstytucyjnym ujęciem prawa z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, a więc nie może budzić wątpliwości, że chodzi tu o osoby, które związane są formalnymi więziami z instytucją publiczną (organem władzy publicznej). Oczywiście, takie stwierdzenie nie wyjaśnia jeszcze wszystkiego. Zdaniem Trybunału nie jest też możliwe precyzyjne i jednoznaczne określenie, czy i w jakich okolicznościach osoba funkcjonująca w ramach instytucji publicznej będzie mogła być uznana za sprawującą funkcję publiczną. Nie każda osoba publiczna będzie tą, która pełni funkcje publiczne. Sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. Chodzi zatem o podmioty, którym przysługuje co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej (...) . Nie każdy zatem pracownik takiej instytucji będzie tym funkcjonariuszem, którego sfera chronionej prywatności może być zawężona z perspektywy uzasadnionego interesu osób trzecich, realizującego się w ramach prawa do informacji. Podejmując więc próbę wskazania ogólnych cech, jakie będą przesądzały o tym, że określony podmiot sprawuje funkcję publiczną, można bez większego ryzyka błędu uznać, iż chodzi o takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowywaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Spod zakresu funkcji publicznej wykluczone są zatem takie stanowiska, choćby pełnione w ramach organów władzy publicznej, które mają charakter usługowy lub techniczny.
W tym miejscu odwołać się należy do postanowień statutu Politechniki W., którego § 3 wskazuje, że uczelnia stanowi integralną część narodowego systemu edukacji i nauki (ust.1), a jej podstawowymi zadaniami są między innymi kształcenie studentów w celu zdobywania i uzupełniania wiedzy oraz umiejętności niezbędnych w pracy zawodowej (ust.4 pkt 1), kształcenie i promowanie kadr naukowych ( ust.4 pkt 4). Odzwierciedleniem takich zadań uczelni akademickiej jest nałożenie na pracowników naukowo-badawczych tej uczelni szeregu obowiązków, między innymi obowiązku kształcenia i wychowywania studentów,
w tym nadzorowania opracowanych przez studentów prac zaliczeniowych, semestralnych, projektów inżynierskich i prac dyplomowych, pod względem merytorycznym i metodycznym , o czym stanowi § 68 ust.1 pkt 1statutu . Przy czym do obowiązków nauczycieli akademickich posiadających tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego należy również kształcenie kadry naukowej (ust.4 § 68 ). Analogiczną regulację w zakresie określenia podstawowych zadań uczelni
i obowiązków pracowników naukowo- dydaktycznych zawierają odpowiednio przepisy rangi ustawowej, a to art.13 ust.1pkt 1 i 4 oraz art. 111 ust.1 pkt 1 i ust.3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym .
A zatem zakres i rodzaj statutowych zadań Politechniki W. oraz pozycja i zakres obowiązków nałożonych na pracownika naukowo-dydaktycznego tej uczelni na stanowisku adiunkta wiąże się niewątpliwie z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną nie tylko studentów, ale również tzw. "młodszej" kadry naukowej uczelni. Stwierdzenie powyższego oznacza, że nauczyciel akademicki uczelni publicznej, będący jej pracownikiem naukowo-dydaktycznym na stanowisku adiunkta jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art.61 ust.1 Konstytucji RP i art. 5 ust.2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Również w orzecznictwie Sądu Najwyższego na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz.385 ze zm.) wyrażono pogląd, zgodnie z którym zachowanie nauczyciela akademickiego związane z wykonywaniem przez niego obowiązków,
o jakich mowa we wskazanej wyżej ustawie, stanowi realizację jednego
z konstytucyjnych zadań państwa ( art.70 ust.1 Konstytucji RP ) i spełnia kryterium pełnienia funkcji publicznej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
25 czerwca 2004r. sygn. akt VKK 74/04 , OSNKW 2004/7-8/79 ). Rzecz jasna chodzi o zadania wynikające z przyjętego przez państwo zobowiązania do zapewnienia obywatelom, wynikającego z Konstytucji, prawa do edukacji. Wobec tego nie może być żadnych wątpliwości, że realizacja tych zadań należy do sfery publicznej.
Z tego też względu zakres chronionej prywatności osoby pełniącej funkcję publiczną przedstawia się inaczej niż w przypadku osoby niepełniącej takiej funkcji . Przepis art. 5 ust.1 ustawy o dostępie do informacji przewiduje ograniczenia prawa do informacji publicznej. Jednak ograniczenie ze względu na prywatność lub tajemnicę chronioną przepisami prawa nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca zrezygnują z przysługującego im prawa , o czym stanowi ust. 2 art. 5 tej ustawy. Ten ostatni przypadek obejmuje sytuacje, w których zgoda wyłącza bezprawność naruszenia dobra osobistego w postaci prywatności.
Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 20 marca 2006 r. sygn. akt K17/05 zwrócił uwagę na to , że " wyjątek od zasady ochrony prywatności (zd. 2 ust. 2 art. 5) dotyczący osób pełniących funkcje publiczne jest ujęty wąsko i znajduje legitymację, na co zwracano już uwagę wyżej, w ujęciu konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej (art. 61 ust. 1). Nie może ulegać wątpliwości, że taki kształt kwestionowanego przepisu odpowiada co do zasady przyjętemu wyżej założeniu co do konieczności przestrzegania jawności życia publicznego, związanej przede wszystkim z funkcjonowaniem organów władzy publicznej. Interpretacja tego wyjątku od ograniczenia w dostępie do informacji, przyjętego w art. 5 ust. 1 zd. 1 ustawy o dostępie do informacji, musi jednak uwzględniać konieczny związek funkcjonalny istniejący między rodzajem informacji dotyczących danej osoby i jej zachowaniem jako pełniącej funkcję publiczną. Jedynie przy takim założeniu jest możliwe zachowanie odpowiedniej, proporcjonalnej równowagi między wchodzącymi w konflikt wartościami: jawnością informacji publicznej a prywatnością osoby pełniącej funkcję publiczną. Kształt przepisu uzasadnia, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, kierunek wykładni zmierzającej do poszukiwania w każdym wypadku związku określonej informacji osobowej z pełnioną funkcją".
Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanym przypadku. Nie budzi bowiem wątpliwości, że wynik postępowania dyscyplinarnego toczącego się w stosunku do nauczyciela akademickiego ma bezpośredni związek z pełnioną przez niego funkcją. Zważywszy, że nauczycielem akademickim może być osoba, która nie tylko spełnia warunki określone w art. 109 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ale ponadto reprezentuje wysoki poziom etyczny ( § 69 statutu). Nie ma zatem racji Rektor Politechniki W., kiedy wywodzi, że dr hab. Z. H. nie jest osobą pełniącą funkcję publiczną, zaś treść wnioskowanych informacji nie dotyczy tej funkcji. Przeciwnie stwierdzić należy, że popełnienie plagiatu naukowego i związane z tym postępowanie dyscyplinarne prowadzone wobec pracownika naukowo-dydaktycznego akademickiej uczelni publicznej nie jest związane z prywatnością tej osoby, lecz w każdym wypadku jest określoną informacją związaną z pełnioną funkcją publiczną, wiążącą się bezpośrednio z funkcjonowaniem uczelni, a w szczególności pozwala na ukształtowanie poglądu o sposobie jej funkcjonowania i wykonywania przez nią statutowych zadań. W każdym bowiem takim przypadku jest wyraźne powiązanie określonych faktów dotyczących osoby pełniącej funkcje publiczne z funkcjonowaniem tej osoby w instytucji publicznej. Z kolei jest oczywiste, że osoba kandydująca do pełnienia funkcji publicznej lub pełniąca taką funkcję, godzić się musi z usprawiedliwionym zainteresowaniem opinii publicznej, wyrażającym się między innymi wolą uzyskania jak najszerszego zakresu informacji o jej życiu (zob. wyrok TK z 21 października 1998 r. sygn. akt K. 24/98, OTK ZU nr 6/1998, poz. 97).
Wobec stwierdzenia, że objęte przedmiotowym wnioskiem informacje dotyczą kwestii związanych z postępowaniem dyscyplinarnym prowadzonym wobec wymienionego we wniosku nauczyciela akademickiego, wypada przytoczyć przepisy normujące odpowiedzialność dyscyplinarną nauczycieli akademickich, zawarte w rozdziale czwartym - o takim samym tytule - ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) (zwanej dalej ustawa o szkolnictwie wyższym) .Na podstawie upoważnienia zawartego w przepisie art. 149 ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym wydane zostało rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli akademickich (Dz. U. nr 58, poz. 391) (zwanego dalej rozporządzeniem). We wskazanym rozporządzeniu kompleksowo uregulowano kwestie dotyczące dostępu do akt sprawy postępowania dyscyplinarnego (§ 13 ust. 4 rozporządzenia) oraz kwestię doręczeń odpisów wniosków i postanowień wydanych w toku postępowania (§ 10 ust. 3 i 4 rozporządzenia). Jednocześnie w § 17 ust. 1 rozporządzenia określono zakres jawności rozprawy dyscyplinarnej, stwierdzając, że jest jawna tylko dla pracowników danej uczelni, osoby pokrzywdzonej, przedstawicieli Rady i właściwego ministra, osoby, na żądanie której prowadzi się postępowanie w przypadku wymienionym w § 1 ust. 1 pkt 3, obrońcy z wyboru oraz, za zgodą obwinionego, dla przedstawiciela związku zawodowego, którego obwiniony jest członkiem, zaś przewodniczący składu orzekającego może, w uzasadnionych przypadkach, wyłączyć lub ograniczyć jawność rozprawy albo jej części. Krąg podmiotów, którym doręcza się orzeczenie komisji dyscyplinarnej określa w sposób enumeratywny i wyczerpujący przepis § 28 ust. 5 rozporządzenia. Jednakże przepis § 28 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym przewodniczący składu orzekającego bezpośrednio po zakończeniu narady ogłasza publicznie orzeczenie, podając ustnie najważniejsze powody orzeczenia, przesądza o tym, że treść orzeczenia jest jawna, a więc powinna podlegać udostępnieniu jako informacja publiczna. Wskazaną argumentację wzmacnia niewątpliwie przepis art. 140 ust. 2 zdanie drugie ustawy
o szkolnictwie wyższym, w myśl którego prawomocne orzeczenia komisji dyscyplinarnych do spraw nauczycieli akademickich, o których mowa w art. 142
ust. 1, orzekające karę, o której mowa w ust. 1 pkt 4, są ogłaszane przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w wydawanym przez niego dzienniku urzędowym. Jednakże jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK196/13 określone
w omawianym rozporządzeniu zasady dostępu do dokumentacji postępowania dyscyplinarnego dotyczą wyłącznie postępowań będących w toku. Natomiast wspomniane rozporządzenie nie normuje dostępu do akt postępowań zakończonych, a tym samym wskazana regulacja nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Rekapitulując powyższe rozważania stwierdzić należy ,że prawo do prywatności nie chroni nauczyciela akademickiego, jako osoby pełniącej funkcję publiczną, w zakresie informacji mających związek z pełnieniem tej funkcji, a wynik postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec nauczyciela z całą pewnością pozostaje w związku z pełnioną przez niego funkcją.
Z tych względów jako uprawniony przedstawia się zarzut naruszenia prawa materialnego , a to art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej , które miało wpływ na wynik sprawy , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do wyeliminowania z obrotu prawnego obu wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) . O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy ,zaś o wykonalności decyzji na podstawie art.152 tej ustawy
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Rektor Politechniki W. powinien udostępnić kserokopie żądanych dokumentów, mających walor informacji publicznej przy uwzględnieniu ograniczeń , o których mowa w art. 5 u.d.i.p.
Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło